Biometan nie chce być w jednej ustawie z wiatrakami

Krajowy sektor biometanu czeka na regulacje, które odblokują inwestycje związane z produkcją tego paliwa. Pojawiły się one w przygotowanym przez rząd projekcie nowelizacji ustawy o OZE, jednak branża biometanowa obawia się, że uwzględnienie w tej samej inicjatywie legislacyjnej regulacji dla energetyki wiatrowej skaże nowe przepisy dla biometanu na weto prezydenta.

Przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii, oznaczony numerem UD332, zawiera szereg regulacji dla kilku sektorów OZE. Znalazły się w nim m.in. przepisy mające odblokować krajowy potencjał produkcji biometanu, ale także przepisy ułatwiające budowę elektrowni wiatrowych.

Projekt UD332 czeka obecnie na przyjęcie przez Radę Ministrów i skierowanie do prac w parlamencie. O ile nowelizacja UD332 ma duże szanse na uchwalenie przez Sejm, o tyle jej dalsze losy wydają się niepewne z uwagi na uwzględnienie w niej przepisów liberalizujących inwestycje w energetyce wiatrowej, która nie cieszy się wsparciem prezydenta. Karol Nawrocki zawetował już w sierpniu 2025 r. uchwaloną przez Sejm nowelizację ustawy o inwestycjach w elektrownie wiatrowe, która miała ułatwić budowę elektrowni wiatrowych, a teraz może zawetować kolejne przepisy sprzyjające rozwojowi energetyki wiatrowej – tym razem przygotowane w rządowym projekcie oznaczonym numerem UD332.

REKLAMA

Biometan znowu padnie ofiarą niechęci prezydenta do farm wiatrowych?

Takiego scenariusza obawia się krajowa branża biometanowa, która chce oddzielenia przygotowanych dla niej przepisów od regulacji związanych z energetyką wiatrową. Z tego względu Polska Organizacja Biometanu (POB) zaapelowała do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o osobne procedowanie przepisów dla biometanu i energetyki wiatrowej.

Zdaniem organizacji łączenie tych obszarów w projekcie UD332 ponownie naraża na odrzucenie kluczowe dla sektora biometanu przepisy – w szczególności zakładające wdrożenie systemu aukcyjnego dla instalacji o mocy powyżej 1 MW.

Polska Organizacja Biometanu przypomina, że wcześniejsze przepisy zawierające rozwiązania dla sektora biometanowego, które zostały zawarte w ustawie wiatrakowej, nie weszły w życie w związku z wetem prezydenta. Tymczasem – jak podkreśla POB – instrumenty wsparcia dla biometanu, które zostały zawarte w tamtej ustawie – nie budziły istotnych kontrowersji i spotykały się z pozytywną oceną Kancelarii Prezydenta RP.

Organizacja podkreśla, że obecny projekt ponownie zawiera sporne zapisy dotyczące energetyki wiatrowej, co może wydłużyć proces legislacyjny i zablokować wdrożenie niezbędnych rozwiązań dla rynku biometanu. W efekcie – jak ocenia POB – sektor biometanowy staje się „zakładnikiem” sporów wokół energetyki wiatrowej, a „uparte łączenie kontrowersyjnego politycznie wiatru z niekontrowersyjnym biometanem jest wysoce nieuzasadnione”.

Polska Organizacja Biometanu zaznacza, że na przepisy dla tego sektora czeka wielu inwestorów. POB wylicza, że obecnie przygotowanych do udziału w aukcjach dla biometanu, planowanych na lata 2026–2029, jest już ponad 120 projektów o łącznej mocy przekraczającej 400 MW.

Nowy system wsparcia dla biometanu

Rządowy projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii oznaczony numerem UD332 zakłada wprowadzenie nowego systemu wsparcia dla instalacji biometanowych o mocy zainstalowanej powyżej 1 MW.

Jak podkreślał resort klimatu, do tej pory ten system – w postaci dopłat do ceny rynkowej (feed-in-premium, FIP) – dotyczył jedynie instalacji o mocy do 1 MW. Projekt nowelizacji rozszerza go także na biometanownie o większej mocy, przy czym w ich przypadku zastosowany zostanie system aukcyjny analogiczny do aukcji dla OZE. Biorący w nich udział wytwórcy biometanu mają uzyskać kontrakty różnicowe (Cotract for Difference, CfD) na maksymalnie 20 lat – pod warunkiem rozpoczęcia produkcji biometanu w ciągu 4 lat od rozstrzygnięcia aukcji.

Co więcej, udział w aukcji będzie można łączyć ze wsparciem inwestycyjnym, takim jak dotacje czy preferencyjne pożyczki – przy założeniu, że kwota w kontrakcie uzyskanym w aukcji zostanie obniżona o kwotę wsparcia pozyskanego z innego źródła.

REKLAMA

Według szacunków ministerstwa wprowadzenie systemu aukcyjnego przyczyni się do wzrostu produkcji biometanu o około 300 mln m3 rocznie (tyle ma wynieść szacowany udział roczny w akcji), co przekłada się na budowę około 50 nowych instalacji o średniej mocy 2,8 MW.

Projekt UD332 zakłada ponadto uproszczenie zasad budowy gazociągów bezpośrednich do transportu biogazu lub biometanu. W miejsce dotychczasowych zasad nowe przepisy mają wprowadzić procedurę, zgodnie z którą inwestor budujący gazociąg bezpośredni będzie musiał jedynie poinformować URE o rozpoczęciu dostarczania paliwa w ciągu 30 dni od rozpoczęcia przesyłu oraz o likwidacji gazociągu w ciągu 14 dni od zaistnienia tego faktu.

Producenci biometanu mają ponadto zyskać klarowne narzędzia rozliczania ilości biometanu przesyłanego siecią gazową. Rozliczenie z operatorem systemu gazowego ma się odbywać na podstawie wskazań liczników biometanu, a jeśli jest on wzbogacany innymi gazami, operator uwzględni różnicę między ilością wprowadzonego biometanu a pozostałych gazów.

Ułatwienia dla biogazu

Projekt UD332 uwzględnia także dodatkowe ułatwienia dla właścicieli biogazowni. Chodzi m.in. o obniżenie minimalnego wymogu dostarczania energii w aukcjach dla źródeł paliwowych – z 85 proc. do 65 proc., co ma zwiększyć zainteresowanie tym mechanizmem wsparcia ze strony sektora biogazowego.

Autorzy projektu przewidzieli też rozszerzenie możliwości lokalizacji biogazowni rolniczych na podstawie uchwały rady gminy na wszystkie instalacje o mocy powyżej 1 MW. Dotychczas taka możliwość była zarezerwowana dla biogazowni o mocy mniejszej niż 1 MW, powiązanych z działalnością rolniczą o charakterze lokalnym i spełniających określone wymagania środowiskowe i planistyczne.

Co jeszcze zawiera UD332?

Jakie regulacje znajdziemy w projekcie nowelizacji ustawy o OZE, jeśli chodzi o energetykę wiatrową? Uregulowana w niej ma zostać kwestia lokalizacji lądowych elektrowni wiatrowych na podstawie szczególnego rodzaju miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP), jakim jest Zintegrowany Plan Inwestycyjny (ZPI).

Więcej na temat nowych ułatwień dla farm wiatrowych zawartych w UD332 pisaliśmy w artykule: Czy nowelizacja ustawy o OZE usprawni budowę wiatraków? Jest na to szansa.

Projekt UD332 zawiera też istotne zmiany m.in. w zakresie inwestycji w prosumenckie magazyny energii, spółdzielni energetycznych i instalatorów OZE. Więcej na ten temat w artykule: Będą zmiany w prawie dla OZE. Obejmą m.in. wiatraki i prosumentów.

Piotr Pająk

piotr.pajak@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.