73 proc. próbek materiałów izolacyjnych w badaniu UE z uchybieniami. Kontrole objęły też Polskę
Materiały termoizolacyjne dostępne na europejskim rynku nie zawsze mają właściwości zgodne z deklaracjami producentów. Unijne badania wykazały niezgodności dotyczące zarówno izolacyjności cieplnej, jak i reakcji na ogień. Problemy stwierdzono również w dokumentacji i oznakowaniu produktów.
Zbadano sześć rodzajów materiałów izolacyjnych
Badania przeprowadzono w ramach finansowanej przez Unię Europejską kampanii Wspólnych Działań na rzecz Zgodności Produktów (JACOP) 2025. W projekcie uczestniczyły organy nadzoru rynku z 14 krajów UE i EFTA, w tym z Polski.
Łącznie pobrano 106 próbek sześciu rodzajów materiałów termoizolacyjnych: polistyrenu ekspandowanego (EPS), polistyrenu ekstrudowanego (XPS), wełny mineralnej, szkła komórkowego, wełny drzewnej oraz włókna drzewnego. Produkty kupowano w sklepach stacjonarnych i internetowych, a także bezpośrednio od producentów.
Próbki pochodziły z Austrii, Belgii, Danii, Finlandii, Grecji, Irlandii, Łotwy, Malty, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Szwecji i Włoch.
Pobrane produkty weryfikowano pod kątem ich zgodności z rozporządzeniem CPR oraz odpowiednimi zharmonizowanymi normami europejskimi. Zidentyfikowano przynajmniej jeden rodzaj niezgodności w przypadku 77 spośród 106 przebadanych próbek, co stanowi 73 proc. całości.
Wykryte nieprawidłowości podzielono na braki techniczne, związane z parametrami użytkowymi produktów, oraz uchybienia administracyjne, dotyczące wymaganej dokumentacji i oznakowania.
Co wykazały badania izolacyjności cieplnej?
W testach sprawdzano między innymi przewodność cieplną i grubość materiałów, aby ustalić, czy ich parametry odpowiadają wartościom deklarowanym przez producentów.
W przypadku oporu cieplnego niezgodności stwierdzono w 31 z 97 przebadanych próbek, czyli w 32 proc. Oznacza to, że w niemal co trzecim badanym produkcie nie potwierdzono wymaganych parametrów w tym zakresie.
W większości przypadków zmierzone właściwości termiczne różniły się od deklarowanych. Część produktów nie spełniała również wymagań dotyczących grubości.
Rozbieżności między wynikami badań a deklaracjami producentów mogą mieć znaczenie dla efektywności energetycznej budynków, ponieważ od parametrów izolacji zależą straty ciepła i zapotrzebowanie na energię do ogrzewania.
Nie wszystkie materiały spełniły wymagania dotyczące reakcji na ogień
Badania objęły również reakcję materiałów izolacyjnych na ogień. W tej części testów 11 z 81 ocenionych próbek, czyli 14 proc., nie spełniło wymagań odpowiadających deklarowanej klasie.
Najwięcej niezgodności stwierdzono wśród produktów klasy E. W tej grupie 8 z 52 próbek, czyli około 15 proc., nie spełniało deklarowanych wymagań. Negatywne wyniki uzyskały również dwa produkty klasy A2 oraz jeden z 21 produktów klasy A1. Wśród sześciu badanych produktów klas B–D nie wykryto niezgodności w tym zakresie.
Klasy reakcji na ogień określają, w jakim stopniu materiał może przyczyniać się do rozwoju pożaru. Produkty klasy A1 uznaje się za niepalne, natomiast klasa A2 oznacza bardzo ograniczony udział w rozwoju ognia. Klasy B–D obejmują materiały palne o rosnącym udziale w rozwoju pożaru. Klasa E oznacza, że produkt spełnia podstawowe kryteria reakcji na niewielki płomień.
Niezgodność z deklarowaną klasą może oznaczać, że materiał zachowa się podczas pożaru inaczej, niż można oczekiwać na podstawie informacji producenta. Znaczenie ma przy tym miejsce zastosowania izolacji i sposób jej montażu.
Problemy z oznakowaniem i dokumentacją
Kontrolerzy sprawdzili również, czy produkty posiadają wymagane oznakowanie i dokumenty. W tej części kontroli niezgodności wykryto w 68 ze 106 próbek, czyli w 64 proc. przypadków.
Najczęściej chodziło o brak deklaracji właściwości użytkowych (DoP) lub oznakowania CE albo o niekompletność tych dokumentów i oznaczeń. Deklaracja właściwości użytkowych zawiera informacje o parametrach produktu, które są istotne przy ocenie jego przydatności do określonego zastosowania. Oznakowanie CE wskazuje natomiast, że producent deklaruje zgodność wyrobu z mającymi zastosowanie wymaganiami unijnymi.
Część produktów wycofano z rynku
W wyniku kontroli organy nadzoru rynku zaklasyfikowały dwie próbki jako stwarzające wysokie ryzyko, a cztery jako stwarzające poważne ryzyko. Oceny te dotyczyły przede wszystkim właściwości związanych z reakcją na ogień, które nie odpowiadały deklarowanym klasom.
W przypadku jednego produktu zakazano sprzedaży, a siedem produktów wycofano z rynku. Część przedsiębiorców zobowiązała się do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wyniki kontroli przekazano również innym państwom członkowskim.
Jak wskazała Vanessa Capurso z Dyrekcji Generalnej ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP (DG GROW) Komisji Europejskiej, skoordynowane kontrole mają chronić konsumentów i zapobiegać sytuacji, w której przedsiębiorstwa oferujące produkty zgodne z deklaracjami tracą pozycję na rzecz konkurentów sprzedających wyroby niespełniające zadeklarowanych parametrów.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie izolacji?
Przed zakupem materiałów termoizolacyjnych warto sprawdzić, czy produkt ma oznakowanie CE i towarzyszącą mu deklarację właściwości użytkowych (DoP). Należy zweryfikować przede wszystkim deklarowane parametry izolacyjności cieplnej oraz klasę reakcji na ogień.
Istotne jest również dopasowanie materiału do planowanego zastosowania i krajowych wymagań budowlanych. Nawet produkt o właściwych parametrach może nie zapewnić oczekiwanej izolacyjności ani bezpieczeństwa, jeżeli zostanie zamontowany niezgodnie z instrukcją producenta.
Informacji o niebezpiecznych produktach nieżywnościowych można szukać w unijnym systemie szybkiego ostrzegania Safety Gate.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News