Taryfy dynamiczne a pompy ciepła. Jak obniżyć rachunki za ogrzewanie?

Czy posiadacze pomp ciepła mogą płacić mniej za ogrzewanie, korzystając z taryf dynamicznych? Wiele zależy od tego, czy urządzenie potrafi dostosować swoją pracę do zmieniających się cen prądu. Znaczenie ma również sposób sterowania pompą i możliwość magazynowania ciepła. Z danych przywoływanych przez branżę wynika, że mimo potencjalnych korzyści z taryf wielostrefowych nadal korzysta tylko część użytkowników pomp ciepła.

Taryfy dynamiczne mogą pomóc obniżyć koszty ogrzewania domu pompą ciepła, jeśli jej pracę można dostosować do zmieniających się cen energii elektrycznej. Znaczenie ma nie tylko wybór odpowiedniej oferty sprzedawcy prądu, lecz także sposób sterowania urządzeniem i możliwość magazynowania ciepła.  jednak, że część użytkowników pomp ciepła nadal nie korzysta z taryf wielostrefowych.

Pompa ciepła może pracować wtedy, gdy prąd jest tańszy

Taryfy dynamiczne umożliwiają rozliczanie energii elektrycznej według cen zmieniających się w czasie. W przeciwieństwie do tradycyjnych taryf, w których stawki są ustalone z góry dla określonych stref lub okresów, ceny w ofertach dynamicznych zależą od sytuacji na rynku energii.

REKLAMA

REKLAMA

W okresach dużej podaży energii elektrycznej, m.in. przy wysokiej produkcji z odnawialnych źródeł energii, ceny na rynku hurtowym mogą znacząco spadać, a niekiedy osiągać wartości ujemne. Odpowiednie zaplanowanie zużycia prądu pozwala wykorzystać te okresy do ograniczenia kosztów gospodarstwa domowego.

W przypadku pomp ciepła jednym ze sposobów jest zwiększenie produkcji ciepła wtedy, gdy energia elektryczna jest tańsza. Urządzenie może wówczas podgrzewać wodę użytkową w zasobniku do wyższej temperatury lub zwiększać ilość ciepła zgromadzonego w instalacji grzewczej.

Jak wyjaśnia Tomasz Tchórzewski, dyrektor ds. inwestycji w firmie Stiebel Eltron Polska, zasobnik ciepłej wody użytkowej może pełnić funkcję magazynu energii cieplnej, dzięki czemu ciepło wyprodukowane w okresie niższych cen prądu jest wykorzystywane później.

Ile można zaoszczędzić na taryfie dynamicznej?

Skala oszczędności zależy m.in. od różnic między cenami energii w poszczególnych godzinach, charakterystyki budynku, ustawień pompy ciepła i możliwości akumulowania ciepła.

Przedstawiciel Stiebel Eltron wskazuje, że odpowiednie dopasowanie harmonogramów pracy ogrzewania i przygotowania ciepłej wody do okresów niższych cen energii przynosiło w jego domu oszczędności sięgające kilkunastu procent rocznie. Jak zaznacza, nie wiązało się to ze zmianą temperatury w pomieszczeniach.

Potencjalne korzyści mogą być większe, jeśli budynek i instalacja grzewcza pozwalają na zwiększenie akumulacji ciepła w okresach taniego prądu. W przypadku ogrzewania podłogowego część energii może być przechowywana w masie podłogi, co pozwala ograniczyć pobór energii w droższych godzinach.

Ostateczny efekt zależy jednak od konkretnej instalacji i sposobu korzystania z ogrzewania. Sam wybór taryfy dynamicznej nie gwarantuje niższych rachunków, ponieważ ceny energii mogą również rosnąć.

Jakie sterowanie musi mieć pompa ciepła?

Aby wykorzystać zmieniające się ceny energii, trzeba mieć możliwość odpowiedniego zarządzania pracą pompy ciepła. Można to realizować m.in. przez harmonogramy czasowe lub interfejs SG Ready (ang. smart grid ready), który umożliwia zewnętrzne przekazywanie urządzeniu sygnałów dotyczących pożądanego trybu pracy.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

System SG Ready przewiduje cztery stany pracy pompy ciepła: standardowy, blokadę pracy, tryb podwyższonego wykorzystania energii oraz wymuszone włączenie. W zależności od konfiguracji sygnały mogą pochodzić z zewnętrznego systemu zarządzania energią lub innego urządzenia sterującego.

Pozwala to dostosować pracę pompy do dostępności i ceny energii. Gdy prąd jest tani, system może zwiększyć produkcję ciepła, natomiast w okresach droższej energii ograniczyć jej pobór, o ile pozwalają na to warunki cieplne budynku i instalacji.

Przed wyborem taryfy dynamicznej warto zatem sprawdzić, czy konkretna pompa ciepła obsługuje zewnętrzne sterowanie i czy można ją zintegrować z systemem zarządzania energią. Istotne jest również to, czy funkcje te są dostępne w standardzie, czy wymagają dodatkowych urządzeń.

Taryfy dynamiczne również bez fotowoltaiki

Możliwość dopasowania poboru energii do cen rynkowych może być przydatna także dla właścicieli domów, którzy nie mają instalacji fotowoltaicznej. W takim przypadku korzyści wynikają przede wszystkim z przesuwania zużycia energii na godziny, w których jej cena jest niższa.

W domach wyposażonych w fotowoltaikę podobne sterowanie może dodatkowo zwiększać autokonsumpcję, czyli wykorzystanie energii wyprodukowanej na miejscu. Pompa ciepła może wtedy przygotowywać ciepłą wodę lub ogrzewać budynek w okresach większej produkcji energii z paneli. Użytkownicy pomp ciepła mogą w ten sposób optymalizować zarówno wykorzystanie własnej energii, jak i pobór prądu z sieci. Jak podkreśla Stiebel Eltron, efekt zależy jednak od konfiguracji instalacji, dostępnych funkcji sterowania i warunków rozliczania energii.

Ceny energii aktualizowane co 15 minut

Taryfy dynamiczne są dostępne w Polsce od sierpnia 2024 r., kiedy wprowadzono obowiązek oferowania takich umów przez określonych sprzedawców energii. Na rynku działają również inne firmy oferujące rozliczenia oparte na zmiennych cenach.

Od października 2025 r. stosowany jest 15-minutowy interwał rynkowy, co pozwala na dokładniejsze odzwierciedlanie zmian cen energii w ciągu dnia. Dla odbiorców korzystających z taryf dynamicznych oznacza to możliwość bardziej precyzyjnego dostosowania zużycia do sytuacji na rynku.

Znaczenie ma jednak nie tylko sama oferta sprzedawcy, ale również cena końcowa uwzględniająca opłaty i warunki umowy. Przed podjęciem decyzji warto porównać dostępne propozycje i sprawdzić, jak rozliczane są okresy, w których ceny rynkowe są szczególnie wysokie lub niskie.

Z informacji przywoływanych przez Stiebel Eltron, na podstawie danych PORT PC i Taurona, wynika, że z wielostrefowych grup taryfowych korzysta około 40 proc. użytkowników pomp ciepła. Nie jest to jednak równoznaczne z odsetkiem osób korzystających z taryf dynamicznych, ponieważ taryfy wielostrefowe mogą mieć również z góry ustalone stawki dla poszczególnych pór doby.