LiDAR pod kontrolą: mniej ryzyka w rozwoju projektów wiatrowych

Akredytowana weryfikacja urządzenia pomiarowego może realnie wpłynąć na jakość i bezpieczeństwo kampanii. Pozwala zwiększyć wiarygodność danych, zoptymalizować czas rozwoju projektu wiatrowego i ograniczyć ryzyka, które mogą pojawić się na dalszych etapach inwestycji.

Podobno tylko około 20 proc. projektów wiatrowych realizowanych w Polsce na wczesnym etapie rozwoju osiąga fazę RTB. Taką tezę usłyszałem kiedyś w branżowej rozmowie. Czy jest prawdziwa? Trudno jednoznacznie to stwierdzić bez konkretnych danych, jednak praktyka pokazuje, że droga od koncepcji do gotowości do budowy jest długa i obarczona wieloma ryzykami.

Dziś, gdy coraz częściej mówimy o problemach z pozwoleniami czy ograniczeniami wynikającymi ze stref lotniczych, prawdopodobieństwo doprowadzenia projektu do fazy RTB może być jeszcze niższe niż wspomniany procent. Pytanie brzmi: czy mamy realny wpływ na ograniczenie tych ryzyk? Tak. Czy możemy skutecznie nimi zarządzać? Zdecydowanie. Poniżej wykażę, w jaki sposób.

REKLAMA

Czym jest weryfikacja LiDAR-a?

Weryfikacja LiDAR-a z masztem pomiarowym, określana również jako third-party verification, polega na porównaniu danych zbieranych przez LiDAR z danymi pochodzącymi z referencyjnego masztu pomiarowego zgodnego z wymaganiami branżowymi.

Taki proces odbywa się w realnych warunkach terenowych, a nie w laboratorium. Dzięki temu możliwe jest sprawdzenie, czy urządzenie pracuje prawidłowo w środowisku zbliżonym do tego, w którym będzie prowadziło właściwą kampanię pomiarową.

Dlaczego warto zweryfikować LiDAR przed kampanią?

Niezależna weryfikacja LiDAR-a pozwala zachować większą kontrolę nad całym procesem pomiarowym. Jej celem jest ograniczenie niepewności, wychwycenie potencjalnych błędów oraz potwierdzenie, że dane pozyskiwane przez urządzenie mogą stanowić solidną podstawę dalszych analiz.

To szczególnie ważne, ponieważ jakość danych pomiarowych wpływa później na ocenę produktywności projektu, jego bankowalność oraz rozmowy z instytucjami finansującymi. Błędy wykryte dopiero na późnym etapie mogą oznaczać opóźnienia, konieczność powtórzenia pomiarów lub problemy z uzyskaniem finansowania dla projektu wartego wiele milionów złotych.

Weryfikacja zgodna z najwyższymi standardami – rola akredytowanej jednostki

Weryfikacja powinna być prowadzona przez jednostkę akredytowaną zgodnie z normą ISO/IEC 17025. Akredytacja potwierdza, że laboratorium działa w sposób kompetentny, bezstronny i powtarzalny, a stosowane procedury spełniają określone wymagania jakościowe.
W praktyce oznacza to, że klient otrzymuje nie tylko raport, ale również potwierdzenie, że cały proces został przeprowadzony zgodnie z uznanymi standardami oraz podlega niezależnemu nadzorowi.

Proces weryfikacji powinien uwzględniać m.in.:

1.  wytyczne FGW TR 6 dotyczące określania potencjału wiatru i uzysków energii,
2. IEC 61400-50-1 w zakresie pomiarów wykonywanych z użyciem masztów meteorologicznych,
3. IEC 61400-50-2 w zakresie naziemnych urządzeń teledetekcyjnych, takich jak LiDAR,
4. IEC 61400-50-3 w przypadku LiDAR-ów montowanych na gondolach, stosowanych m.in. przy pomiarach krzywej mocy.

Szybkość i jakość – dwa kluczowe elementy dobrej weryfikacji LiDAR-a

Co odróżnia dobrą weryfikację od słabej? Jak to często bywa w projektach technicznych – czas i jakość. Dobrze przeprowadzona weryfikacja LiDAR-a powinna być rzetelna, zgodna ze standardami i możliwie szybka. Czy da się połączyć te dwa elementy? W tym przypadku zdecydowanie tak.

Jak zrobić to dobrze? O jakości kampanii pomiarowej decydują przede wszystkim ludzie – ich doświadczenie, procedury i konsekwentne działanie zgodnie z obowiązującymi standardami. Dlatego tak ważne jest, aby cały proces był prowadzony pod nadzorem akredytowanej jednostki. Potwierdzenia takiej akredytacji masz prawo oczekiwać już na początku współpracy.

A jak zrobić to szybko? W przypadku weryfikacji LiDAR-a możliwości jest kilka, ale kluczowa odpowiedź kryje się nie tylko w pytaniu „jak?”, ale przede wszystkim „gdzie?”. To właśnie lokalizacja masztu, przy którym weryfikowany jest LiDAR, ma fundamentalne znaczenie zarówno dla szybkości, jak i jakości całej kampanii pomiarowej.

Najważniejsze czynniki wpływające na czas weryfikacji to:

REKLAMA

Wietrzność danego obszaru

Lokalizacja w miejscu, gdzie – mówiąc wprost – mocno wieje, pozwala szybciej zebrać odpowiednią ilość danych potrzebnych do przeprowadzenia weryfikacji.

Dostępność sektora pomiarowego

Przeszkody wokół masztu mogą zakłócać pomiar. Aby weryfikacja była wiarygodna, wiatr przepływający nad LiDAR-em oraz przez urządzenia zainstalowane na maszcie powinien mieć możliwie naturalny, niezakłócony przebieg. Turbiny wiatrowe, wzgórza czy wysokie lasy mogą powodować wyłączenia części sektorów z analizy. W praktyce oznacza to, że gdy wiatr wieje z kierunku zaburzonego przez przeszkody, weryfikacja musi poczekać na zmianę warunków. Im więcej takich ograniczeń, tym większe ryzyko przerw i dłuższy czas całego procesu.

Logistyka urządzenia

Sprawne dostarczenie LiDAR-a na lokalizację weryfikacyjną, a następnie jego szybki transport na docelowe miejsce, to realnie zaoszczędzone dni, a czasem nawet tygodnie. Każdy dzień, w którym LiDAR nie mierzy na właściwej lokalizacji, oznacza przestój kampanii.

Czas przygotowania raportu

Szybkie dostarczenie raportu to nie tylko formalność. To także sprawny obieg dokumentów po stronie inwestora i możliwość płynnego przejścia do kolejnych etapów projektu. Im szybciej kompletna dokumentacja trafia do zespołu, tym sprawniej można podejmować dalsze decyzje.

O co zapytać przed zleceniem weryfikacji?

Podsumowując, planując kampanię pomiarową opartą na technologii LiDAR, masz wpływ na wiele elementów, które później mogą decydować o jakości danych, czasie realizacji i bezpieczeństwie całego projektu. Przed rozpoczęciem procesu warto więc ustalić:

• czy LiDAR zostanie zweryfikowany przed rozpoczęciem właściwej kampanii pomiarowej,
• czy przewidziana jest dodatkowa weryfikacja po zakończeniu kampanii,
• jak szybko urządzenie trafi na lokalizację docelową po zakończeniu weryfikacji,
• jak wygląda sektor wiatrowy, czyli czy w otoczeniu masztu występują przeszkody mogące zakłócać pomiar,
• jaki jest szacowany czas weryfikacji,
• kiedy można spodziewać się raportu na skrzynce mailowej.

Takie pytania pozwalają lepiej ocenić, czy proces weryfikacji będzie realnym wsparciem dla kampanii pomiarowej, czy potencjalnym źródłem opóźnień.

Z perspektywy windhunter service dobrze zaplanowana weryfikacja to nie formalność, lecz element świadomego zarządzania jakością danych i ryzykiem projektowym. Dlatego warto zadbać o kampanię pomiarową już na samym początku – a wraz z nią o LiDAR, od którego zależy wiarygodność pozyskiwanych danych.

Wojciech Mardziel
wiceprezes windhunter service