Austria idzie w ślady Polski. Skasuje dotacje na fotowoltaikę dla prosumentów
Rząd Austrii chce zrezygnować z oferowania dotacji na fotowoltaikę i skupić się na dofinansowaniu inwestycji w magazyny energii – co popiera austriacka branża PV. Jakie działania planują Austriacy, aby wspierać rozwój magazynów energii?
Od tego roku osoby zainteresowane montażem fotowoltaiki w Polsce straciły szansę na uzyskanie dotacji na taką inwestycję w ramach rządowych programów dofinansowania. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zdecydował o zakończeniu programu Mój Prąd i dotowania domowych instalacji fotowoltaicznych. W ramach nowego programu Przydomowe Magazyny Energii będzie można uzyskać dofinansowanie już tylko na instalacje urządzenia wspierającego autokonsumpcję energii produkowanej przez domową fotowoltaikę – magazyny energii elektrycznej, magazyny ciepła oraz falownika hybrydowego.
W podobnym kierunku chcą teraz pójść władze Austrii, które również wspierają inwestycje w OZE i magazyny energii w gospodarstwach domowych rządowym programem dotacji.
Fotowoltaika straci dofinansowanie, ale nie każda
Austriackie Ministerstwo Gospodarki, Energii i Turystyki zapowiedziało przygotowanie nowych zasad dofinansowania dla austriackich prosumentów. Jego podstawą mają być dotacje na domowe magazyny energii współpracujące z systemami zarządzania energią, a mała dachowa fotowoltaika ma zostać z niego wykluczona.
Austriackie ministerstwo energii nie chce przy tym rezygnować z dotowania niestandardowych zastosowań fotowoltaiki – takich jak instalacje fotowoltaiczne zintegrowane z budynkami, agrofotowoltaika, carporty fotowoltaiczne, panele instalowane na pływających platformach czy na ekranach akustycznych.
Utrzymana ma być zasada preferencyjnego dofinansowania dla inwestycji wykorzystujących urządzenia produkowane w Unii Europejskiej. Dzięki niej beneficjenci dotacji instalujący magazyny energii, falowniki czy panele produkowane w Europie mogą otrzymać wyższe dotacje.
Uzasadniając zaproponowane zmiany, austriackie Ministerstwo Gospodarki, Energii i Turystyki podkreśliło potrzebę lepszego zagospodarowania nadwyżek energii z fotowoltaiki, co uwidoczniła sytuacja w krajowym systemie energetycznym w ostatnich tygodniach.
„W tym celu potrzebujemy więcej odpowiednio rozmieszczonych magazynów energii – od domowych instalacji po wielkoskalowe systemy bateryjne i elektrownie szczytowo-pompowe” – podkreślił austriacki resort energii.
Austriackie władze podają przykład sytuacji w systemie energetycznym z soboty 15 sierpnia 2026 r. Dzienne zużycie energii w Austrii wyniosło 120,1 GWh, a w kraju wyprodukowano 117,8 GWh energii elektrycznej, z czego około 30 proc. pochodziło z fotowoltaiki. Szczytowa produkcja energii słonecznej wyniosła 4,3 GW i przypadła na godziny południowe, podczas gdy wieczorne szczytowe zapotrzebowanie wynoszące 6,1 GW zbiegło się w czasie z zakończeniem produkcji energii z fotowoltaiki. To wyraźnie przełożyło się na ceny energii. Średnia cena hurtowa w godzinach od 10:00 do 16:00 wynosiła 14 euro/MWh, a wieczorem wzrosła do około 180 euro/MWh.
„Nasze zadanie jest jasne: magazynować tanią energię elektryczną wytworzoną w szczycie południowym i udostępniać ją w droższych godzinach wieczornych” – czytamy w stanowisku austriackiego ministerstwa energii.
Branża fotowoltaiczna popiera zmiany
Mimo planowanego wycofania dotacji na dachowe instalacje fotowoltaiczne zmiany w systemie dofinansowania ogłoszone przez rząd Austrii popiera branża fotowoltaiczna. Stowarzyszenie branżowe PV&B Austria podkreśla w swoim stanowisku duży spadek kosztów inwestycji w fotowoltaikę, który nastąpił w ostatnich latach.
W ocenie PV&B Austria, należy położyć większy nacisk na wsparcie magazynowania i inteligentnej dystrybucji energii elektrycznej wytwarzanej z fotowoltaiki. Zdaniem stowarzyszenia przyszłe programy wsparcia powinny być ukierunkowane przede wszystkim na magazyny energii oraz systemy zarządzania energią.
Vera Immitzer, dyrektor PV&B Austria, podkreśliła jednocześnie potrzebę szybkiego przełożenia ostatnich deklaracji austriackiego ministerstwa energii na konkretne przepisy, aby nowe kryteria dofinansowania zostały wdrożone z początkiem przyszłego roku.
– Sama zmiana struktury finansowania to za mało. Należy kontynuować dyskusję na temat ulg podatkowych. Od E-Control (red. – austriackiego regulatora rynku energii) oczekujemy stworzenia odpowiednich i praktycznych ram dla technologii magazynowania energii elektrycznej. Ponadto operatorzy sieci muszą w przyszłości skuteczniej uwzględniać magazyny energii w swoich planach rozwoju sieci – skomentowała Vera Immitzer z PV&B Austria.
Dotacje rozchodzą się w 30 sekund
Austriackie władze zapowiedziały zmianę warunków dofinansowania. Zmieniony ma zostać model, w którym o uzyskaniu dotacji decyduje tempo złożenia wniosku. Przy zainteresowaniu znacznie przekraczającym udostępnione środki, ta zasada sprawiła, że dofinansowanie w dwóch pierwszych tegorocznych naborach wyczerpywało się zaraz po uruchomieniu rejestracji wniosków.
W ostatniej edycji programu dofinansowania środki na dotacje zostały zagospodarowane w pół minuty od startu naboru. Dofinansowanie otrzymało jedynie 3 tys. wnioskodawców na około 28 tys. złożonych wniosków.
„W przyszłości wnioski o dofinansowanie powinny być składane po zakończeniu montażu i wystawieniu faktury” – oceniło austriackie ministerstwo w reakcji na efekty ostatniego naboru.
W tym roku austriackie władze planują jeszcze jeden nabór wniosków o dotacje na fotowoltaikę i magazyny energii, który ma się odbyć w październiku. Mimo problemów i błyskawicznego zamknięcia pierwszych dwóch tegorocznych naborów w październikowej edycji nie zostaną wdrożone zmiany w zasadach dofinansowania, które planuje austriackie ministerstwo energii. Nowe warunki dofinansowania mają wejść w życie w 2027 r.
Jakie dotacje mogą dostać prosumenci w Austrii?
W tym roku gospodarstwa domowe mogą otrzymać na instalację systemów fotowoltaicznych o mocy do 10 kWp dotację w wysokości 150 euro na kWp. Na instalację większych systemów PV o mocy 10-20 kWp przewidziano 140 euro dofinansowania na każdy kWp zainstalowanej mocy, a w przypadku systemów o mocy 20-140 kWp – do 130 euro/kWp.
Dofinansowanie na moduły fotowoltaiczne, falowniki i magazyny energii ze znaczkiem „made in EU” może wzrosnąć nawet o 30 proc.
Magazyny energii zapewnią oszczędności do 2 euro/MWh
Austriacki rząd zapowiedział modyfikację rządowej strategii rozwoju systemu energetycznego, aby w większym stopniu uwzględniała ona magazyny energii. Planowane jest między innymi ułatwienie i przyspieszenie procesu inwestycyjnego. Jednocześnie austriacki regulator rynku energii E-Control ma opracować nowe zasady opłat sieciowych, które mają sprzyjać rozwojowi rynku magazynów.
Według analizy wykonanej na zlecenie austriackiego ministerstwa energii, Austriacy będą potrzebować do 2030 r. około 8 GW mocy w magazynach energii. Dzięki wykorzystaniu tych magazynów na rynku energii jej ceny mogłyby spaść w 2030 r. średnio o około 2 euro na MWh. Jak wylicza austriackie ministerstwo, tylko w pierwszej połowie 2026 r. przełożyłoby się to na oszczędności sięgające 68 mln euro (przy założeniu półrocznego zużycia energii w Austrii na poziomie 34 TWh).
Według danych ministerstwa energii, obecnie Austria posiada około 3,2 GWh zainstalowanej pojemności w bateryjnych magazynach energii – głównie w jednostkach o pojemności do 50 kWh. Kluczowym komponentem austriackiego systemu elektroenergetycznego, pozwalającym na zarządzanie nadwyżkami energii i wykorzystanie ich w czasie zwiększonego zapotrzebowania, są elektrownie szczytowo-pompowe, których moc sięga 6,2 GW.
Piotr Pająk
piotr.pajak@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
