Polski biznes inwestuje w SMR. Kluczowy local content. Kto go dostarczy?
Polscy przedsiębiorcy zainwestowali w projekt małych reaktorów modułowych. Wśród nich są Rafał Brzoska, Michał Wypychewicz i Dariusz Gałęzewski. Choć same reaktory nie są projektowane w Polsce, krajowe firmy mają swoje miejsce w łańcuchu dostaw.
Polscy przedsiębiorcy połączyli siły przy rozwoju małych reaktorów modułowych. Chodzi o technologię BWRX-300, którą Synthos Green Energy (SGE), spółka kontrolowana przez Michała Sołowowa, rozwija i planuje wdrażać w Polsce i innych krajach Europy wraz z partnerami. Miliarder zaprosił do współpracy innych biznesmenów.
Technologia jest na razie w fazie rozwoju. Najbardziej zaawansowany jest projekt BWRX-300 w Kanadzie, a za nim projekt amerykański, który otrzymał już pozwolenie na budowę.
SGE to nie tylko klient. Spółka współfinansowała rozwój technologii, pokrywając około 17 proc. kosztów.
W projekt SGE zaangażowali się kapitałowo: Rafał Brzoska, prezes InPostu, Koronea Family Office reprezentowana przez prezesa Michała Wypychewicza, Krzysztof Pawiński, prezes Maspeksu, Dariusz Gałęzewski, współtwórca Oshee, oraz Mati Staniszewski, współzałożyciel i prezes ElevenLabs. Do grona inwestorów dołączyli również Dominik Doliński, członek rady nadzorczej Oshee, Bruno Wejchert, partner w funduszu Strike Capital oraz Michał Barański, współzałożyciel Wirtualnej Polski.
Partnerstwo to jednak nie tylko kwestia inwestycji. Redakcja rozmawiała o tym z Michałem Wypychewiczem, prezesem Koronea Family Office i Wojciechem Jezierskim, członkiem zarządu Koronea Family Office.
Polska może dostarczyć rozwiązań
W polskiej energetyce ważna jest niezależność, nie tylko na etapie wytwarzania energii, ale również budowy instalacji. Tu Koronea Family Office widzi szansę.
– Prąd nie bierze się z gniazdka. Bierze się z elektrowni, którą ktoś musi zbudować, oraz z sieci, którą ktoś musi do niej podłączyć – mówi Michał Wypychewicz.
Do Grupy Koronea należy m.in. ZPUE, producent urządzeń dla elektroenergetyki, takich jak stacje transformatorowe, magazyny energii i rozdzielnice. Grupa postrzega SMR jako „kolejny etap tej samej historii”, czyli nową technologię zapewniającą stabilną, bezemisyjną moc blisko zakładów przemysłowych. Wypychewicz podkreśla, że SGE ma dziś najbardziej konkretną ścieżkę rozwoju tej technologii w Europie.
– Energetyka jest w DNA Koronea. Od blisko 40 lat działamy w tym sektorze poprzez ZPUE, dlatego dobrze rozumiemy zarówno rynek, jak i wyzwania związane z transformacją energetyczną. BWRX-300 oceniliśmy jako interesujący projekt inwestycyjny w średnim i długim horyzoncie. Ważnym elementem naszej oceny jest również łańcuch dostaw. I tutaj widzimy naturalne kompetencje ZPUE, które może dostarczać rozwiązania potrzebne przy realizacji tego typu projektów – mówi Wojciech Jezierski.
Nie inwestujemy w modę. Inwestujemy w model flotowy: te same bloki, powtarzane według jednego standardu. Tak buduje się przemysł – dodaje prezes Koronea Family Office.
Dla Koronea istotnym elementem oceny projektu jest możliwość jego skalowania. BWRX-300 zakłada powtarzalny model wdrożeń, który wraz z rozwojem floty może poprawiać efektywność i ekonomikę kolejnych inwestycji.
– BWRX-300 jest dla nas przede wszystkim interesującym projektem inwestycyjnym. Dostrzegamy związane z nim ryzyka, ale jednocześnie widzimy potencjał wynikający ze skali, standaryzacji i budowy całej floty. Wierzymy, że jako inwestor Koronea Family Office osiągniemy oczekiwaną stopę zwrotu – mówi Wojciech Jezierski.
BWRX-300 z pozwoleniem na budowę
Tymczasem wczoraj, 29 września, w USA drugi na świecie SMR oparty na technologii BWRX-300 otrzymał pozwolenie na budowę. Amerykańska Komisja Dozoru Jądrowego (NRC) wydała je dla Tennessee Valley Authority (TVA). Reaktor powstanie w lokalizacji Clinch River w stanie Tennessee. Pozwolenie dotyczy pierwszej jednostki, jednak TVA nie wyklucza budowy kolejnych.
Pierwsza jednostka BWRX-300 powstaje w Kanadzie, w lokalizacji Darlington, i jest już na etapie budowy.
Decyzja jest ważna również dla Polski, gdzie mają powstać SMR-y w tej samej technologii. Wynika to z porozumienia podpisanego w 2023 r. przez SGE, TVA i GE Hitachi Nuclear Energy (obecnie GE Vernova Hitachi Nuclear Energy), dotyczącego wymiany wiedzy oraz doświadczeń projektowych i regulacyjnych przy wdrażaniu pierwszych reaktorów BWRX-300.
Rafał Kasprów, prezes Orlen Synthos Green Energy (OSGE), podkreślił w komunikacie znaczenie doświadczeń TVA w USA i OPG w Kanadzie. Jak powiedział, na tym polega przewaga projektu standardowego: nie zaczyna się każdej inwestycji od początku, lecz korzysta z doświadczeń zdobytych w innych lokalizacjach.
Model rozwoju BWRX-300 opiera się na wspólnym standardzie, który jest następnie dostosowywany do warunków konkretnej lokalizacji i krajowych przepisów. Dzięki temu doświadczenia z pierwszych wdrożeń ograniczają ryzyko projektowe i regulacyjne oraz pomagają wypracować wspólny międzynarodowy standard.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
