Jakość bilansowania handlowego nie ulega poprawie. W kwietniu POB stracili 89 mln zł
Polskie Sieci Elektroenergetyczne podkreślają utrzymującą się niską jakość bilansowania handlowego. Z tego powodu podmioty odpowiedzialne za bilansowanie tylko w zeszłym miesiącu miały ponieść dodatkowe koszty liczone w dziesiątkach milionów złotych.
Bilansowanie handlowe polega na takim kontraktowaniu energii, aby suma wolumenów zakontraktowanych przez Podmioty Odpowiedzialne za Bilansowanie Handlowe (POB) odpowiadała rzeczywistemu zużyciu lub produkcji energii ich klientów. Każdy POB ponosi finansową odpowiedzialność za różnicę między energią zaplanowaną a faktycznie pobraną lub wprowadzoną do sieci. W przypadku niezbilansownaia różnica ta rozliczana jest na rynku bilansującym – po cenach ustalanych ex post, często znacząco odbiegających od cen hurtowych, co może generować spore koszty dla niezbilansowanych POB.
Z perspektywy operatora systemu przesyłowego – Polskich Sieci Elektroenergetycznych – duże i powtarzające się niezbilansowanie oznacza konieczność aktywacji energii bilansującej, ingerencji w plany pracy jednostek wytwórczych oraz sięgania po rezerwy mocy – krajowe i zagraniczne. Jak podkreśla PSE, okresowo niezbilansowanie jest tak duże, że zagraża bezpieczeństwu systemu energetycznego.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne podkreślają, że niska jakość bilansowania handlowego nie tylko osłabia bezpieczeństwo pracy systemu, ale także zwiększa wykorzystanie rezerw zakupionych przez operatora systemu przesyłowego, podnosząc koszty, które pokrywają wszyscy odbiorcy energii elektrycznej w kraju.
Wysokie niezbilansowanie wymusza użycie przez PSE rezerw w celu skompensowania odchyleń. A to przekłada się na duże wahania w grafiku pracy bloków dostarczających usługi systemowe.
Ponadto wysoka i systematycznie utrzymująca się skala niezbilansowania krajowego systemu elektroenergetycznego oznacza, że zaburzona jest także wycena energii elektrycznej na rynku hurtowym. Cena rynkowa nie uwzględnia bowiem całości podaży energii.
W ograniczeniu zjawiska niezbilansowania miała pomóc reforma rynku bilansującego wdrożona w czerwcu 2024 r., która wzmocniła bodźce ekonomiczne do utrzymywania zbilansowanej pozycji. Mimo tej reformy oraz mimo działań podejmowanych w międzyczasie przez PSE, spora część uczestników rynku nadal systematycznie generuje znaczące odchylenia. Z najnowszego raportu PSE na temat bilansowania handlowego wynika, że wielu POB nadal nie podejmuje nawet podstawowych działań w celu handlowego zbilansowania swoich portfeli, a lista POB o największym niezbilansowaniu pozostaje niezmienna.
Koszty niezbilansowania w kwietniu 2026
Bierna postawa Podmiotów Odpowiedzialnych za Bilansowanie Handlowe i niewypełnianie przez nich obowiązku dążenia do zbilansowania skutkuje wymiernymi stratami dla tych podmiotów. Jak wyliczają Polskie Sieci Elektroenergetyczne, tylko w kwietniu 10 POB utraciło z tego powodu 36 mln zł, ponosząc wyższe koszty dostawy energii względem skorzystania m.in. z dodatkowych transakcji handlowych. Całkowite dodatkowe koszty wynikające z braku zbilansowania dla wszystkich POB w kwietniu PSE oszacowały na 89 mln zł.
Roczne koszty wzrosną do 700 mln zł
Kontynuacja obecnego trendu będzie skutkowała utraconymi korzyściami, których koszt Polskie Sieci Elektroenergetyczne szacują na około 700 mln zł rocznie. O tyle mają być wyższe koszty energii ponoszone przez niezbilansowanych POB względem kosztów zakupu energii na rynku giełdowym.
PSE podkreślają, że brak aktywnego zarządzania portfelem przez POB przy rosnącym udziale źródeł odnawialnych będzie wymuszał częstsze podejmowanie działań interwencyjnych przez operatora systemu przesyłowego, a koszty tych działań obciążą wszystkich odbiorców.
Jak Podmioty Odpowiedzialne za Bilansowanie Handlowe mogą zmniejszyć koszty niezbilansowania? Przede wszystkim powinny one lepiej dostosować profil handlowy do rzeczywistego zużycia we wszystkich kwadransach doby handlowej. POB mogą w tym celu poprawić prognozy produkcji energii oraz popytu odbiorców, dywersyfikować swoje portfele oraz kupować energię w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie, działając aktywniej na spotowym rynku energii elektrycznej.
Piotr Pająk, redaktor Gramwzielone.pl
piotr.pajak@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
