Błędy w rozliczeniach energii z BESS mogą słono kosztować. Pokazuje to przypadek z Australii
EnergyAustralia zapłaciła 750 tys. dolarów australijskich kary w związku z nieprawidłowościami w czterech magazynach energii. Chodziło o świadczenie usług regulacji częstotliwości, a problemy wyszły na jaw po potężnej burzy.
Australijski Regulator Energetyczny (ang. Australian Energy Regulator, AER) wystawił firmie EnergyAustralia 10 zawiadomień o naruszeniach, do których miało dochodzić w latach 2023–2024 w czterech magazynach energii zarządzanych przez spółkę w Nowej Południowej Walii i Wiktorii. Chodzi o bateryjne systemy magazynowania energii (ang. Battery Energy Storage System, BESS) Ballarat (30 MW / 30 MWh) i Gannawarra (25 MW / 50 MWh) w stanie Wiktoria oraz Darlington Point (25 MW / 33 MWh) i Riverina (65 MW / 87 MWh) w Nowej Południowej Walii.
Według regulatora spółka nie dopilnowała, aby magazyny mogły realizować pomocnicze usługi regulacji częstotliwości (ang. Frequency Control Ancillary Services, FCAS) zaoferowane Australijskiemu Operatorowi Rynku Energii (ang. Australian Energy Market Operator, AEMO) lub aby wykonywały polecenia dyspozytorskie AEMO dotyczące tych usług.
Usługi FCAS służą do utrzymywania częstotliwości sieci w pobliżu 50 Hz poprzez szybkie dostosowanie podaży lub popytu, gdy w systemie elektroenergetycznym pojawia się nierównowaga.
Podmioty oferujące te usługi muszą być w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań. Zapłata kary w tym trybie nie oznacza jednak przyznania się do naruszenia przepisów.
Burza ujawniła błędy
Nieprawidłowości wyszły na jaw, gdy po burzy, która 13 lutego 2024 r. nawiedziła Wiktorię, AEMO zwróciło się do uczestników rynku o dane dotyczące regulacji częstotliwości. Następnie EnergyAustralia sama zgłosiła naruszenia regulatorowi i zwróciła AEMO wynagrodzenie otrzymane za te usługi.
Żywioł uszkodził ok. 12 tys. km linii dystrybucyjnych i 1100 linii energetycznych, powalił sześć wież przesyłowych i uszkodził główną linię przesyłową o napięciu 500 kV. Jednocześnie od sieci odłączyły się bloki elektrowni węglowej Loy Yang A, co zmusiło AEMO do ograniczenia zasilania odbiorców.
Prąd straciło łącznie ponad milion odbiorców, a w szczytowym momencie bez zasilania było ponad 531 tys.
Czwarta taka kara od 2019 r., ale nie największa
To czwarta sprawa dotycząca usług FCAS zakończona przez AER od 2019 r. i pierwsza z udziałem EnergyAustralia. Kwota jest daleka od rekordu.
Pierwszą, a zarazem najłagodniejszą karę nałożono w 2021 r. na CS Energy, wyniosła 200 tys. dol. australijskich (AUD). W 2022 r. Sąd Federalny nakazał spółce Neoen, właścicielowi magazynu energii Hornsdale Power Reserve, zapłatę 900 tys. AUD. za niewykonanie usług FCAS, do których świadczenia zobowiązała się w 2019 r.
Najwyższą karę, 6 mln AUD nałożono w październiku 2023 r. na dwie spółki zależne AGL w związku z usługami FCAS oferowanymi z elektrowni Bayswater i Loy Yang. Do naruszeń doszło w latach 2018–2020.
Gorący temat
Branżowy portal Renew Economy zauważa, że FCAS stały się w Australii przedmiotem gorącej dyskusji. Krytycy wskazują, że koszty tych usług rosną wraz z rozwojem energetyki wiatrowej i słonecznej oraz magazynów energii. Utrzymują też, że dawniej za stabilizację systemu odpowiadały elektrownie konwencjonalne, które robiły to „za darmo”. Renew Economy zwraca jednak uwagę, że wiele elektrowni węglowych i gazowych pobierało wynagrodzenie za te usługi, choć nie zawsze faktycznie je świadczyło.
AER zaostrzył kontrole po blackoucie w Australii Południowej w 2016 r. i kolejnych awariach, które pokazały, że ustawienia wielu jednostek wytwórczych różniły się od deklarowanych. Kary nałożono na szereg farm wiatrowych i magazynów energii, ale także na elektrownie cieplne.
Obecnie dyskusja koncentruje się na magazynach energii i na tym, czy nowi uczestnicy rynku będą w stanie świadczyć oferowane usługi.
A jak jest w Polsce?
W Polsce odpowiednikiem FCAS są usługi bilansujące (m.in. FCR, aFRR i mFRR), które kupują Polskie Sieci Elektroenergetyczne. Magazyny energii dopiero zaczynają je świadczyć. We wrześniu 2026 r. jako pierwszy przeszedł kwalifikację PSE i rozpoczął pracę na rzecz systemu magazyn Nowe Czarnowo I o mocy 24 MW i pojemności 56 MWh. Należy on do Energix Polska, a jego pracę optymalizuje Axpo. Kwalifikację przechodzi już kolejna instalacja w tej samej lokalizacji.
Przypadek EnergyAustralia pokazuje, że wraz z napływem nowych magazynów na rynek usług systemowych rośnie też znaczenie tego, czy faktycznie dostarczają one to, za co otrzymują wynagrodzenie.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News