Tauron przypomina o ważnym terminie. Część inwestorów może stracić warunki przyłączenia
Tauron Dystrybucja zaktualizował zasady przyłączania do sieci po kwietniowej nowelizacji Prawa energetycznego i w części zmienił wcześniejszą interpretację przepisów. Część inwestorów ma czas tylko do 30 października 2026 r. na uzupełnienie zaliczki lub wniesienie zabezpieczenia. Kto nie zdąży, straci warunki przyłączenia albo umowę z mocy prawa.
Chodzi o nowelizację Prawa energetycznego, która weszła w życie 30 kwietnia 2026 r. Nowe zasady wynikają z ustawy z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 516). Dotyczą przede wszystkim podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci o napięciu wyższym niż 1 kV. Tauron Dystrybucja nazywa nowelizację jedną z najważniejszych reform rynku energii w ostatnich latach.
Spółka uzupełniła informacje i w części zmieniła wcześniejszą wykładnię przepisów, a nowy dokument w całości zastępuje komunikat z 29 kwietnia. Dla części inwestorów, którzy mają warunki przyłączenia bez umowy albo umowy z odległym terminem przyłączenia, kluczowy jest termin 30 października 2026 r. Do tego dnia muszą uzupełnić zaliczkę lub wnieść zabezpieczenie, inaczej warunki stracą ważność, a umowy wygasną z mocy prawa.
Opłata za wniosek: 1 zł za kW, do 100 tys. zł
Od 30 kwietnia każdy wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci powyżej 1 kV wymaga bezzwrotnej opłaty w wysokości 1 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej, ale nie więcej niż 100 tys. zł za przyłącze. Według Tauronu opłatę wnosi się dla każdego miejsca przyłączenia i każdego przyłącza wskazanego we wniosku. Kwotę z ustawy spółka traktuje jako wartość brutto, czyli z VAT. Przy instalacjach, które pobierają i oddają energię, opłatę liczy się od większej z wnioskowanych mocy. Przy wniosku o współdzielenie przyłącza w formule cable pooling opłata jest liczona tak samo jak przy nowym wniosku. Jeśli opłata nie zostanie wniesiona albo będzie niepełna, wniosek pozostanie bez rozpatrzenia.
Opłata obejmuje też wnioski o zmianę wydanych warunków przyłączenia, również po zawarciu umowy i również dla warunków wydanych przed 30 kwietnia. Trzeba ją wnieść m.in. przy zmianie komponentów instalacji, lokalizacji (w tym dodaniu lub usunięciu nieruchomości) oraz mocy przyłączeniowej. Jeśli jeden wniosek obejmuje kilka zmian, opłatę wnosi się raz. Opłaty nie pobiera się za cesję warunków lub umowy, zmianę harmonogramu przyłączenia ani zmianę danych adresowych i kontaktowych.
Zaliczka wzrosła z 30 do 60 zł za kW
Zaliczka na poczet opłaty za przyłączenie wzrosła z 30 do 60 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej, ale nie więcej niż 6 mln zł za jedno przyłącze. W odróżnieniu od opłaty za wniosek liczy się ją od każdego przyłącza, niezależnie od liczby wskazanych miejsc przyłączenia. Przy zwiększeniu mocy istniejącego przyłącza zaliczkę wnosi się tylko od przyrostu.
Obowiązek objął wszystkie podmioty przyłączane do sieci powyżej 1 kV, w tym odbiorców energii oraz operatorów systemów dystrybucyjnych niepołączonych bezpośrednio z siecią przesyłową (OSDn). Zaliczkę trzeba wpłacić w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, inaczej wniosek nie zostanie rozpatrzony. Również tę kwotę Tauron traktuje jako wartość brutto.
Zabezpieczenie do 12 mln zł na umowę
Nowością jest obowiązkowe zabezpieczenie należytego wykonania umowy o przyłączenie. Dla danego przyłącza wynosi ono 30 zł za kW mocy przyłączeniowej do 100 MW włącznie oraz 60 zł za kW powyżej 100 MW. Przy zwiększeniu mocy zabezpieczenie liczy się tylko od przyrostu. Łączna kwota z jednej umowy nie może przekroczyć 12 mln zł, niezależnie od liczby przyłączy w jednych warunkach przyłączenia. Jeśli wydano odrębne warunki, np. dla przyłącza podstawowego i rezerwowego, limit dotyczy każdych z nich osobno.
Zabezpieczenie można wnieść w formie kaucji na oprocentowany rachunek bankowy, gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo poręczenia spółki dominującej z grupy kapitałowej, z notarialnym oświadczeniem o poddaniu się egzekucji. Trzeba to zrobić najpóźniej 14 dni od zawarcia umowy. Jeśli zabezpieczenie nie zostanie wniesione w terminie albo zostanie wniesione w złej formie, w złej kwocie lub przez podmiot niespełniający wymogów ustawy, umowa wygasa z mocy prawa.
Przykładowo inwestor ubiegający się o przyłączenie projektu o mocy 100 MW zapłaci 100 tys. zł opłaty za wniosek i 6 mln zł zaliczki, a po podpisaniu umowy wniesie 3 mln zł zabezpieczenia.
Termin 30 października dla warunków bez umowy
Nowe obowiązki dotyczą także spraw rozpoczętych przed 30 kwietnia 2026 r. Najbliższy termin dotyczy podmiotów, które przed tą datą otrzymały warunki przyłączenia ważne co najmniej do 30 października 2026 r., ale nie zawarły umowy. Muszą one do 30 października wnieść albo uzupełnić zaliczkę do 60 zł za kW, maksymalnie 6 mln zł za przyłącze.
Według Tauronu na wniesienie zaliczki mają 14 dni od 16 października. W przeciwnym razie warunki przyłączenia tracą ważność.
Dla obiektów zasilających kolejową sieć trakcyjną i systemy sterowania ruchem kolejowym termin upływa 30 kwietnia 2031 r.
Inwestorzy z warunkami wydanymi przed 30 kwietnia, którzy nie zawarli umowy, przy jej podpisaniu wnoszą zabezpieczenie w wysokości zależnej od daty zawarcia umowy. Przy umowach zawieranych do 15 października 2026 r. jest to 100 proc. kwoty wynikającej z nowych przepisów, bo jak wyjaśnia Tauron, brakuje tu przepisów przejściowych. Przy umowach zawieranych od 16 października wystarczy 25 proc. tej kwoty.
Zabezpieczenie dla starszych umów z odległym terminem przyłączenia
Termin 30 października dotyczy także umów zawartych przed 30 kwietnia 2026 r., w których przyłączenie zaplanowano po 30 kwietnia 2029 r., czyli ponad trzy lata od wejścia w życie nowelizacji. Takie podmioty muszą do 30 października wnieść zabezpieczenie w wysokości jednej czwartej kwoty wynikającej z nowych przepisów, inaczej umowa wygaśnie z mocy prawa.
Za termin przyłączenia Tauron przyjmuje późniejszą z dwóch dat: pozytywnego sprawdzenia instalacji klienta lub złożenia oświadczenia o gotowości instalacji do odbioru albo pozytywnego odbioru technicznego przyłącza. Jeśli inwestor wniósł wcześniej zabezpieczenie umowne spełniające wymogi ustawy, zostanie ono zaliczone na poczet ustawowego. Nadwyżka zostanie zwrócona, a brakującą część trzeba uzupełnić.
Dla wniosków złożonych przed 30 kwietnia, ale nierozpatrzonych do tego dnia, część terminów już minęła. Opłatę za wniosek, a w przypadku podmiotów, od których wcześniej nie wymagano zaliczki, także zaliczkę, trzeba było wnieść do 29 czerwca 2026 r. Ci, którzy przed 30 kwietnia wpłacili zaliczkę w wysokości 30 zł za kW albo byli zobowiązani do jej wpłaty, mają 30 dni od otrzymania warunków przyłączenia na jej uzupełnienie lub wniesienie do 60 zł za kW. Inaczej warunki tracą ważność.
Warunki przyłączenia ważne rok zamiast dwóch
Nowelizacja skróciła ważność warunków przyłączenia z dwóch lat do roku, z wyjątkiem obiektów kolejowych, morskich farm wiatrowych i energetyki jądrowej. Skrócenie dotyczy także warunków wydanych na podstawie wniosków złożonych przed 30 kwietnia, ale nierozpatrzonych do tego dnia. Warunki wydane przed 30 kwietnia zachowują dwuletnią ważność.
Ustawa rozszerzyła też cable pooling na wszystkie rodzaje instalacji, w tym magazyny energii, z wyjątkiem tych, których miejscem przyłączenia jest instalacja odbiorcy końcowego. Wprowadziła również tzw. kamień milowy: inwestorzy przyłączający się do sieci powyżej 1 kV muszą w ustawowych terminach przedstawić operatorowi ostateczne pozwolenie na budowę, jeśli jest ono wymagane, pod rygorem wygaśnięcia umowy.
Do wniosku o warunki przyłączenia nie trzeba już dołączać dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości ani zgodności inwestycji z planem miejscowym lub warunkami zabudowy. Wystarczą oświadczenia, choć operator może zażądać dokumentów. Nie dotyczy to wniosków w formule cable pooling.
Do 30 kwietnia 2031 r. z opłaty za wniosek i zaliczki zwolnione są obiekty zasilające kolejową sieć trakcyjną i systemy sterowania ruchem kolejowym, pod warunkiem dołączenia do wniosku odpowiedniego oświadczenia.
Tauron Dystrybucja zastrzega, że komunikat opisuje tylko wybrane elementy nowelizacji, i zachęca inwestorów do samodzielnej analizy ustawy. Niedochowanie terminów oznacza bowiem z mocy prawa m.in. wygaśnięcie umów, utratę ważności warunków lub pozostawienie wniosków bez rozpatrzenia. Numery rachunków i sposób opisywania przelewów spółka podaje w komunikacie na swojej stronie internetowej.
Wyższy próg wejścia, mniej projektów-widm
Nowe opłaty, wyższe zaliczki i obowiązkowe zabezpieczenia mają odsiać spekulacyjne wnioski, które latami blokowały moce przyłączeniowe. Eksperci od dawna wskazywali, że projekty „zombie” hamują rozwój nowych instalacji OZE, a portfel projektów z warunkami przyłączenia jest ogromny. Koszt zgłoszenia i zamrożony kapitał, a do tego skrócenie ważności warunków do roku i obowiązek przedstawienia pozwolenia na budowę, sprawiają, że rezerwowanie mocy „na zapas” przestaje się opłacać.
Dla poważnych inwestorów to szansa na szybsze przyłączenia. Dla mniejszych podmiotów, takich jak spółdzielnie energetyczne czy lokalni deweloperzy, nowe obciążenia mogą jednak okazać się istotną barierą. Przy projekcie o mocy 10 MW to ok. 600 tys. zł zaliczki i 300 tys. zł zabezpieczenia, zamrożonych na etapie, gdy inwestycja jest jeszcze niepewna.
Komunikat pokazuje też, jak dużo w nowym systemie zależy od wykładni. Tauron sam przyznaje, że w części zmienił wcześniejszą interpretację. Z powodu braku przepisów przejściowych dla warunków wydanych przed 30 kwietnia umowa podpisana 15 października wymaga według spółki pełnego zabezpieczenia, a podpisana dzień później tylko jednej czwartej. Komunikat dotyczy przy tym wyłącznie Tauron Dystrybucja, a inni operatorzy mogą interpretować te same przepisy inaczej. Przy terminach, których niedotrzymanie oznacza utratę warunków lub wygaśnięcie umowy, przewidywalność i spójność interpretacji między operatorami jest dla inwestorów równie ważna jak wysokość samych opłat.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
