Kolektory nie powiedziały ostatniego słowa. Pięć projektów, które to potwierdzają
Pięć projektów i produktów związanych z wykorzystaniem energii słonecznej do ogrzewania i chłodzenia znalazło się w finale konkursu IEA SHC Solar Award 2026. Wśród nominowanych są rozwiązania z Niemiec, Austrii, Stanów Zjednoczonych, Maroka i Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Zwycięzcę poznamy podczas konferencji EuroSun 2026 we Freiburgu.
Nagroda za rozwój rynku technologii słonecznych
Nagroda IEA SHC Solar Award jest przyznawana za innowacyjne rozwiązania wykorzystujące energię słoneczną do produkcji ciepła i chłodu. Oceniane są technologie, które przyczyniają się do rozwoju istniejących rynków lub tworzenia nowych zastosowań energii słonecznej.
Pod uwagę brane są zarówno rozwiązania techniczne, jak i nietechniczne, w tym technologie cyfrowe, systemy modułowe, produkty, aplikacje oraz modele biznesowe.
W tegorocznej edycji oceniano rozwiązania opracowane w ciągu ostatnich pięciu lat, które wykazują mierzalny wpływ na rynek i osiągnęły co najmniej 7. poziom gotowości technologicznej (TRL). Znaczenie miały również ich możliwości ograniczania kosztów oraz wpływu środowiskowego związanego z dostarczaniem ciepła lub chłodu. W konkursie uwzględniono młode firmy, działające krócej niż 10 lat.
Finaliści konkursu
W tegorocznym finale znalazły się rozwiązania dotyczące m.in. podgrzewania wody użytkowej, integracji fotowoltaiki z ogrzewaniem, ciepłownictwa systemowego oraz dostarczania ciepła dla przemysłu.
W gronie pięciu finalistów ogłoszonych w sierpniu 2026 roku znalazły się:
- SolarisKit (Zjednoczone Emiraty Arabskie) – modułowy system podgrzewania wody słońcem.
- SunHopper by GreenPWR (USA) – zestaw do modernizacji paneli fotowoltaicznych na systemy termiczne (PV-to-thermal).
- Wiejska sieć ciepłownicza zasilana słońcem (Niemcy) – projekt ciepłownictwa gminnego/wiejskiego.
- SunPeek (Austria) – cyfrowe narzędzie do weryfikacji wydajności instalacji solarnych (cieplnych).
- Przemysłowe zastosowanie pary słonecznej (Maroko) – instalacja dostarczająca ciepło technologiczne dla przemysłu.
Solarne podgrzewanie wody w emirackim hotelu
Jednym z finalistów jest system HelioFlow opracowany przez firmę SolarisKit, a wdrożony w luksusowym hotelu Rixos Al Mairid w Ras Al Khaimah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (ZEA).
Ta innowacyjna instalacja wykorzystuje modułowe kolektory słoneczne do efektywnego przygotowywania ciepłej wody użytkowej na dużą skalę.
Konstrukcja została zaprojektowana specjalnie pod kątem ekstremalnych warunków panujących w regionie Zatoki Perskiej. System cechuje się wyjątkową odpornością na gwałtowne zjawiska pogodowe i wysokie temperatury, a także zaawansowaną ochroną przed negatywnym wpływem twardej wody. To wdrożenie udowadnia, że nowoczesna termika słoneczna może skutecznie obniżać ślad węglowy sektora hotelarskiego w najbardziej wymagających klimatach świata.
Fotowoltaika do podgrzewania wody
Do finałowej piątki trafił również amerykański projekt SunHopper-D opracowany przez firmę GreenPWR ze Stanów Zjednoczonych. To nowatorskie rozwiązanie stworzono z myślą o modernizacji istniejących systemów grzewczych. Wykorzystuje ono dedykowany zestaw paneli fotowoltaicznych do bezpośredniego zasilania standardowych grzałek elektrycznych.
System zaprojektowano jako instalację off-grid, co pozwala całkowicie pominąć skomplikowane i długotrwałe procedury przyłączeniowe do sieci elektroenergetycznej.
Zaawansowane sterowanie na bieżąco analizuje prognozy pogody oraz nawyki użytkowników, optymalizując pracę urządzenia. W efekcie nadwyżki prądu ze słońca są natychmiast konwertowane i efektywnie magazynowane w postaci ciepłej wody.
Słońce zasila wiejskie ciepłownictwo w Niemczech
Do finału konkursu IEA SHC Solar Award 2026 zakwalifikował się także nowatorski projekt solarnych sieci ciepłowniczych, zrealizowany w heskich miejscowościach Rauschenberg-Bracht oraz Amöneburg-Rüdigheim.
Ta unikalna w skali europejskiej inicjatywa opiera się na synergii wielkopowierzchniowych kolektorów słonecznych, sezonowych magazynów energii termicznej oraz centralnych pomp ciepła, zapewniając stabilne dostawy czystej energii dla lokalnych społeczności.
Projekt, wdrożony przy bliskiej współpracy z Uniwersytetem w Kassel, wyróżnia się w 100 proc. obywatelskim modelem zarządzania – jego filarem są lokalne spółdzielnie energetyczne. Nominacja międzynarodowego jury to wyraźny sygnał, że ta niemiecka technologia stanowi gotowy, w pełni skalowalny szablon głębokiej dekarbonizacji dla mniejszych gmin i obszarów wiejskich w klimacie umiarkowanym.
Cyfrowe wsparcie dla solarnych gigantów
W gronie finalistów znalazł się również austriacki instytut AEE INTEC z projektem SunPeek. To innowacyjne oprogramowanie typu open-source, stworzone do automatycznej weryfikacji i monitorowania wydajności wielkoskalowych instalacji termicznych
Platforma powstała z myślą o zaawansowanych systemach ciepłowniczych oraz instalacjach dostarczających ciepło technologiczne dla przemysłu.
Dzięki pełnej zgodności z międzynarodową normą ISO 24194, narzędzie pozwala na standaryzację raportowania, błyskawiczne wykrywanie awarii oraz precyzyjną, długoterminową ocenę efektywności pracy systemów solarnych.
Słoneczna para dla przemysłu
Finałową piątkę zamyka projekt firmy TVP Solar zrealizowany w Casablance w Maroku. Ta zaawansowana instalacja dostarcza niskociśnieniową parę procesową na potrzeby zakładu Shell & Vivo Lubricants.
Sercem systemu są innowacyjne, wysokopróżniowe kolektory płaskie zintegrowane ze specjalną jednostką wytwarzającą parę. Wygenerowane w ten sposób ekologiczne ciepło bezpośrednio zastępuje energię z paliw kopalnych, takich jak propan i LPG.
Projekt ten służy jako flagowy przykład udanej dekarbonizacji sektora przemysłowego w regionach o wysokim nasłonecznieniu, udowadniając, że słońce może skutecznie napędzać nawet najbardziej wymagające procesy technologiczne.
Zwycięzcę poznamy we wrześniu
Laureat IEA SHC Solar Award 2026 zostanie ogłoszony podczas konferencji EuroSun 2026, która odbędzie się w dniach 14-18 września 2026 r. we Fryburgu w Niemczech.
Konferencja EuroSun 2026 jest organizowana przez Międzynarodowe Towarzystwo Energii Słonecznej (ISES) oraz program IEA Solar Heating and Cooling (IEA SHC). Wydarzenie jest poświęcone wykorzystaniu energii słonecznej i zrównoważonej energii w budynkach oraz przemyśle.
W konferencji ma uczestniczyć ponad 300 autorów prezentacji. Gospodarzem naukowym wydarzenia będzie Instytut Fraunhofera ds. Systemów Energii Słonecznych (ISE), we współpracy z Uniwersytetem we Fryburgu.
Tegoroczna edycja będzie 30. z serii konferencji EuroSun. Pierwsza konferencja z tego cyklu odbyła się w 1996 r. właśnie we Fryburgu.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
