Bornholm Energy Island rusza. Dania i Niemcy podpisały umowę na wyspę energetyczną

Dania i Niemcy formalnie uruchomiły projekt Bornholm Energy Island, podpisując wiążące porozumienie podczas szczytu energetycznego w Hamburgu. Projekt zakłada przekształcenie duńskiej wyspy Bornholm w transgraniczny morski hub energetyczny, który połączy morskie farmy wiatrowe na Bałtyku z systemami elektroenergetycznymi Danii i Niemiec. Ma to być pierwsza w Europie hybrydowa wyspa energetyczna tego typu.

Umowę zawarli ministrowie energii obu państw w obecności szefów rządów, co oznacza przejście projektu z etapu deklaracji politycznych do fazy realizacyjnej. Porozumienie określa podział kosztów i odpowiedzialności inwestycyjnej oraz ramy prawne dla budowy i eksploatacji infrastruktury przesyłowej.

3 GW mocy z Bałtyku

Bornholm Energy Island ma umożliwić przyłączenie morskich farm wiatrowych o łącznej mocy do około 3 GW. Wyprodukowana energia będzie przesyłana do obu krajów za pomocą infrastruktury wysokiego napięcia prądu stałego (HVDC). Zgodnie z założeniami około 2 GW mocy trafi do Niemiec, a około 1–1,2 GW – do Danii.

REKLAMA

System przesyłowy będzie oparty na dwóch liniach HVDC: jednej prowadzącej z Bornholmu do duńskiej Zelandii oraz drugiej – do niemieckiego landu Meklemburgia-Pomorze Przednie. Sercem projektu ma być wspólny morski węzeł energetyczny, który zintegruje produkcję energii offshore z sieciami krajowymi obu państw.

Zakres inwestycji i harmonogram

Za realizację infrastruktury przesyłowej odpowiadają operatorzy systemów przesyłowych: Energinet po stronie duńskiej oraz 50Hertz po stronie niemieckiej. Na obecnym etapie projekt obejmuje budowę kabli HVDC oraz stacji konwerterowej na Bornholmie. Morskie farmy wiatrowe mają powstać w późniejszym terminie – po przeprowadzeniu aukcji na zdolności przyłączeniowe do wyspy energetycznej.

Zgodnie z harmonogramem pierwsze dostawy energii z morskich instalacji wiatrowych do sieci planowane są na lata 2028–2029, a pełne uruchomienie projektu przewidywane jest w okolicach 2030 r.

Szacunkowa wartość całej inwestycji wynosi około 7 mld euro. Wybrane zostały już firmy odpowiedzialne za dostawy kluczowych komponentów, w tym koncern NKT, który ma wyprodukować i zainstalować kable HVDC o napięciu 525 kV.

REKLAMA

Elastyczne zarządzanie przepływami energii

Jednym z kluczowych elementów projektu jest możliwość elastycznego zarządzania przepływami energii. W zależności od zapotrzebowania, sytuacji rynkowej oraz warunków pogodowych energia wytwarzana na Bałtyku będzie kierowana do systemu duńskiego lub niemieckiego. Dwukierunkowy charakter połączeń wymagał ustalenia precyzyjnego podziału kosztów inwestycyjnych, uwzględniającego przewidywane przepływy energii oraz korzyści dla obu stron.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez rządy Dania i Niemcy uzgodniły także zasady podziału kosztów wsparcia dla morskiej energetyki wiatrowej. Jest to pierwszy przypadek w Europie, w którym dwa państwa wspólnie dzielą koszty mechanizmów wsparcia dla offshore.

Znaczące wsparcie Unii Europejskiej

Projekt Bornholm Energy Island uzyskał istotne wsparcie finansowe ze strony Unii Europejskiej. W ramach programu „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility, CEF) Komisja Europejska przyznała dofinansowanie w wysokości ponad 645 mln euro. Środki te mają zostać przeznaczone m.in. na budowę dwóch nowych stacji energetycznych na Bornholmie i Zelandii oraz na instalację systemu kabli podmorskich o łącznej długości około 200 km.

Komisja Europejska wskazuje, że projekt był wspierany od etapu planowania, otrzymał status projektu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania (PCI) i ma stworzyć podstawy biznesowe oraz techniczne dla podobnych inicjatyw w przyszłości. Bornholm Energy Island została także uznana za jedną z ośmiu kluczowych „autostrad energetycznych” w Europie i ma stać się pierwszym na świecie wieloterminalowym hybrydowym połączeniem międzysystemowym HVDC. Szerzej na ten temat w artykule: Wyspa energetyczna na Bornholmie z ogromną dotacją z UE.

Znaczenie dla regionu Morza Bałtyckiego

Dzięki realizacji projektu duńska wyspa Bornholm ma stać się pierwszym tego typu centrum dystrybucji energii odnawialnej w regionie Morza Bałtyckiego. Po uruchomieniu instalacji energia z morskich farm wiatrowych ma zasilać około 3–4,5 mln gospodarstw domowych w Danii i Niemczech.

Bornholm Energy Island jest postrzegana jako punkt odniesienia dla kolejnych transgranicznych projektów energetycznych – zarówno na Bałtyku, jak i na Morzu Północnym. Projekt pokazuje kierunek rozwoju europejskiej infrastruktury energetycznej, opartej na integracji systemów przesyłowych i wspólnym wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii.