Spore wahania w cenach energii od prosumentów. Wielkanoc na dużym minusie
Zmienna pogoda w ostatnich tygodniach przełożyła się na duże wahania wartości energii oddawanej do sieci przez prosumentów objętych net-billingiem. Spore różnice w cenach RCE widać także w pierwszych dniach kwietnia. W Wielkanoc stawki RCE spadły do najniższych poziomów jak na razie w tym roku.
Początek 2026 r. stał pod znakiem stosunkowo wysokich ceny energii RCE oddawanych do sieci przez prosumentów objętych net-billingiem. Mimo wielu słonecznych dni oraz wysokiej – jak na tę porę roku – generacji z fotowoltaiki ceny energii windowało rekordowe zapotrzebowanie na prąd w Polsce spowodowane wyjątkowo niskimi temperaturami.
W drugim miesiącu 2026 r. sytuacja w zakresie cen RCE zaczęła wracać do normy, a w ostatnim dniu lutego po raz pierwszy w tym roku stawka RCE spadła poniżej zera.
W marcu jak w garncu
Jak było w zeszłym miesiącu? Coraz mocniejsze nasłonecznienie sprawiło, że w bezchmurne dni w marcu ceny RCE zbliżały się do stawek notowanych wiosną i latem zeszłego roku, spadając w okolice zera lub osiągając ujemne wartości. W marcu było w sumie 9 dni z ujemnymi cenami RCE w południe – najniższa została odnotowana w dniu 22 marca i wyniosła -0,068 zł/kWh. Z kolei najwyższa cena RCE w południe była w dniu 31 marca – wyniosła 0,45 zł/kWh.
Dla porównania przed rokiem, w marcu 2025 r., dni z ujemnymi cenami RCE w południe było 11. Najniższa stawka o godz. 12 wyniosła -0,027 zł/kWh, a najwyższa osiągnęła wartość 0,48 zł/kWh. Co istotne, w przypadku wprowadzenia do sieci energii w okresie występowania ujemnych cen RCE depozyty prosumenckie nie są pomniejszane – ich wartość nie ulega zmianie.
Wieczorami w marcu ceny RCE wyraźnie rosły, a w ciągu 3 dni zeszłego miesiąca po godz. 19 przekraczały wartość 1 zł/kWh. Dla porównania w marcu zeszłego roku nie było ani jednego dnia z ceną po godz. 19 przekraczającą 1 zł/kWh, jednak generalnie wieczorne ceny RCE w marcu 2025 r. były zbliżone do cen z marca tego roku i wynosiły około 0,6-0,9 zł/kWh.
Co przyniesienie kwiecień?
Jakie będą ceny RCE w kwietniu? Początek miesiąca przyniósł spore różnice w pogodzie, co przełożyło się na wahania wartości RCE w godzinach południowych. Jednocześnie na pierwszych dobowych wykresach wartości RCE z kwietnia widać, jak zmienne wiosną i latem będą w ciągu dnia stawki RCE w słonecznie dni – czego przykładem są notowania z Wielkanocy.
W świąteczną niedzielę i poniedziałek ceny RCE spadły do najniższych poziomów w tym roku. W poniedziałek wartość RCE była bliska zera nawet w nocy i wczesnym porankiem, a o godz. 14 spadła nawet do -0,79 zł/kWh:
Tak wyglądały ceny RCE o godz. 12 w kwietniu zeszłego roku:
Co korzystniejsze: RCE czy RCEm?
Ceny RCE powinny być stosowane w rozliczeniach prosumentów objętych net-billingiem, którzy uruchomili swoje mikroinstalacje po 30 czerwca 2024 r. Prosumenci korzystający z net-billingu, którzy rozpoczęli działalność wcześniej, po ostatnich zmianach w ustawie o OZE powinni wrócić do rozliczeń według średniej miesięcznej ceny RCEm – mają oni jednocześnie prawo do przejścia na rozliczenia po cenach RCE. Za taką decyzję powinien im przysługiwać bonus w postaci prawa do większego zwrotu niewykorzystanego w ciągu 12 miesięcy depozytu prosumenckiego: do 30 proc. jego wartości zamiast 20 proc.
Który sposób rozliczeń – po cenach RCE czy RCEm – może być korzystniejszy? Odpowiedź na to pytanie staje się bardziej klarowna w przypadku prosumentów wyposażonych w magazyny energii. Te urządzenia pozwalają skorzystać na różnych wartościach energii oddawanej do sieci, co charakteryzuje system rozliczeń RCE.
O ile w przypadku korzystania z miesięcznych cen RCEm nie ma znaczenia, kiedy energia jest wprowadzana do sieci, to prosumenci wyposażeni w magazyny i objęci rozliczeniami RCE mogą zarabiać więcej, produkując energię w czasie najlepszego nasłonecznienia i przesuwając wprowadzenie jej do sieci na godziny wieczorne charakteryzujące się znacznie wyższymi stawkami RCE.
Wprowadzenie energii do sieci po wyższych, wieczornych stawkach może być tym bardziej korzystne, że od roku wartość depozytu jest powiększana o współczynnik korekcyjny 1,23. Został on uwzględniony w nowelizacji ustawy o OZE z końca 2024 r. i miał zrekompensować prosumentom różnice w naliczaniu podatku VAT w zakresie energii wprowadzanej i pobieranej z sieci.
Net-billing a podatek VAT
Ostatnio w kwestii podatku VAT za energię rozliczaną w net-billingu wiele zamieszania wywołała jedna z interpretacji Krajowej Informacji Skarbowej, według którego wprowadzanie energii do sieci w net-billingu powinno co do zasady podlegać 23-procentowemu podatkowi VAT. Więcej na ten temat w artykule: Prosumencie, oddajesz prąd do sieci? Fiskus mówi: płać VAT. Eksperci: to nie dotyczy każdego.
Piotr Pająk
piotr.pajak@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
