Zablokowano dwie istotne nowelizacje. Wśród nich przepisy dotyczące energetyki
Prezydent RP Karol Nawrocki odmówił podpisania trzech ustaw z pakietu, który trafił na jego biurko, w tym dwóch o istotnym znaczeniu dla sektora energetycznego i ochrony środowiska. Zawetował nowelizację ustawy – Prawo energetyczne oraz nowelizację ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Zawetowana ustawa z 31 lipca 2026 r. zmieniała ustawę o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektóre inne ustawy (druk sejmowy nr 2750). Jak wyjaśniał prezydent, decyzja wynikała z tego, że dopiero w marcu 2026 r. podpisał obszerną nowelizację tej samej ustawy, a kilka miesięcy później na jego biurko trafiły przepisy częściowo odwracające tamte zmiany. Zdaniem Nawrockiego taki sposób stanowienia prawa jest nieakceptowalny, ponieważ przedsiębiorcy i inwestorzy muszą mieć pewność co do trwałości obowiązujących regulacji.
Marcowa nowelizacja, do której odnosił się prezydent, to jedna z największych zmian w zasadach przyłączania do sieci elektroenergetycznej od lat. Przepisy uchwalone w ramach projektu UC84 skróciły okres ważności warunków przyłączenia z dwóch do jednego roku oraz wprowadziły obowiązek dotrzymywania tzw. kamieni milowych w harmonogramie realizacji inwestycji OZE, pod rygorem wygaśnięcia umowy przyłączeniowej i uwolnienia mocy dla innych podmiotów. Zmiany te miały odblokować sieć zajętą przez tzw. projekty widmo – instalacje, dla których wydano warunki przyłączenia, ale które nigdy nie powstały.
Nowelizacja z lipca 2026 r., zawetowana teraz przez prezydenta, miała – według uzasadnienia rządowego projektu – usunąć lukę powstałą wskutek sześciomiesięcznego vacatio legis. W okresie od 30 kwietnia do 15 października 2026 r. przepisy przejściowe dotyczące zaliczek, zabezpieczeń finansowych oraz terminów kamieni milowych nie miały zastosowania do inwestorów będących na najbardziej zaawansowanym etapie procesu przyłączeniowego. Weto oznacza, że ta luka interpretacyjna – dotycząca części inwestycji wiatrowych, fotowoltaicznych i magazynowych – na razie pozostaje nierozwiązana.
To kolejne starcie prezydenta z rządowymi propozycjami zmian w sektorze energetycznym. Jak pisaliśmy na łamach Gramwzielone.pl, w sierpniu 2025 r. Nawrocki zawetował już ustawę deregulacyjną, która miała zmniejszyć formalności przy mniejszych inwestycjach OZE i uprościć rachunki za energię, a wcześniej odrzucił też ustawę mającą odblokować inwestycje w lądową energetykę wiatrową.
Prezydent @NawrockiKn informuje o decyzjach w sprawie kolejnych ustaw: pic.twitter.com/jz0IZWOBhP
— Kancelaria Prezydenta RP (@prezydentpl) August 28, 2026
Weto wobec Prawa ochrony środowiska i skarg na programy ochrony powietrza
Prezydent odmówił również podpisania ustawy z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (druk sejmowy nr 2778). Nowelizacja, przygotowana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska pod numerem UC112, została przyjęta przez Sejm 31 lipca 2026 r. i miała zdjąć z obywateli obowiązek wykazywania indywidualnego interesu prawnego przy zaskarżaniu programów ochrony powietrza, ich aktualizacji oraz planów działań krótkoterminowych. Dotychczas sądy administracyjne odrzucały część skarg na uchwały sejmików województw właśnie z powodu braku wykazania takiego interesu.
Projekt zakładał też wprowadzenie przepisów przejściowych obowiązujących do końca 2026 r., pozwalających samorządom przyjmować uproszczone aktualizacje obecnie obowiązujących programów ochrony powietrza, zamiast opracowywania od podstaw nowych, pełnych dokumentów – z myślą o kontynuacji już rozpoczętych działań naprawczych. Nowelizacja miała też dostosować polskie prawo do unijnych standardów udziału społeczeństwa w postępowaniach dotyczących środowiska.
Uzasadniając weto, prezydent ocenił, że tak szeroko sformułowany przepis mógłby być wykorzystywany niezgodnie z intencją ustawodawcy – w tym przez organizacje niezwiązane z danym regionem, w tym zagraniczne – do blokowania lokalnych inwestycji infrastrukturalnych i przemysłowych. Zwrócił też uwagę, że samorządy miały otrzymać zbyt mało czasu na wdrożenie nowych, kosztownych obowiązków.
Pozostałe rozstrzygnięcia
Z pakietu siedmiu ustaw prezydent podpisał ponadto m.in. nowelizację dotyczącą paliwa lotniczego, wprowadzającą mechanizm rekompensat finansowych pokrywających różnicę w cenie między paliwem SAF a tradycyjną naftą lotniczą – jako kontynuację przepisów podpisanych w kwietniu 2026 r.
Weta doczekała się natomiast ustawa dotycząca państwowego eDziennika dla szkół, co do której prezydent wskazał na wątpliwości związane z bezpieczeństwem danych uczniów, kosztem przekraczającym 200 mln zł oraz zbyt krótkim czasem na przygotowanie szkół do wdrożenia systemu.
Rośnie niepewność regulacyjna
Powtarzające się weta wobec nowelizacji Prawa energetycznego i przepisów środowiskowych – po wcześniejszych odrzuceniach ustawy wiatrakowej i pakietu deregulacyjnego dla OZE – utrwalają obraz relacji między Pałacem Prezydenckim a rządem jako źródło systemowej niepewności regulacyjnej dla inwestorów w sektorze odnawialnych źródeł energii.
Argument samego prezydenta, iż prawo nie powinno być uchwalane, a następnie odwracane po kilku miesiącach, trafia w istotny problem, ale jego konsekwencją jest pozostawienie nierozwiązanej luki prawnej dotyczącej inwestorów na zaawansowanym etapie procesu przyłączeniowego, co w praktyce oznacza dalszą niepewność co do zasad rozliczania zaliczek i zabezpieczeń finansowych.
Podobnie w przypadku Prawa ochrony środowiska. Odrzucenie mechanizmu ułatwiającego mieszkańcom zaskarżanie programów ochrony powietrza może spowolnić egzekwowanie polityk antysmogowych przez samorządy, w czasie gdy Polska i tak zmaga się z opóźnieniami we wdrażaniu unijnych standardów jakości powietrza.
Dla branży OZE i firm inwestujących w transformację energetyczną kluczowe pytanie brzmi teraz, czy Sejm zdecyduje się na próbę odrzucenia prezydenckich wet, co wymaga większości 3/5 głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Warunek, który w obecnym układzie sił parlamentarnych może okazać się trudny do spełnienia.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
