Niemcy mocno inwestują w magazyny energii – kosztem fotowoltaiki

W Niemczech działa już około 2,4 mln bateryjnych magazynów energii. Są one najczęściej instalowane w tandemie z fotowoltaiką, która w ubiegłym roku awansowała na pozycję drugiego największego po wiatrakach źródła energii elektrycznej w tym kraju. Jednak liczba nowych instalacji PV rośnie z roku na rok coraz wolniej, co jest zgodne z europejskim trendem w tym zakresie.

Niemieckie Stowarzyszenie Energii Słonecznej (BSW-Solar) przygotowało dwa wstępne raporty na temat rynku bateryjnych magazynów energii i systemów PV w Niemczech w 2025 r. Jak wynika z pierwszego z nich, w zeszłym roku zainstalowano w tym kraju prawie 600 tys. systemów magazynowania energii w bateriach (BESS) o łącznej pojemności 6,5 GWh. W porównaniu z 2024 r. oznacza to wzrost zaledwie o 5 proc., ale skala tego wzrostu rozkładała się nierównomiernie w poszczególnych segmentach rynku.

Duże magazyny na plusie, małe – na minusie

Najsłabszą dynamikę odnotowano w segmencie gospodarstw domowych – zainstalowano w nim o 8 proc. mniej mocy niż w 2024 r. Natomiast segment wielkoskalowych magazynów energii rozwijał się bardzo prężnie, rosnąc dwukrotnie w ciągu ostatniego roku. Także w grupie magazynów przemysłowych i komercyjnych (C&I) stowarzyszenie BSW-Solar odnotowało znaczący, bo aż 30-proc. wzrost mocy nowych instalacji.

Jak czytamy w podsumowaniu raportu: „W 2026 r spodziewamy się dalszego wzrostu segmentu wielkoskalowych systemów magazynowania energii. Na rynku prosumenckim skala inwestycji zależeć będzie w dużej mierze od dalszego rozwoju ram regulacyjnych dla fotowoltaiki i pomp ciepła. Połączenie wszystkich trzech technologii transformacji energetycznej oferuje użytkownikom szczególne korzyści. Jest to również bardzo opłacalne w kontekście ochrony klimatu”.

W ostatnim czasie BSW-Solar wspólnie z berlińską uczelnią HTW przeprowadził badanie, które dowiodło istotnych korzyści synergii technologii fotowoltaiki, pompy ciepła, magazynu energii i ładowania samochodu elektrycznego. Więcej na ten temat w artykule: Prosumencki „dream team” staje się w Niemczech standardem.

Potrzeba cztery razy więcej pojemności magazynowej

Stowarzyszenie BSW-Solar wyliczyło, że obecnie w Niemczech działa łącznie około 2,4 mln bateryjnych magazynów energii o sumarycznej pojemności ponad 25 GWh, które są w stanie w ciągu roku zmagazynować energię odpowiadającą zapotrzebowaniu około trzech milionów dwuosobowych gospodarstw domowych. Wyliczenia te są zgodne z danymi przedstawionymi w ostatnim raporcie przez przedstawicieli platformy Battery Charts.

Eksperci BSW-Solar idą jednak o krok dalej i podkreślają, że aby móc całkowicie oprzeć niemiecki system energetyczny na energii z OZE, konieczne jest czterokrotne zwiększenie łącznej pojemności magazynów energii – do 100 GWh w 2030 r.

Fotowoltaika drugim największym generatorem energii

Jak podkreśla stowarzyszenie, jest to tym istotniejsze, że udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym Niemiec z roku na rok rośnie. Według drugiego z raportów przygotowanych przez BSW-Solar, dotyczącego rynku fotowoltaiki, w ubiegłym roku instalacje fotowoltaiczne odpowiadały za około 18 proc. krajowej produkcji energii, wyprzedzając węgiel brunatny (około 14 proc.) i gaz ziemny (około 16 proc.). W rezultacie fotowoltaika zajęła drugie miejsce pod względem krajowej produkcji energii elektrycznej – za lądową i morską energetyką wiatrową (około 27 proc.).

Jak wyliczył BSW-Solar, w 2025 r. w Niemczech działało ponad 5,5 mln instalacji fotowoltaicznych o rocznym wolumenie produkcji energii elektrycznej na poziomie 87 TWh (w porównaniu z 72 TWh w 2024 r.). Jednocześnie jednak tempo rozwoju nowych mocy wytwórczych w fotowoltaice uległo nieznacznemu spowolnieniu: według raportu w ubiegłym roku skumulowana moc nowo zainstalowanych systemów PV wyniosła 17,5 GW – mniej więcej tyle, co w 2024 r. (17,7 GW).

Największe spadki odnotował – podobnie jak w przypadku magazynów energii – segment instalacji prosumenckich: łączna moc nowych systemów PV spadła tu o 25 proc. rok do roku – do poziomu 5,2 GW w porównaniu z 6,8 GW w 2024 r. Także w segmencie komercyjnym i przemysłowym odnotowano niewielki, bo 5-procentowy spadek mocy nowych instalacji – z 3,9 GW do 3,7 GW r/r. Spadki te zrównoważył 25-procentowy wzrost mocy zainstalowanej w 2025 r. w segmencie utility-scale: jak podaje BSW-Solar, w zeszłym roku oddano do użytku wielkoskalowe farmy fotowoltaiczne o łącznej mocy około 8 GW – w porównaniu z 6,5 GW w 2024 r.

Podobny, 25-procentowy wzrost zaobserwowano w segmencie fotowoltaiki balkonowej typu plug-in.

Rządowy cel rozwoju PV pod znakiem zapytania

Jak podkreśla BSW-Solar, spadkowy trend w rozwoju fotowoltaiki jest zjawiskiem niepokojącym, zwłaszcza w kontekście celu rozwojowego określonych przez rząd federalny Niemiec w ustawie o odnawialnych źródłach energii (EEG). Cel ten na 2030 r. wynosi 215 GW, co zdaniem BSW-Solar przy obecnych wskaźnikach przyrostu mocy nowych instalacji PV może być wartością nieosiągalną.

„Aby osiągnąć zapisany w ustawie cel rozwoju fotowoltaiki wynoszący 215 GW do 2030 r., roczny przyrost mocy w fotowoltaice musi wynosić około 20 GW. Przy łącznej mocy instalacji PV wynoszącej obecnie około 118 GW pokonaliśmy zaledwie połowę tej drogi” – pisze w podsumowaniu raportu stowarzyszenie.

Tymczasem według BSW-Solar pogarszające się otoczenie regulacyjne w segmencie fotowoltaiki może skutecznie utrudnić realizację tego celu. W ubiegłym roku Niemcy pogorszyły warunki rozliczeń dla nowych instalacji PV, a według zapowiedzi minister gospodarki rząd szykuje kolejne cięcia w systemie dopłat. Więcej na temat zmian regulacyjnych na niemieckim rynku fotowoltaiki pisaliśmy w artykule: Odbiorcy energii w Niemczech zaoszczędzili dzięki fotowoltaice ponad 6 mld euro.