Tysiąc szkół przejdzie modernizację energetyczną. Jest 2 mld zł na program
Program poprawy efektywności energetycznej szkół i przedszkoli wchodzi w kolejny etap. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska poinformowała, że na dalszą modernizację placówek edukacyjnych pozyskano 2 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.
Nowe środki mają pozwolić na modernizację kolejnych 500 placówek. Wraz z inwestycjami realizowanymi już dzięki pieniądzom z Krajowego Planu Odbudowy oznacza to, że program ma objąć łącznie 1000 szkół i przedszkoli w całej Polsce. Nowe dotacje pokryją do 85 proc. kosztów kwalifikowanych, a nabór ma rozpocząć się na przełomie III i IV kwartału 2026 r.
500 placówek już objętych programem
Pierwszy etap programu „Wymiana źródeł ciepła i poprawa efektywności energetycznej szkół” jest finansowany z KPO. Początkowo jego budżet wynosił 1,3 mld zł, ale został zwiększony do 1,78 mld zł.
Za te pieniądze podpisano dotychczas umowy dotyczące modernizacji 500 placówek edukacyjnych.
Program nie jest już jednak wyłącznie na etapie przygotowywania inwestycji. 28 szkół i przedszkoli zakończyło już termomodernizację, a w kolejnych 472 placówkach prace są prowadzone.
Modernizacja ma poprawiać nie tylko parametry energetyczne budynków, ale także warunki ich użytkowania. Chodzi o ograniczenie strat energii, zmniejszenie kosztów ogrzewania oraz zapewnienie odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach. Jak podkreślała podczas konferencji Paulina Hennig-Kloska, efektem inwestycji ma być większy komfort termiczny zarówno zimą, jak i latem.
Kolejne 2 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego
Dotychczasowy program finansowany z KPO dobiega końca, ale resort klimatu chce kontynuować inwestycje. W tym celu pozyskano 2 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.
Nowe środki mają pozwolić na przeprowadzenie modernizacji w kolejnych około 500 placówkach. Łącznie z inwestycjami realizowanymi z KPO daje to plan modernizacji energetycznej 1000 szkół i przedszkoli.
Fundusz Modernizacyjny jest finansowany ze sprzedaży uprawnień do emisji CO2 w ramach unijnego systemu ETS. Środki są przeznaczane na inwestycje związane m.in. z transformacją energetyczną i ograniczaniem emisji.
Dotacja pokryje do 85 proc. kosztów
Dla samorządów istotny będzie poziom wsparcia w nowym programie. Dotacje będą mogły pokryć do 85 proc. kosztów kwalifikowanych inwestycji.
O środki będą mogły ubiegać się jednostki samorządu terytorialnego oraz inne osoby prawne będące organem prowadzącym szkołę lub placówkę.
Zakres nowych inwestycji ma obejmować poprawę efektywności energetycznej budynków oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. W zależności od potrzeb placówek wsparcie może być wykorzystane na kompleksową modernizację ich infrastruktury energetycznej.
Fotowoltaika i pompy ciepła w szkołach
Termomodernizacja nie musi ograniczać się do ocieplenia ścian czy wymiany okien. W programach modernizacyjnych przewidziano również inwestycje w nowoczesne źródła energii.
Przykładem jest projekt modernizacji szkół artystycznych realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska. Projekt realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS). Obejmuje 30 szkół artystycznych mieszczących się w 33 budynkach.
Całkowity koszt przedsięwzięcia wynosi niemal 121 mln zł, z czego blisko 70 mln zł stanowi dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej.
Zakres prac obejmuje m.in. docieplenie budynków, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz modernizację instalacji ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji i oświetlenia. Zaplanowano również montaż instalacji fotowoltaicznych i pomp ciepła.
To przykład szerszego podejścia do modernizacji budynków publicznych, w którym poprawa izolacyjności jest łączona z wymianą źródła ciepła oraz produkcją własnej energii.
Audyt przed rozpoczęciem prac
Podstawą inwestycji termomodernizacyjnych ma być audyt energetyczny. Ma on wskazać stan techniczny i energetyczny budynku oraz określić działania, które pozwolą uzyskać największe oszczędności.
W założeniach programu modernizacja przeprowadzona na podstawie audytu ma pozwolić na ograniczenie zużycia energii pierwotnej o 30 proc. oraz energii końcowej o 25 proc.
Dla samorządów oznacza to możliwość zmniejszenia kosztów utrzymania placówek. Szkoły i przedszkola należą bowiem do budynków, które przez cały rok wymagają dostarczania energii na potrzeby ogrzewania, wentylacji, oświetlenia i przygotowania ciepłej wody.
Mniej energii, niższe rachunki
Termomodernizacja ma więc przynieść efekt zarówno energetyczny, jak i finansowy. Ocieplenie budynku i modernizacja instalacji ograniczają zapotrzebowanie na energię, natomiast wymiana źródła ciepła może dodatkowo zmniejszyć koszty jego eksploatacji.
W przypadku zastosowania fotowoltaiki szkoła może również produkować część energii na własne potrzeby. Połączenie instalacji PV z magazynem energii pozwala natomiast zwiększyć wykorzystanie energii wytwarzanej na miejscu.
W ten sposób modernizacja budynku może łączyć kilka elementów transformacji energetycznej: efektywność energetyczną, elektryfikację ogrzewania oraz rozwój własnych źródeł energii odnawialnej.
Kiedy ruszy nabór?
Nowy nabór ma rozpocząć się na przełomie trzeciego i czwartego kwartału tego roku. Dla samorządów kluczowe będą przede wszystkim szczegółowe warunki programu, w tym zakres kosztów kwalifikowanych oraz zasady uzyskania dotacji sięgającej 85 proc. kosztów inwestycji.
Skala programu oznacza, że w kolejnych latach setki szkół i przedszkoli mogą przejść nie tylko klasyczną termomodernizację, ale również modernizację systemów ogrzewania i infrastruktury energetycznej, z wykorzystaniem fotowoltaiki, pomp ciepła i innych rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
