Rumunia zmienia zasady dla prosumentów. Energia z PV pokryje rachunki w kilku miejscach
Rumuński regulator rynku energii ANRE przyjął nowe zasady rozliczania prosumentów. Wartość nadwyżki energii będzie można przeznaczyć na rachunki za inne punkty poboru tego samego prosumenta. Sprzedawcy będą też musieli wypłacić środki za energię przeniesioną z poprzednich okresów.
Komitet Regulacyjny ANRE przyjął jednogłośnie nową metodykę dotyczącą sprzedaży, fakturowania i rozliczania energii od prosumentów oraz rozproszenie na wiele punktów poboru alokacji wartości nadwyżek. Regulacja wdraża ustawę nr 160/2026 i w całości zastępuje zarządzenie ANRE nr 15/2022. Wejdzie w życie z dniem publikacji w rumuńskim dzienniku urzędowym (Monitorul Oficial).
„Prosumenci zainwestowali w wytwarzanie energii elektrycznej, przyczyniając się do transformacji rumuńskiego systemu energetycznego. Naturalne jest, że energia, którą wytwarzają i oddają do sieci, powinna być rozliczana na uczciwych, przejrzystych i przewidywalnych zasadach” – powiedział prezes ANRE, George Niculescu.
Kompensacja miesięczna będzie obejmować energię oddaną do sieci od 26 lipca 2026 r., także w przypadku już obowiązujących umów. Kompensowana ilość to jedna z dwóch wartości: energia oddana do sieci albo pobrana z niej w tym samym punkcie i tym samym miesiącu. Nadwyżkę stanowi energia oddana ponad ten wolumen.
Najważniejszą zmianą jest „wielolokalizacyjna” (rozproszona) alokacja wartości. Wartość nadwyżki pozostałej po kompensacji w miejscu wytwarzania będzie można przeznaczyć na rachunki za energię w innych punktach poboru tego samego prosumenta, o ile obsługuje je ten sam sprzedawca. Prosumenci będą mogli też zarezerwować dostępne środki na opłacenie już wystawionych, ale jeszcze niewymagalnych faktur.
Uprawnione osoby fizyczne z instalacjami o mocy do 27 kW w jednym punkcie poboru będą mogły wskazać, na co trafią dostępne środki. Wybór obowiązuje przez co najmniej 12 miesięcy. Środki mogą pokrywać rachunki za energię elektryczną albo, na warunkach określonych w regulacji, za gaz ziemny.
Osoby fizyczne z instalacjami OZE o mocy do 27 kW w jednym punkcie poboru nie będą musiały wystawiać faktur za energię oddaną do sieci. Dokumenty zakupu i rozliczenia przygotuje sprzedawca.
Odrębny mechanizm obejmie energię oddaną do sieci do 25 lipca 2026 r. włącznie i przeniesioną na kolejne okresy rozliczeniowe. Ilości te oraz ich wartość będą ewidencjonowane osobno, z zachowaniem dokumentu źródłowego, historycznej ceny i terminu płatności.
Prosumenci dostaną szczegółowe zestawienie z saldem początkowym, wykorzystanymi kwotami i pozostałymi środkami. Kwoty te zostaną wypłacone najpóźniej w ciągu 40 dni roboczych od wejścia zarządzenia w życie. W tym samym terminie od publikacji sprzedawcy muszą też rozliczyć okres od 26 lipca 2026 r. do dnia poprzedzającego publikację.
Liczy się moc instalacji
Zasady zależą od mocy instalacji. Instalacje do 200 kW obejmuje kompensacja ilościowa. Instalacje o mocy od 200 do 400 kW będą rozliczane finansowo. Oddana energia zostanie w nich wyceniona po średniej ważonej cenie z rynku dnia następnego z miesiąca dostawy. Cenę referencyjną będzie co miesiąc publikować operator giełdy OPCOM.
Organy i instytucje publiczne z instalacjami finansowanymi ze środków publicznych mogą korzystać z wybranego mechanizmu niezależnie od mocy.
Operatorzy systemów dystrybucyjnych będą musieli co miesiąc odczytywać energię pobraną z sieci i do niej oddaną. Jeśli zawiedzie komunikacja z licznikiem inteligentnym, dane mają zostać odzyskane w inny sposób. Koszty układów pomiarowych dla wytwarzania i magazynowania energii pokryją operatorzy.
Sprzedawcy muszą się dopasować
Sprzedawcy mają czas na dostosowanie systemów informatycznych do 31 grudnia 2026 r. Do tego czasu muszą stosować nowe zasady w istniejących systemach, w razie potrzeby z użyciem udokumentowanych rozwiązań tymczasowych.
„Termin 31 grudnia został wyznaczony na zakończenie tych dostosowań, a nie na odroczenie praw prosumentów” – zaznaczył Niculescu.
Harmonogram przewiduje m.in., że w ciągu 7 dni roboczych od publikacji zarządzenia sprzedawcy poinformują prosumentów o opcjach alokacji rozproszonej i płatności zaplanowanej oraz udostępnią niezbędne aneksy do umów.
W ciągu 10 dni roboczych powiadomią klientów z obowiązującymi umowami, że ich kontrakty będą kontynuowane według nowych przepisów bez potrzeby podpisywania aneksu.
Zgodnie z ustawą nr 160/2026 kompensacja ilościowa dla instalacji do 200 kW wygaśnie 31 grudnia 2030 r. Od 1 stycznia 2031 r. prosumenci będą mogli sprzedawać oddaną energię po średniej ważonej cenie z rynku dnia następnego, na warunkach określonych w ustawie.
Regulator przeprowadził konsultacje w dwóch etapach: w sierpniu oraz we wrześniu i październiku 2026 r. Otrzymał ponad 600 uwag i stanowisk, a w debacie publicznej wzięło udział ponad 400 osób.
Czy rumuńskie propozycje to net-billing i net-metering?
Rumuńskie mechanizmy przypominają systemy znane polskim prosumentom, choć nie są ich dokładnymi odpowiednikami. Kompensacja ilościowa jest zbliżona do net-meteringu, czyli systemu opustów. Różnica polega na tym, że w Rumunii energia oddana do sieci równoważy pobraną w proporcji 1:1, a w Polsce prosument mógł odebrać tylko 80 lub 70 proc. oddanej energii, zależnie od mocy instalacji. Dodatkowo nadwyżka pozostała po miesięcznej kompensacji nie przechodzi dalej w kilowatogodzinach, lecz ma wartość pieniężną, którą można wykorzystać na inne rachunki.
Rozliczenie finansowe przypomina z kolei polski net-billing, w którym energię oddaną do sieci wycenia się po cenach rynkowych. W Polsce net-billing objął jednak wszystkich nowych prosumentów od kwietnia 2022 r. W Rumunii dotyczy tylko instalacji o mocy od 200 do 400 kW, a mniejsze instalacje, w tym domowe, pozostaną w kompensacji ilościowej do końca 2030 r.
Rynek prosumencki w Rumunii rozwija się
Nowe zasady obejmą szybko rosnący rynek. Jak informowaliśmy, na koniec czerwca 2026 r. do rumuńskich sieci przyłączonych było 359 378 instalacji prosumenckich o łącznej mocy 4019 MW. Według danych ANRE ponad 90 proc. prosumentów to osoby fizyczne.
Przeciętna instalacja gospodarstwa domowego ma moc ok. 6,4 kW, a przeciętna instalacja firmowa ok. 56 kW.
W ciągu roku liczba prosumentów wzrosła o ponad 51 proc., a moc zainstalowana o ponad 42 proc. Jeszcze szybciej przybywa magazynów energii. Bateryjne magazyny ma już ok. 127 tys. rumuńskich prosumentów, czyli blisko 35 proc., wobec niespełna 14 tys. rok wcześniej.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News