Parlament Europejski przyjął cel klimatyczny na 2040. I oficjalnie opóźnił ETS2

Do 2040 r. emisje dwutlenku węgla w UE mają spaść o 90 proc. w stosunku do poziomu z 1990 r. – zdecydował Parlament Europejski. Jednocześnie europosłowie zgodzili się na roczne opóźnienie systemu ETS2, rozszerzającego mechanizm ETS na transport i ogrzewanie budynków.

Europarlament zatwierdził wczoraj nowy cel klimatyczny Unii Europejskiej uzgodniony wcześniej na szczeblu Komisji Europejskiej i ministrów środowiska krajów członkowskich. Za jego przyjęciem głosowało 413 europosłów, przeciw było 226, a 12 wstrzymało się od głosu. Wśród państw, które nie poprały nowego celu, znalazła się Polska, Czechy, Słowacja i Węgry, zaś Belgia i Bułgaria wstrzymały się od głosu.

Nowy cel klimatyczny UE – 90 proc. redukcji CO2

Cel klimatyczny na 2040 r. został zaproponowany przez Komisję Europejską w lipcu 2025 r. jako część nowelizacji europejskiego prawa klimatycznego. Komisja rekomendowała redukcję emisji gazów cieplarnianych netto o 90 proc. w porównaniu z 1990 r., przy czym cel krajowy dla państw członkowskich ustalono ostatecznie na 85 proc. Pozostałe 5 proc. redukcji może pochodzić z handlu wysokiej jakości międzynarodowymi jednostkami emisji (kredytami węglowymi).

REKLAMA

Jak wskazuje Komisja Europejska, nowy cel ma zapewnić kontynuację drogi UE do neutralności klimatycznej do 2050 r. Opiera się przy tym na wcześniejszym celu na 2030 r., czyli redukcji emisji o co najmniej 55 proc. względem 1990 r., i uwzględnia obecną sytuację gospodarczą, geopolityczną i energetyczną.

Warunek: większa elastyczność działania

Aby przegłosowane w Parlamencie zmiany weszły w życie, muszą je jeszcze zatwierdzić ministrowie państw członkowskich w Radzie Unii Europejskiej. Jak donosi PAP, Komisja uzyskała już wstępną zgodę rządów – pod warunkiem wprowadzenia mechanizmów zwiększających elastyczność w realizacji celu klimatycznego. Należą do nich m.in. możliwość handlu międzynarodowymi jednostkami emisji CO2 (kredytami węglowymi) i wykorzystania w bilansie CO2 krajowych naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla (np. lasów).

Jednocześnie Komisja zgodziła się na sprawdzanie co dwa lata stanu realizacji celu klimatycznego oraz na jego ewentualną rewizję w sytuacji, gdy miałby on nadmiernie negatywny wpływ na konkurencyjność i koszty energii w UE. Zapowiedziała także – zgodnie z oczekiwaniami m.in. Polski – przeprowadzenie szerokiego przeglądu na przełomie 2028/2029 r. uwzględniającego stan realizacji dotychczasowych celów redukcji emisji oraz szereg wskaźników makroekonomicznych.

Mechanizm rewizji polityki klimatycznej Unii został wprowadzony po raz pierwszy i może być postrzegany jako ukłon w stronę państw opowiadających się przeciwko wyznaczaniu sztywnych celów klimatycznych.

REKLAMA

„To historyczna zmiana w planowaniu unijnej polityki klimatycznej. Odchodzimy od polityki klimatycznej opartej na odgórnie ustalanych celach na rzecz modelu o bardziej elastycznym charakterze, który uwzględnia realne warunki gospodarcze i społeczne” – podkreślało w swoim stanowisku Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Opóźnienie wdrożenia ETS2 – 1:0 dla Polski

W tym samym głosowaniu Parlament Europejski zaakceptował również postulowane przez Polskę roczne przesunięcie wejścia w życie systemu ETS2 – z 2027 na 2028 r. ETS2 ma z założenia rozszerzyć zakres handlu emisjami dwutlenku węgla na sektor transportu drogowego i ogrzewania budynków. Jego celem jest ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, jednak jego wdrożenie może przełożyć się także na wzrost kosztów paliw stosowanych w transporcie oraz na wyższe rachunki za ogrzewanie domów – zwłaszcza gdy wykorzystywane są do tego wysokoemisyjne paliwa, takie jak węgiel.

Polski rząd podkreśla, że odroczenie ETS2 to sukces negocjacyjny, który zapewnia stabilność cen energii, dodatkowy czas na termomodernizację budynków oraz większe bezpieczeństwo dla konsumentów.

Dodatkowo Polska już wcześniej wynegocjowała rewizję ram tego mechanizmu. Propozycje Komisji Europejskiej w tym względzie powinniśmy poznać jeszcze w tym roku.