SMR doczekają się mapy drogowej? Być może. Na razie doczekały się finansowania

Jedni uważają SMR za technologię przyszłości, inni za niepewną inwestycję. Publikacja mapy drogowej dla małego atomu w Polsce jest opóźniana, a udziałowcy spółki Orlen Synthos Green Energy publicznie mówili o różnicy zdań. Z drugiej strony biznes wyraźnie widzi w nowej technologii szansę na zysk i w nią inwestuje.

Małe reaktory modułowe (Small Modular Reactors, SMR) to technologia, która dopiero jest przygotowywana do komercyjnego wykorzystania. Jedni widzą w niej niesprawdzoną, a więc ryzykowną inwestycję, inni – technologię, która może dać inwestorom przewagę, a krajowy zapewnić pewne, sterowalne dostawy czystej energii.

W Polsce pionierem w tej dziedzinie jest Orlen Synthos Green Energy (OSGE), spółka założona przez Orlen i Synthos Green Energy (SGE). Jak się okazuje, współpraca udziałowców nie przebiega tak płynnie, jak by mogła. Jednocześnie zbliża się – z opóźnieniem – publikacja mapy drogowej dla SMR, a do inwestycji w mały atom dołącza biznes.

REKLAMA

REKLAMA

Kolejne opóźnienie

Kluczowym dokumentem dla SMR jest tzw. mapa drogowa, która określi priorytety i kierunki wsparcia państwa dla rozwoju małego atomu. W czerwcu br. Wojciech Wrochna, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, deklarował, że prace nad tym dokumentem w resorcie energii trwają.

🤝 Odnosząc się do współpracy ze Stanami Zjednoczonymi podkreślił, że dla Polski to nie tylko relacja biznesowa, ale strategiczne partnerstwo oparte na wspólnych wartościach, wzajemnym zaufaniu oraz wspólnej wizji bezpieczeństwa i dobrobytu po obu stronach Atlantyku. https://t.co/B4hMbrV83C

— Ministerstwo Energii (@ME_GOV_PL) June 10, 2026

Jak podał kilka dni temu PAP, ministerstwo przedstawi mapę drogową dla SMR w ciągu „kilkunastu do kilkudziesięciu dni”. Wrochna zapowiedział, że dokument ma mieć charakter strategiczny i programowy, a nie być „tak jak KPEiK”, który jego zdaniem skupia się na przeliczaniu „wszystkiego wszędzie”. Ocenił też, że zbyt szczegółowy dokument bywa nieaktualny już w dniu przyjęcia.

Czy ten termin jest wiążący? Warto zaznaczyć, że to nie pierwszy raz, gdy resort energii zapowiada rychłą publikację mapy drogowej dla SMR. W lipcu 2026 r. podczas konferencji w siedzibie ministerstwa wiceminister Konrad Wojnarowski, pytany przez dziennikarzy, odpowiedział, że dokument „powinien ukazać się w tym miesiącu” [w lipcu – przyp. red.]. Jak przyznał, już wtedy był opóźniony, bo pierwotnie publikację zapowiadano na czerwiec.

Optymizmem napawa fakt, że w lipcu Wojnarowski zapowiedział opublikowanie programu dla energetyki jądrowej i mapy drogowej dla SMR w podobnym czasie. Program dla energetyki jądrowej przedstawiono w środę 30 września 2026 r. Mapa drogowa zostanie więc najpewniej opublikowana „niedługo”.

Kiedy jednak można się spodziewać uruchomienia pierwszego SMR w Polsce? Zapytana przez redakcję spółka Orlen Synthos Green Energy wskazuje lata 2032–2033 jako termin komercyjnego uruchomienia i zapewnia, że prace przebiegają zgodnie z harmonogramem. Komercyjną eksploatację poprzedzi rozruch reaktora, który ma potrwać ok. 9 miesięcy.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Napięcia między udziałowcami OSGE

Sytuację komplikuje rozdźwięk między udziałowcami OSGE: Orlenem i SGE. Business Insider Polska poinformował, że 31 sierpnia upłynął termin wniesienia przez OSGE do SGE opłat licencyjnych związanych z umową na tzw. Standard Design reaktora BWRX-300. OSGE nie miała jednak środków na ten cel, a decyzji w tej sprawie wówczas nie podjęto.

Z prezesem SGE i OSGE Rafałem Kasprowem skontaktowała się redakcja WNP. Jak wynika z jej artykułu, SGE zaproponowała Orlenowi dokapitalizowanie OSGE lub udzielenie jej pożyczek. Według prezesa Orlen nie był w stanie zająć stanowiska w wymaganym terminie, dlatego SGE zdecydowała o przedłużeniu terminów płatności. Oba artykuły – Business Insidera i WNP – ukazały się 31 sierpnia 2026 r.

Napięcia między spółkami nie pojawiły się w ostatnich tygodniach. Już w maju Ireneusz Fąfara, prezes Orlenu, mówił, że pozycja Orlenu w spółce jest nieadekwatna do jego wkładu finansowego.

Spór może jednak zmierzać ku końcowi. Jak podała Interia, Michał Sołowow, założyciel SGE, przy okazji ogłoszenia inwestycji polskich przedsiębiorców w SGE potwierdził, że doszło do porozumienia z Orlenem w sprawie budowy SMR-ów.

Co znamienne do tej pory jako lokalizacja pierwszego SMR w Polsce podany był Wocławek, wspólny projekt Orlenu i Synthosa. Sołowow, w rozmowie z Business Insiderem, powiedział, że jego spółka planuje uruchomić wcześniej samodzielny projekt w Stawach Monowskich. Uruchomienie reaktora oszacował na przełom 2031/2032 r. Jednocześnie przytoczył datę 2035 r. dla lokalizacji we Włocławku. Jak dodał możliwe, że Orlen będzie chciał przyśpieszyć projekt w czym może pomóc.

Biznes widzi przyszłość w SMR

Ostatniego dnia września media obiegła informacja o inwestycji przedstawicieli biznesu w SMR. Grupa polskich przedsiębiorców zadeklarowała łącznie 500 mln zł na program SGE. Spółka poinformowała też o zabezpieczeniu 1,35 mld zł kapitału od inwestorów zagranicznych, co łącznie daje 1,85 mld zł.

Wśród krajowych inwestorów są:

• Rafał Brzoska, prezes InPostu,
• Krzysztof Pawiński, fundator Silesia House Fundacji Rodzinnej, wraz z córką Martą Pawińską, prezeską zarządu fundacji,
• Koronea Family Office, reprezentowana przez CEO Michała Wypychewicza,
• Dariusz Gałęzewski i Dominik Doliński, współzałożyciele i współwłaściciele Oshee,
• Mati Staniszewski, współzałożyciel i prezes ElevenLabs,
• Bruno Wejchert, partner w funduszu Strike Capital,
• Michał Brański, współzałożyciel Wirtualnej Polski.

W rozmowie z redakcją Gramwzielone.pl zarząd Koronea Family Office przekazał, że to nie tylko inwestycja finansowa, ale i szansa dla przemysłu. Przy podejmowaniu decyzji wzięto pod uwagę również łańcuch dostaw i udział krajowych firm (ang. local content). Należąca do grupy Koronea spółka ZPUE może dostarczać rozwiązania potrzebne do realizacji tego typu projektów.

– Nie inwestujemy w modę. Inwestujemy w model flotowy: te same bloki, powtarzane według jednego standardu. Tak buduje się przemysł – powiedział Michał Wypychewicz, CEO Koronea Family Office, w rozmowie z redakcją.

Marcin Karwowski

marcin.karwowski@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.