Irlandia walczy z ubóstwem energetycznym. Sfinansuje PV i magazyny energii
Irlandzki rząd wprowadził dopłatę w wysokości 2 tys. euro (ok. 8,8 tys. zł) do likwidacji kotłów na paliwa kopalne, nową dotację na domowe magazyny energii oraz szersze wsparcie dla gospodarstw zagrożonych ubóstwem energetycznym. Najuboższe domy otrzymają w pełni sfinansowaną instalację fotowoltaiczną z magazynem energii. Nowe programy, administrowane przez irlandzką agencję ds. zrównoważonej energii SEAI, zgodnie z zapowiedzią rządu ruszyły 6 października.
Pakiet przygotowała Krajowa Grupa Zadaniowa ds. Przystępności Cenowej Energii (NEAT), a we wrześniu ogłosił go minister klimatu, energii i środowiska Darragh O’Brien. Według rządu od marca Irlandia przeznaczyła ponad 1,4 mld euro (ok. 6,1 mld zł) na działania łagodzące skutki wysokich cen energii.
– Wiele gospodarstw domowych i firm wciąż odczuwa realną presję wysokich kosztów energii. Ostatnie wydarzenia na międzynarodowych rynkach energii po raz kolejny pokazały, jak ważne jest ograniczenie naszej zależności od importowanych paliw kopalnych i wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego – podkreśla minister O’Brien.
2 tys. euro na likwidację kotła
Dopłatę w wysokości 2 tys. euro do likwidacji kotła na paliwa kopalne mogą otrzymać właściciele domów zbudowanych przed 2021 r. Ma ona zachęcić do przejścia na pompy ciepła i inne odnawialne źródła ciepła. Właściciele, którzy już złożyli wniosek o dofinansowanie pompy ciepła, dostaną dodatkowe 2 tys. euro automatycznie. Według SEAI sama wymiana kotła może obniżyć rachunki gospodarstwa domowego maksymalnie o 185 euro rocznie.
Darmowa fotowoltaika z magazynem dla najuboższych
Instalacja fotowoltaiczna o mocy do 4 kWp z magazynem energii o pojemności 5 kWh stanie się standardem w programie Warmer Homes Scheme. W jego ramach państwo w całości finansuje modernizację domów osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. W pełni finansowane zestawy obejmie też program fotowoltaiki dla osób, które ze względów zdrowotnych są szczególnie narażone na skutki wysokich cen energii.
Dotację w wysokości do 9 tys. euro (ok. 39,5 tys. zł) na taki sam zestaw mogą dostać właściciele domów pobierający określone świadczenia socjalne, m.in. dodatek opałowy, świadczenie dla pracujących rodzin, zasiłek dla samotnych rodziców czy zasiłek dla opiekunów. Taką samą dotację przewidziano w pilotażu dla mieszkań wynajmowanych w ramach dublińskiego programu najmu społecznego RAS. Według SEAI instalacja fotowoltaiczna 4 kWp z baterią może obniżyć rachunki gospodarstwa domowego nawet o 878 euro (ok. 3,85 tys. zł) rocznie.
Dotacje dla najemców i więcej domów z prawem do wsparcia
Nowe dopłaty obejmą też mieszkania wynajmowane z pomocą państwowych dodatków mieszkaniowych w ramach programów HAP i RAS. Dotacja na ocieplenie poddasza wyniesie od 1,4 do 2,5 tys. euro, a na ocieplenie ścian szczelinowych od 0,9 do 2,3 tys. euro, w zależności od typu domu.
Rząd wprowadził także dotację w wysokości 600 euro (ok. 2,6 tys. zł) na domowe magazyny energii. Dotychczasowe dopłaty do fotowoltaiki, wynoszące do 1,8 tys. euro, oraz do kolektorów słonecznych obejmą wszystkie domy zbudowane i zamieszkane przed 2025 r.
Nowe programy uzupełniają dotychczasowe dotacje m.in. na izolację, wymianę okien i drzwi oraz pompy ciepła. Według rządu kompleksowa modernizacja domu z ich wykorzystaniem może obniżyć rachunki nawet o 1120 euro (ok. 4,9 tys. zł) rocznie.
Firmy dostaną zwrot do 45 proc. kosztów
Wsparcie wzrośnie również dla przedsiębiorstw. Przez dziewięć miesięcy dotacja w programie dla firmowych instalacji fotowoltaicznych (ang. Non-Domestic Microgeneration Grant) wzrośnie z ok. 23 do 45 proc. kosztów kwalifikowanych. Według SEAI przeciętna instalacja pozwoli zaoszczędzić ok. 12 tys. euro (ok. 52,6 tys. zł) rocznie, a skorzystać może ok. 1250 firm.
Rząd szacuje, że największe instalacje obniżą koszty energii nawet o 300 tys. euro (ok. 1,3 mln zł) rocznie. Do 45 proc. kosztów wzrośnie też dofinansowanie pomp ciepła i kolektorów słonecznych w firmach.
– Zwiększając dotacje na te rozwiązania, pomagamy firmom wzmocnić odporność, poprawić produktywność i ograniczyć narażenie na wahania cen paliw kopalnych – powiedział minister przedsiębiorczości Peter Burke.
Rekordowy popyt na termomodernizację
W budżecie na 2026 r. Irlandia przeznaczyła rekordowe 640 mln euro (ok. 2,8 mld zł) na termomodernizację domów. Celem jest 73 tys. modernizacji w tym roku. Od początku 2026 r. SEAI rozpatrzyła 100 tys. wniosków, ponad dwa razy więcej niż rok wcześniej.
Od 2019 r. agencja wsparła ponad 287 tys. modernizacji domów i przeznaczyła na programy mieszkaniowe ponad 2 mld euro (ok. 8,8 mld zł).
Dotację na fotowoltaikę otrzymało ponad 120 tys. gospodarstw domowych, a w ramach Warmer Homes Scheme w pełni sfinansowano ponad 39,5 tys. modernizacji.
– Jedynym długoterminowym rozwiązaniem problemu wysokich rachunków za energię jest odejście od paliw kopalnych, które je napędzają, a najlepszym sposobem, by to zrobić, jest termomodernizacja. W tym roku mieliśmy bezprecedensowy popyt na nasze programy – w przypadku niektórych z nich liczba wniosków wzrosła o ponad 200 proc. – mówi William Walsh, prezes SEAI.
Grupa zadaniowa NEAT, powołana w czerwcu 2025 r., przygotowuje plan działań na rzecz przystępnych cen energii, który ma zostać opublikowany w najbliższych tygodniach. Kolejne działania rząd rozważy przy budżecie na 2027 r. Pierwszy raport grupy z listopada 2025 r. przyczynił się m.in. do przedłużenia obniżonej, 9-proc. stawki VAT na gaz i energię elektryczną.
Dla Polski irlandzki przykład jest ciekawy z dwóch powodów. W programie Czyste Powietrze kotły na biomasę stanowią według danych resortu klimatu ok. jednej trzeciej wymienianych źródeł ciepła, a dopłat do kotłów gazowych już nie ma. Rozłożenie akcentów między pompami ciepła, fotowoltaiką i magazynami energii pozostaje więc otwartym pytaniem.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
