Pompy ciepła wracają do gry. Ten czynnik może być kluczowy
Europejski rynek pomp ciepła wyraźnie odbił po dwóch latach spadków. Najnowsze dane pokazują, że popyt na te urządzenia ponownie rośnie. Czy rynek właśnie wchodzi w kolejną fazę wzrostu?
Rynek pomp ciepła w Europie po okresie wyraźnego spowolnienia zaczyna odzyskiwać impet. Jak wynika z danych Europejskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła (EHPA), w 2025 r. w 21 krajach sprzedano około 2,9 mln domowych urządzeń, czyli o 13 proc. więcej niż rok wcześniej. Najnowsze dane pokazują więc, że popyt ponownie rośnie. Jednocześnie EHPA wskazuje, że kierunek dalszego rozwoju rynku może zależeć przede wszystkim od tego, jak zmienią się ceny energii i polityka europejskich państw wobec elektryfikacji. Wśród najważniejszych czynników wpływających na popyt EHPA wymienia relację cen energii elektrycznej do gazu.
Rynek pomp ciepła odbił po dwóch latach spadków
Sprzedaż pomp ciepła mocno wzrosła w 2022 r., gdy po rosyjskiej inwazji na Ukrainę gwałtownie podrożał gaz. W kolejnych dwóch latach, wraz ze spadkiem cen energii oraz ograniczeniem części mechanizmów wsparcia, popyt na urządzenia nie utrzymał poziomu odnotowanego po wybuchu wojny i wzrostach cen gazu.
W 2025 r. sytuacja się odwróciła. EHPA podaje, że w 21 europejskich krajach sprzedano około 2,9 mln domowych pomp ciepła, co oznacza wzrost o 13 proc. rok do roku. Organizacja ocenia, że do odbudowy rynku przyczyniły się między innymi silniejsze zachęty inwestycyjne oraz obniżenie podatków od energii elektrycznej w części państw.
Największe rynki różnią się skalą sprzedaży. W 2025 r. najwięcej pomp ciepła sprzedano we Francji – około 528 tys. urządzeń. Drugie miejsce zajęły Włochy z wynikiem około 423 tys. sztuk. Z kolei pod względem dynamiki sprzedaży wyróżniały się Niemcy, gdzie rynek urósł o 50 proc. rok do roku, oraz Dania, która odnotowała wzrost o 36 proc.
W przeliczeniu na liczbę gospodarstw domowych liderami pozostały Litwa i Norwegia, gdzie sprzedano odpowiednio 46 i 43 pompy na 1000 gospodarstw.
Polska nie znalazła się wśród liderów sprzedaży i jej wynik za 2025 r. był słabszy, jednak w pierwszym kwartale 2026 r. sytuacja zaczęła się jednak poprawiać – Polska, Francja i Niemcy zanotowały wg EHPA średnio 25-procentowy wzrost sprzedaży pomp ciepła r/r.
Z kolei według danych Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) sprzedaż urządzeń przeznaczonych do centralnego ogrzewania wzrosła w naszym kraju w pierwszym półroczu 2026 r. o 18 proc. rok do roku. Szczególnie mocno zwiększyła się sprzedaż pomp gruntowych. Więcej danych o polskim rynku i prognozach na cały 2026 r. w artykule: PORT PC: sprzedaż pomp ciepła w Polsce wzrosła o 18 proc. rok do roku.
Cena prądu ma znaczenie
Według EHPA jednym z kluczowych warunków dalszego rozwoju rynku pomp ciepła jest poprawa relacji cen energii elektrycznej i gazu. W wielu krajach prąd pozostaje bowiem znacznie wyżej opodatkowany niż gaz, co pogarsza ekonomiczne warunki korzystania z urządzeń elektrycznych, w tym pomp ciepła.
Komisja Europejska chce zmienić tę sytuację. W ramach unijnego Planu działań na rzecz elektryfikacji założono, że do 2030 r. krajowe relacje ceny energii elektrycznej do ceny gazu powinny zostać obniżone maksymalnie do 2,5 w przypadku gospodarstw domowych oraz do 2 w przypadku przemysłu.
Plan przewiduje także działania dotyczące podatków i opłat sieciowych, finansowania inwestycji oraz zwiększenia elastyczności zużycia energii. Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się między innymi programy finansowania i leasingu społecznego pomp ciepła, szybsze wdrażanie inteligentnych liczników oraz lepsze wykorzystanie pomp ciepła na rynku usług elastyczności.
UE chce podwoić sprzedaż pomp ciepła
Unijny plan zakłada zwiększenie liczby instalowanych pomp ciepła z około 2,4 mln rocznie w 2025 r. do 4 mln rocznie w 2030 r. Technologia ma odgrywać istotną rolę nie tylko w ogrzewaniu budynków, ale również w elektryfikacji przemysłu.
Komisja Europejska wskazuje, że około 60 proc. przemysłowego zapotrzebowania na energię pochodzącą obecnie z paliw może zostać zelektryfikowane z wykorzystaniem pomp ciepła. Plan przewiduje w tym celu między innymi wsparcie z Banku Dekarbonizacji Przemysłu (ang. Industrial Decarbonisation Bank, IDB), kolejną aukcję na ciepło przemysłowe w ramach Funduszu Innowacyjnego, rozwój sieci oraz inwestycje w magazynowanie ciepła i systemy zarządzania energią.
Pompy ciepła mają być również wykorzystywane do odzysku ciepła odpadowego. Unia wyznaczyła cel, zgodnie z którym do 2050 r. odzysk ciepła odpadowego ma pokrywać 11 proc. zapotrzebowania na ciepło w Europie.
Pompy ciepła ograniczają import gazu
EHPA zwraca uwagę, że rozwój rynku pomp ciepła ma znaczenie nie tylko dla transformacji energetycznej, lecz także dla bezpieczeństwa energetycznego. Według organizacji w 21 analizowanych krajach działa obecnie około 29,3 mln takich urządzeń.
Ich wykorzystanie pozwala unikać importu około 25 mld m3 gazu rocznie. EHPA szacuje związane z tym oszczędności na około 9,7 mld euro rocznie. Łączna ilość ciepła dostarczanego przez zainstalowane pompy odpowiada natomiast energii cieplnej uzyskiwanej z gazu przewożonego przez ponad 200 statków LNG.
Elektryfikacja obejmie także ogrzewanie
Pompy ciepła są jednym z głównych elementów unijnej strategii elektryfikacji. Plan Komisji Europejskiej obejmuje również transport, przemysł, sieci elektroenergetyczne oraz odzysk ciepła, a jego celem jest zwiększenie wykorzystania energii elektrycznej zamiast paliw kopalnych.
Szerzej o Planie działań na rzecz elektryfikacji i reformie unijnego systemu ETS pisaliśmy w artykule: Europa stanie się elektrokontynentem. Jest nowy plan reformy ETS i elektryfikacji.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
