Najpierw montaż fotowotaiki, potem dokumenty. „Projekt narysujemy po robocie”
Niedawno opisywaliśmy sprawę z Australii, gdzie instalator fotowoltaiki został ukarany za fikcyjny nadzór nad montażem. Po publikacji odezwał się do nas czytelnik, który przekonuje, że podobne praktyki zna z własnego doświadczenia. Od ponad roku spiera się z firmą instalacyjną, która chciała zamontować na jego dachu instalację o mocy 16 kWp bez wymaganego projektu i uzgodnień przeciwpożarowych.
Umowa podpisana w domu, z odręcznymi poprawkami
Historia zaczęła się latem 2025 r. Umowę na wykonanie instalacji fotowoltaicznej nasz czytelnik podpisał poza siedzibą firmy. Jak relacjonuje, w trakcie podpisywania na dokument naniesiono odręczne zmiany, których wcześniej nie omówiono w jasny sposób. Wątpliwości budzi też to, kto właściwie reprezentował wykonawcę: osoba podpisująca umowę nie przedstawiła pełnomocnictwa, a w późniejszej korespondencji pojawiali się kolejni przedstawiciele firmy. Pod koniec lipca 2025 r. czytelnik wpłacił zaliczkę.
„Projekt” bez projektanta
Kluczowy problem dotyczył dokumentacji. Czytelnik wielokrotnie prosił o projekt techniczny instalacji przed rozpoczęciem prac. Dokument, który ostatecznie otrzymał, według jego relacji nie zawierał danych ani podpisu projektanta. Brakowało w nim również podpisu i numeru uprawnień rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, szczegółowych tras kablowych, opisu sposobu odłączania napięcia DC oraz informacji o przejściach przez przegrody budowlane.
Choć firma powoływała się na wykonaną wizję lokalną, w dokumentacji nie uwzględniono rzeczywistego układu budynku, miejsca montażu falownika, wejścia do budynku ani lokalizacji głównego wyłącznika prądu.
W dalszej korespondencji przedstawiciele firmy mieli wprost przyznać, że dokumentacja ppoż., projekt powykonawczy i zgłoszenie do Państwowej Straży Pożarnej zostaną przygotowane dopiero po zakończeniu montażu.
„Usłyszałem, że projekt »narysują po robocie«. Przewody pod napięciem do 1000 V miały być prowadzone bez wyznaczonych tras kablowych” – mówi nasz czytelnik.
Co na to przepisy
Instalacje fotowoltaiczne o mocy powyżej 6,5 kW podlegają w Polsce szczególnym wymaganiom przeciwpożarowym. Zgodnie z Prawem budowlanym projekt takich instalacji musi zostać uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Uzgodnienie powinno nastąpić na etapie projektowania, a więc przed rozpoczęciem montażu.
Po zakończeniu instalowania inwestor ma obowiązek zawiadomić właściwy organ Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu prac i zamiarze rozpoczęcia użytkowania instalacji. Do zawiadomienia przekazuje się plan urządzenia fotowoltaicznego dla ekip ratowniczych. Oznacza to, że uzgodnienie rozwiązań przeciwpożarowych nie powinno być odkładane do czasu zakończenia montażu.
Czytelnik dysponuje pismem z PSP, które – jak podkreśla – potwierdza, że rozwiązania dla instalacji tego typu należy uzgodnić przed rozpoczęciem prac.
Ubezpieczyciel: brak projektu ppoż. może zagrozić odszkodowaniu
Czytelnik zablokował montaż paneli fotowoltaicznych, zanim ekipa weszła na dach. O ryzyko zapytał swojego ubezpieczyciela. Jak relacjonuje, ubezpieczyciel poinformował go, że brak uzgodnionego projektu przeciwpożarowego mógłby mieć wpływ na decyzję o wypłacie odszkodowania w przypadku pożaru. To ten sam mechanizm, na który zwracano uwagę w opisywanej przez naszą redakcję sprawie z Australii: formalne braki w dokumentacji mogą okazać się kosztowne dopiero w chwili szkody.
Rozbieżności w komponentach i żądania finansowe
Według czytelnika w toku sprawy wyszły na jaw także rozbieżności między ofertą handlową a dokumentacją techniczną. Sprzęt został już dostarczony na posesję czytelnika, jednak – jak twierdzi – panele różnią się wyglądem od prezentowanych w ofercie. Rozbieżności dotyczyły m.in. rodzaju konstrukcji montażowej i materiału, z którego miała być wykonana (stal nierdzewna lub Magnelis), parametrów i typu falownika, możliwości późniejszej rozbudowy o magazyn energii oraz wyglądu paneli.
Po wstrzymaniu montażu korespondencja z firmą miała przybrać charakter nacisków. Czytelnik wskazuje, że na różnych etapach sporu otrzymywał różne informacje o rzekomych kosztach, karach i roszczeniach, choć umowa w ogóle nie reguluje tych kwestii ani nie określa wysokości ewentualnych kar czy zasad ich naliczania. Jak relacjonuje, firma zapowiadała też odbiór sprzętu z jego posesji w obecności policji.
Najbardziej niepokoi go to, że dokumenty, które otrzymał, były standardowymi formularzami firmy. „Jeśli taki model działania jest stosowany wobec mnie, to prawdopodobnie także wobec innych klientów” – uważa nasz czytelnik.
Czytelnik zwrócił uwagę na jeszcze jeden szczegół. Faktura zaliczkowa, którą otrzymał w formie PDF, nosi datę wystawienia z przełomu lipca i sierpnia 2025 r., jednak, jak twierdzi, metadane pliku wskazują, że dokument wygenerowano dopiero na początku września.
Rzecznik, sąd polubowny, prokuratura
Czytelnik zwrócił się o pomoc do rzecznika konsumentów. Jak relacjonuje, rzecznik początkowo ocenił sytuację na jego korzyść. Po wymianie korespondencji z firmą uznał jednak, że spór może rozstrzygnąć jedynie pozew cywilny.
Za namową rzecznika czytelnik złożył wniosek do sądu polubownego, by wyczerpać kolejną drogę pozasądową. Jak relacjonuje czytelnik, przedsiębiorca napisał jednak do sądu polubownego, że między stronami nie ma żadnego sporu, a z klientem doszedł do porozumienia. Według czytelnika to nieprawda, bo do żadnego porozumienia nie doszło ani wtedy, ani później.
Czytelnik złożył także zawiadomienie do prokuratury. Wskazał w nim m.in. na możliwość wprowadzenia w błąd co do parametrów i bezpieczeństwa instalacji oraz na nieprawidłowości w dokumentacji. Postępowanie zostało umorzone. Jak mówi czytelnik, o niekorzystnym dla niego wyniku przesądziło uchybienie terminu o jeden dzień, ponieważ w tym czasie spotkała go tragedia rodzinna.
„Odkup sprzęt i zamontuj sam”. Firma odstępuje od umowy
Spór trwa nadal. W jednej z ostatnich wiadomości firma odpowiedziała na deklarowaną przez czytelnika chęć polubownego zakończenia sprawy. Poprosiła go o przedstawienie konkretnej propozycji ugodowej. Sama za najbardziej racjonalne rozwiązanie uznała, by klient odkupił sprzęt i zamontował go we własnym zakresie. Według firmy pozwoliłoby to ostatecznie uregulować wzajemne roszczenia.
Czytelnik propozycję odrzucił. Podkreślił, że zawarł umowę na wykonanie instalacji fotowoltaicznej, a nie na zakup sprzętu do samodzielnego montażu. Zaproponował spotkanie na miejscu i rozmowę techniczną o zgłoszonych zastrzeżeniach, o prawidłowym i bezpiecznym wykonaniu inwestycji oraz o szkodzie, którą poniósł. „Instalacji fotowoltaicznej nie montuje się poprzez niekończącą się wymianę e-maili” – napisał.
Odniósł się też do zapowiedzi odbioru sprzętu w obecności policji. Przypomniał, że nie rozstrzygają one sporu o odpowiedzialność za niewykonanie umowy, a swoich ewentualnych roszczeń firma może dochodzić przed sądem.
Odpowiedź wykonawcy była krótka. Firma podjęła już decyzję o odstąpieniu od dalszej realizacji umowy. Rozmawiać można wyłącznie o sposobie zakończenia współpracy i wzajemnych rozliczeniach.
Zwróciliśmy się do firmy z prośbą o przedstawienie jej stanowiska. Opublikujemy je po otrzymaniu odpowiedzi.
Na co uważać, zamawiając instalację powyżej 6,5 kW
Doświadczenia naszego czytelnika pokazują, o co warto zadbać przed wpuszczeniem ekipy na dach. Przed montażem należy zażądać dokumentacji instalacji oraz potwierdzenia jej uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, z numerem jego uprawnień.
Warto sprawdzić, czy projekt uwzględnia rzeczywisty układ budynku, trasy kablowe i sposób odłączania napięcia DC, porównać komponenty w projekcie z ofertą handlową i upewnić się, kto podpisuje umowę w imieniu firmy. Dobrze jest też zapytać swojego ubezpieczyciela, jakich dokumentów będzie wymagał w razie szkody.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News