Zmiany w Czystym Powietrzu od lipca. Co czeka beneficjentów?

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada pierwsze zmiany w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze. Jak wynika z odpowiedzi przekazanych redakcji Gramwzielone.pl, korekty mają wejść w życie już w lipcu i będą efektem pierwszych miesięcy funkcjonowania nowych zasad oraz przeprowadzonych konsultacji społecznych.

Według Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), w konsultacjach zgłoszono ponad 1,3 tys. uwag dotyczących działania programu. Część z nich została uwzględniona i przełoży się na konkretne modyfikacje zasad przyznawania dotacji.

Celem zmian ma być uproszczenie udziału w programie, ograniczenie formalności oraz dostosowanie wymagań do realnych warunków prowadzenia inwestycji termomodernizacyjnych.

REKLAMA

Krótszy okres posiadania nieruchomości

Jedną z najważniejszych zmian będzie złagodzenie wymogu dotyczącego własności budynku. Obecnie w części przypadków uczestnicy programu muszą wykazać odpowiednio długi okres posiadania prawa własności lub współwłasności nieruchomości. Od lipca – jak poinformował NFOŚiGW – wymóg ten zostanie skrócony z trzech lat do jednego roku w wybranych przypadkach.

To zmiana istotna szczególnie dla osób, które niedawno kupiły dom lub przejęły nieruchomość i planują szybko rozpocząć modernizację energetyczną. Dotychczas konieczność oczekiwania mogła opóźniać decyzje inwestycyjne i ograniczać dostęp do wsparcia.

Fundusz nie ukrywa, że modyfikacja ma zmniejszyć jedną z najczęściej wskazywanych barier wejścia do programu.

Wyższe dotacje na część prac termomodernizacyjnych

Kolejna zapowiedziana zmiana dotyczy poziomu wsparcia. NFOŚiGW zapowiada podniesienie maksymalnych kwot dotacji dla wybranych prac termomodernizacyjnych. Na tym etapie Fundusz nie opublikował jeszcze pełnej listy kosztów kwalifikowanych objętych podwyżkami, jednak kierunek zmian wskazuje na próbę lepszego dostosowania programu do rzeczywistych kosztów inwestycji.

To odpowiedź na sygnały z rynku, gdzie w ostatnich latach rosły ceny usług wykonawczych i materiałów budowlanych, a część beneficjentów wskazywała, że poziom wsparcia przestaje odpowiadać rzeczywistym wydatkom.

Dla uczestników programu kluczowe będzie jednak poznanie nowych limitów i sprawdzenie, które elementy inwestycji obejmą wyższe stawki.

Łatwiejsze potwierdzenie trwałego odłączenia źródła ciepła

Zmiany obejmą również kwestie formalne związane z rozliczaniem inwestycji. Fundusz rozszerzy katalog osób uprawnionych do potwierdzania trwałego odłączenia źródeł ciepła i przewodów kominowych. Obok dotychczasowych rozwiązań możliwość potwierdzenia uzyskają również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.

To korekta o praktycznym znaczeniu – w części przypadków uzyskanie wymaganych dokumentów było czasochłonne i powodowało opóźnienia przy zamykaniu przedsięwzięcia i rozliczaniu dotacji.

REKLAMA

Nowe rozwiązanie ma zwiększyć dostępność osób mogących formalnie potwierdzić wykonanie prac.

Więcej czasu przy prefinansowaniu

Ostatnia z zapowiedzianych zmian dotyczy realizacji inwestycji finansowanych z zaliczki. NFOŚiGW ma wydłużyć termin na zakończenie przedsięwzięcia po wypłacie zaliczki w ramach prefinansowania – z obecnych 120 do 180 dni. W praktyce oznacza to dodatkowe dwa miesiące na przeprowadzenie prac i rozliczenie inwestycji.

To odpowiedź na sytuacje zgłaszane przez beneficjentów i wykonawców, którzy wskazywali, że dotychczasowy termin bywał trudny do dotrzymania – szczególnie przy bardziej złożonych przedsięwzięciach obejmujących jednocześnie wymianę źródła ciepła i głębszą termomodernizację budynku.

To dopiero pierwszy etap zmian

Jak wynika z informacji przekazanych redakcji Gramwzielone.pl, lipcowy pakiet ma być pierwszym etapem korekt po uruchomieniu nowej odsłony programu. NFOŚiGW zapowiada, że szczegółowe informacje dotyczące wszystkich zmian oraz ich wejścia w życie będą publikowane w oficjalnych kanałach informacyjnych.

Najbliższe tygodnie mają pokazać, czy korekty rzeczywiście przełożą się na szybsze składanie wniosków i łatwiejszą realizację inwestycji. Dla wielu gospodarstw domowych najważniejsze będzie jednak to, czy uproszczenia faktycznie skrócą drogę od decyzji o modernizacji do wypłaty dotacji.

Czyste Powietrze pozostaje największym programem modernizacji domów w Polsce

Zapowiadane zmiany mają znaczenie nie tylko dla nowych wnioskodawców, ale także z uwagi na skalę całego programu. Czyste Powietrze pozostaje największym w Polsce systemem wsparcia modernizacji energetycznej budynków jednorodzinnych i jednym z kluczowych instrumentów transformacji sektora mieszkaniowego.

Jak wynika z danych aktualnych na koniec maja 2026 r., w programie złożono już ponad 1,1 mln wniosków, a liczba zakończonych inwestycji przekroczyła 599 tys. Oznacza to setki tysięcy przeprowadzonych wymian źródeł ciepła, termomodernizacji oraz działań ograniczających zużycie energii w budynkach.

Głównym celem programu pozostaje poprawa jakości powietrza i zmniejszenie kosztów ogrzewania poprzez eliminację nieefektywnych źródeł ciepła oraz zwiększanie efektywności energetycznej domów jednorodzinnych. W praktyce oznacza to wsparcie zarówno dla inwestycji obejmujących wymianę urządzeń grzewczych, jak i dla prac ograniczających straty energii – m.in. ocieplenia przegród, wymiany stolarki czy modernizacji instalacji.

Program funkcjonuje jednocześnie w szerszym otoczeniu regulacyjnym związanym z europejską polityką klimatyczno-energetyczną. Wpisuje się w cele Europejskiego Zielonego Ładu oraz kierunek zmian wynikających ze zrewidowanej dyrektywy EPBD dotyczącej charakterystyki energetycznej budynków, która zakłada stopniowe ograniczanie energochłonności zasobów mieszkaniowych i redukcję emisji w sektorze budowlanym do połowy stulecia.