Ryzyko zakłóceń na rynku energii. Operatorzy sieci zwlekają z przystąpieniem do CSIRE

Do poniedziałku 19 października 2026 r. operatorzy sieci powinni w pełni zintegrować się z Centralnym Systemem Informacji Rynku Energii (CSIRE). Poinformowali oni jednak, że nie dotrzymają tego terminu. Jak tłumaczą zwłokę w przystąpieniu do CSIRE?

Centralny System Informacji Rynku Energii (CSIRE) to ogólnopolska cyfrowa baza danych i platforma wymiany informacji dla rynku energii elektrycznej. System ma gromadzić w jednym miejscu dane pomiarowe ze wszystkich liczników w Polsce i obsługiwać procesy rynkowe, które dotąd każdy operator sieci i sprzedawca zbierał i procesował na własnych zasadach.

Dzięki CSIRE dane z rynku energii będą gromadzone według jednolitych standardów i przetwarzane w ramach ujednoliconych procesów, co powinno zwiększyć efektywność funkcjonowania rynku energii, zapewniając jednocześnie nowe możliwości udziału w nim odbiorcom energii.

REKLAMA

REKLAMA

Co zyskają odbiorcy energii i prosumenci?

CSIRE ma wspierać rozwój usług odpowiadających na potrzeby odbiorców energii oraz zwiększać elastyczność krajowego systemu elektroenergetycznego.

Odbiorcom energii CSIRE ma zapewnić dostęp do informacji, które pozwolą zarządzać zużyciem prądu, np. tak, by ograniczyć koszty. Odbiorcy mają zyskać bezpłatny i bezpieczny dostęp do danych o energii pobranej z sieci, a prosumenci także o energii do niej oddanej.

Za pomocą CSIRE odbiorcy będą mogli udostępniać swoje dane wybranym podmiotom, np. po to, by otrzymać ofertę dopasowaną do tego, jak korzystają z energii. Standaryzacja procesów rynku ma im też zapewnić zmianę sprzedawcy energii w ciągu 24 godzin.

System ma również ułatwić wdrażanie nowych modeli rozliczeń w energetyce prosumenckiej, m.in. dzielenia się energią z innymi odbiorcami czy tzw. wirtualnego prosumenta.

Ostatni etap wdrożenia CSIRE

Za opracowanie i wdrożenie CSIRE odpowiada operator systemu przesyłowego, czyli Polskie Sieci Elektroenergetyczne, pełniące w tym przypadku rolę Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE).

CSIRE jest wdrażany stopniowo. Ze względu na techniczną i organizacyjną złożoność budowy systemów informatycznych po stronie uczestników rynku oraz ich integracji z CSIRE dołączanie do systemu rozłożono na etapy.

1 lipca 2025 r. nastąpiło techniczne uruchomienie systemu. Uczestnicy rynku energii mogli wtedy przystąpić do CSIRE dobrowolnie. W tym terminie do systemu dołączyło czterech operatorów systemów dystrybucyjnych, operator systemu przesyłowego, jedenastu sprzedawców energii oraz ponad sto podmiotów odpowiedzialnych za bilansowanie, w zakresie ich działalności na obszarze tych operatorów.

Następnie wdrażano kolejne etapy, a za kilka dni minie termin, w którym do CSIRE powinny przystąpić wszystkie zobowiązane podmioty, w tym m.in. operatorzy sieci, sprzedawcy energii i firmy odpowiedzialne za bilansowanie handlowe. Jak wylicza PSE, w sumie to kilkaset organizacji.

Kolejność dołączania do CSIRE zależała od liczby punktów poboru energii obsługiwanych przez danego operatora systemu dystrybucyjnego. Wszyscy zobowiązani operatorzy powinni w pełni zrealizować ten obowiązek do 19 października 2026 r. W odniesieniu do punktów przyłączonych do sieci tych operatorów termin ten dotyczy również sprzedawców energii oraz podmiotów odpowiedzialnych za bilansowanie (POB).

Podmioty te, razem z operatorami sieci przystępującymi do CSIRE, mają realizować za pośrednictwem systemu procesy rynku energii i wymianę informacji, w tym przekazywać wymagane dane oraz zapewniać ich poprawność i kompletność.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Ponadto od 19 października 2026 r. rozliczenia za energię elektryczną oraz usługi przesyłania, dystrybucji i usługi systemowe powinny być prowadzone na podstawie danych z CSIRE, o ile dane te są przetwarzane w tym systemie.

Operatorzy sieci sygnalizują ryzyko zakłóceń

Termin ten okazuje się jednak wyzwaniem dla operatorów sieci. Największe spółki dystrybucyjne w kraju – PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja, Energa-Operator oraz Enea Operator – poinformowały, że przeprowadzona przez nie „ocena gotowości CSIRE oraz współpracujących systemów teleinformatycznych do bezpiecznego i skutecznego uruchomienia systemu na pełnej skali punktów pomiarowych w terminie 19 października 2026 r. rodzi ryzyko zakłóceń w realizacji procesów rynkowych”.

Dlatego po 19 października 2026 r. PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja, Energa-Operator oraz Enea Operator mają nadal realizować procesy rynku energii na dotychczasowych zasadach.

Spółki przekazały, że w pełni przyłączą się do CSIRE „w momencie osiągnięcia gotowości do bezpiecznej realizacji procesów rynku energii przez OIRE oraz wszystkie podmioty biorące udział we wdrożeniu systemu CSIRE w Polsce”.

Tauron Dystrybucja zaznaczył, że na obszarze tych operatorów, którzy zintegrują się z CSIRE 19 października 2026 r., jako sprzedawcy będą w systemie uczestniczyć spółki Tauron Sprzedaż i Tauron Sprzedaż GZE.

Jak skorzystać z CSIRE?

Jak będzie można uzyskać dostęp do danych z CSIRE? Mają one być udostępniane bezpłatnie uprawnionym użytkownikom profesjonalnym oraz wszystkim odbiorcom energii, z zachowaniem bezpieczeństwa informacji i ochrony danych osobowych.

Odbiorcy końcowi, prosumenci i wytwórcy energii będą mieć dostęp do CSIRE przez portal Moje IRE. Będzie można w nim sprawdzić informacje o zawartych umowach sprzedaży, parametrach technicznych i handlowych swoich punktów poboru energii, a także dane pomiarowe, w tym dane o energii pobranej z sieci i do niej oddanej. Za pośrednictwem portalu będzie można również udostępnić swoje dane wybranemu sprzedawcy, aby uzyskać ofertę albo sprawdzić, jak obniżyć koszty energii.

Operatorzy systemów dystrybucyjnych, sprzedawcy energii, podmioty odpowiedzialne za bilansowanie oraz inne uprawnione podmioty profesjonalne będą korzystać z osobnej platformy – Portalu Użytkownika Profesjonalnego.

Z kolei urzędy administracji publicznej będą mieć dostęp do CSIRE przez Portal Instytucjonalny. Znajdą się w nim zagregowane i zanonimizowane dane, które uprawnione urzędy będą mogły wykorzystywać do analiz i raportów.