Operator będzie mógł odłączyć OZE lub magazyn energii na 24 godziny. Rząd przyjął nowe przepisy
Rząd przyjął pakiet zmian w ustawie Prawo energetyczne. Przepisy opracowane w Ministerstwie Energii zakładają wprowadzenie obowiązku przekazywania operatorom sieci danych czasu rzeczywistego, danych grafikowych oraz danych strukturalnych. Brak realizacji tego obowiązku może skutkować odłączeniem od sieci i karami finansowymi.
Najbardziej kontrowersyjnym elementem nowych przepisów z projektu nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, które we wtorek 15 września 2026 r. przyjęła Rada Ministrów, są sankcje za brak realizacji obowiązku przekazywania operatorom danych czasu rzeczywistego, danych grafikowych oraz danych strukturalnych.
Dlaczego Ministerstwo Energii chce wprowadzić obowiązek przekazywania operatorom sieci tych informacji? Dzięki temu operatorzy mają dysponować lepszą wiedzą o bieżącej pracy źródeł wytwórczych i magazynów energii, co powinno ułatwić im bilansowanie systemu i ograniczenie ryzyka zakłóceń w jego pracy. Zmiany mają zapobiegać sytuacjom, w których wytwórcy lub magazyny energii nagle wstrzymują lub wznawiają dostawy energii bez wcześniejszego przekazania odpowiedniej informacji właściwemu operatorowi.
Ryzyko odłączenia od sieci i kary finansowe
Co stanie się, jeśli właściciele źródeł wytwórczych lub magazynów energii nie będą wywiązywać się z obowiązków przekazywania danych wynikających z przyjętego przez rząd projektu nowelizacji ustawy Prawo energetyczne? W takich wypadkach projekt daje operatorom sieci prawo do ograniczenia albo wstrzymania na okres nie dłuższy niż 24 godziny świadczenia usług przesyłania lub dystrybucji energii dla instalacji, której wytwórca rażąco naruszy obowiązek przekazywania danych.
Dodatkowo nowe przepisy przewidują ryzyko nałożenia kar finansowych. Zaproponowana w projekcie ustawy kara za naruszenie obowiązku przekazywania danych wynosi od 1 tys. zł do 500 tys. zł. Projekt przewiduje też karę za brak złożenia w wymaganym terminie, złożenie nieprawdziwego lub wprowadzającego w błąd oświadczenia o sposobie pozyskiwania danych – w tym wypadku kara może wynosić od 10 tys. zł do kwoty stanowiącej 15 proc. przychodu przedsiębiorstwa.
Kto będzie musiał przekazywać dane i komu grozi odłączenie od sieci?
Kogo obejmą nowe obowiązki w zakresie przekazywania danych operatorom sieci? Projekt ustawy zakłada, że będą to właściciele i przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem energii elektrycznej w źródłach stanowiących moduł wytwarzania energii typu B (0,2–10 MW), typu C (10–75 MW) lub typu D (powyżej 75 MW). Na liście są także właściciele i przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się magazynowaniem energii elektrycznej w magazynie energii elektrycznej o łącznej mocy zainstalowanej większej niż 50 kW.
Ponadto nowe przepisy mają doprecyzować obowiązki w tym zakresie w odniesieniu do modułów wytwarzania energii typu A (od 0,8 kW do 0,2 MW) oraz magazynów energii o mocy zainstalowanej do 50 kW lub pracujących w mikroinstalacji prosumenta energii – dla przypadków, gdy pracą takich zasobów zarządza agregator lub sprzedawca energii elektrycznej lub agregator (gdy zarządza on pracą magazynów energii elektrycznej o łącznej mocy zainstalowanej nie większej niż 50 kW, magazynów energii elektrycznej w mikroinstalacjach prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej).
Według danych, na które powołują się autorzy ustawy, do maja 2026 r. nawet co piąty moduł wytwarzania energii nie przekazywał operatorom wynikających z przepisów danych o pracy instalacji, albo przekazywane przez niego dane zawierały częściowo niepoprawne informacje. Uchybienia w tym zakresie miały dotyczyć łącznie około 2 tys. instalacji.
Wynagrodzenia za realizację stopni zasilania
Najnowszy projekt nowelizacji Prawa energetycznego przewiduje także między innymi zmianę modelu rozliczeń za realizację płatnych stopni zasilania poprzez dostosowanie go do rzeczywistej roli operatorów systemów dystrybucyjnych.
Jak tłumaczą autorzy nowych regulacji, w tym zakresie rozliczenia będą prowadzone bezpośrednio pomiędzy operatorem systemu dystrybucyjnego a odbiorcą, co pozwoli ograniczyć liczbę dokumentów księgowych i uprości proces wypłaty wynagrodzenia za zastosowanie się do ograniczeń w poborze energii elektrycznej.
Nowe przepisy dają ponadto operatorom sieci możliwość odstąpienia od instalacji liczników zdalnego odczytu na stacjach transformatorowych w przypadkach, gdy jest to niemożliwe z przyczyn technicznych lub prawnych albo nieuzasadnione ekonomicznie – przy jednoczesnym obowiązku udokumentowania przesłanek odstąpienia od montażu takich liczników.
CSIRE – co na wypadek awarii systemu?
Nowe przepisy mają przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE) – kluczowego systemu informatycznego dla krajowego rynku energii. System jest prowadzony przez Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE). To zadanie zostało powierzone Polskim Sieciom Elektroenergetycznym (PSE).
Centralny System Informacji Rynku Energii to ogólnopolski, centralny system teleinformatyczny służący do wymiany informacji na detalicznym rynku energii elektrycznej w Polsce. Łączy wszystkich uczestników tego rynku – operatorów sieci, sprzedawców energii, podmioty odpowiedzialne za bilansowanie handlowe oraz odbiorców końcowych.
CSIRE ma zbierać informacje z zakresu funkcjonowania detalicznego rynku energii elektrycznej, w tym dane pomiarowe z liczników, według jednolitych standardów. System ma między innymi ułatwić oferowanie odbiorcom spersonalizowanych ofert przez sprzedawców energii, ułatwić wprowadzanie taryf dynamicznych opartych na analizie profili zużycia i produkcji energii, a także przyczynić się do zwiększenia elastyczności krajowego systemu elektroenergetycznego – m.in. dzięki ułatwieniu realizacji usług DSR.
Centralny System Informacji Rynku Energii został formalnie wdrożony 1 lipca 2025 r., jednak nadal trwa uruchamianie jego kolejnych funkcjonalności. Ostateczny termin zakończenia całego procesu wdrożenia to 19 października 2026 r. – od tej daty wszystkie podmioty na rynku muszą realizować swoje zadania za pośrednictwem CSIRE. Podstawą prawną funkcjonowania tego systemu jest ustawa Prawo energetyczne.
Co w zakresie CSIRE zmienia projekt nowelizacji Prawa energetycznego przyjęty przez Radę Ministrów? Nowe przepisy opracowane w Ministerstwie Energii uregulują działanie systemu na wypadek awarii i innych zakłóceń w jego funkcjonowaniu.
Projekt autorstwa Ministerstwa Energii ma wprowadzić w tym celu obowiązek przygotowania planów działania na wypadek zakłóceń w funkcjonowaniu CSIRE i systemów z nim współpracujących, a także zakłada doprecyzowanie zasad prowadzenia rozliczeń w przypadku czasowej niedostępności CSIRE lub innych współpracujących systemów informatycznych, w tym obowiązków informacyjnych oraz zasad późniejszej korekty danych.
Nowe przepisy mają także zwolnić z ryzyka kar podmioty, które z przyczyn technicznych lub organizacyjnych nie zdążą wdrożyć obowiązków związanych z CSIRE w pierwotnym terminie, pod warunkiem zakończenia procesu integracji najpóźniej do 19 kwietnia 2028 r.
Teraz czas na parlament
Najnowszy projekt nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, który we wtorek, 15 września 2026 r., przyjęła Rada Ministrów, zostanie teraz skierowany do prac w Sejmie.
Piotr Pająk
piotr.pajak@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
A dlaczego operatorzy nie informują wytwórców OZE o przerwach/ awariach sieci 99,99% wszystkich wyłączeń to efekt awarii sieciowych po stronie OSD. Ty jako wytwórca musisz wszystko raportować, OSD nic. Może jeszcze im loda zrobić?
Zbliża się nieuchronnie termin przekazywania danych do Moje IRE 16 Października, póki co jest tam pusto.. a to dlatego, że oni nie mają zamiaru realizować swoich obowiązków, a dowiemy się tego w ostatniej chwili, że nie zdążyli.. 🙁 jakie kary ich czekają ? Głaskanie po główce ?