Tesla zbuduje gigantyczną fabrykę PV. Firma liczy na wsparcie podatkowe od USA
Należąca do multimiliardera Elona Muska Tesla złożyła wniosek w USA o ograniczenie wartości opodatkowania nieruchomości. Firma ubiega się o wsparcie dla planowanej fabryki ogniw i modułów fotowoltaicznych.
Dokumentacja została złożona do władz Lamar Consolidated Independent School District w hrabstwie Fort Bend w Teksasie. Wartość inwestycji szacowana jest na ok. 10,1 mld dol. (ok. 39,9 mld zł), a projekt nosi nazwę „Crystal Sun”. Zgodnie z dokumentacją złożoną w ramach teksaskiego programu Jobs, Energy, Technology and Innovation Act (JETI), fabryka miałaby powstać na terenie kilku działek na obszarze podlegającym Lamar CISD. Łączna powierzchnia wskazanych działek to ponad 3 tys. akrów (ok. 1,2 tys. hektarów). Inwestycja obejmowałaby budowę zakładu produkującego ogniwa fotowoltaiczne oraz gotowe moduły słoneczne przeznaczone – jak wskazano w dokumencie – do zastosowań wielkoskalowych, komercyjnych i rozproszonych instalacji.
Wśród planowanego wyposażenia wymieniono m.in. linie do produkcji wafli i wlewków krzemowych, urządzenia do powlekania i metalizacji, systemy testowania ogniw, infrastrukturę czystych pomieszczeń (tzw. cleanroom), a także instalacje do magazynowania i dystrybucji chemikaliów oraz systemy bezpieczeństwa środowiskowego.
Z całkowitej kwoty inwestycji ok. 1,5 mld dol. (ok. 5,9 mld zł) miałoby przypaść na nieruchomości, a pozostałe ok. 8,6 mld dol. (ok. 34 mld zł) na majątek ruchomy, czyli maszyny i urządzenia produkcyjne.
Harmonogram budowy
Według wniosku prace budowlane miałyby ruszyć w 2026 r. i zakończyć się w 2028 r., a uruchomienie produkcji komercyjnej zaplanowano na pierwszy kwartał 2029 r. Dokument nie precyzuje docelowej rocznej zdolności produkcyjnej zakładu.
Miejsca pracy i wynagrodzenia
Tesla deklaruje stworzenie 9712 nowych etatów przy szacowanym rocznym funduszu płac na poziomie ok. 1,3 mld dol. (ok. 5,1 mld zł) po osiągnięciu pełnej zdolności operacyjnej. Zatrudnienie miałoby rosnąć stopniowo w latach 2029 – 2033, po czym ustabilizować się na poziomie niemal 9,7 tys. etatów do 2063 r. Dodatkowo na etapie budowy przewidziano zatrudnienie szczytowe ok. 1147 pracowników tymczasowych.
Dla porównania, minimalne wymogi programu JETI dla tej kategorii inwestycji to zaledwie 200 mln dol. nakładów i 75 nowych miejsc pracy, co oznacza deklaracje Tesli znacząco je przewyższają. W dokumentach wskazano też referencyjną średnią roczną płacę w branży w hrabstwie Fort Bend na poziomie 121 953 dol., natomiast próg 110 proc. tej wartości, wymagany przez program, to 134 148 dol.
Ulgi podatkowe w zamian za inwestycję
Tesla ubiega się o dziesięcioletnie ograniczenie wartości opodatkowania nowych, kwalifikowanych aktywów na mocy rozdziału 403 teksaskiego kodeksu podatkowego (JETI), obejmujące okres 2029–2038. Spółka wnioskuje o ulgi w podatku od nieruchomości.
Z wyliczeń przygotowanych przez firmę doradczą Kroll Tax Services, która sporządziła wniosek na zlecenie Tesli, wynika, że bez ulg zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości wyniosłyby w analizowanym 38-letnim okresie (obejmującym budowę, dziesięcioletni okres zachęt i 25 lat po jego zakończeniu) ok. 1,1 mld dol. (ok. 4,3 mld zł), z czego największa część – ok. 447,5 mln dol. – trafiłaby do budżetu operacyjnego (M&O) Lamar CISD.
Argument konkurencyjności
W części wniosku dotyczącej uzasadnienia potrzeby ulg Tesla wskazuje, że rozważa lokalizację fabryki „w wielu stanach USA”, a proces wyboru lokalizacji uwzględnia czynniki związane z harmonogramem, dostępnością gruntów, mediami, pozwoleniami oraz zasobami siły roboczej. Z dokumentu wynika, że oprócz działki w Fort Bend County analizowana jest inna, konkurencyjna lokalizacja poza Teksasem, a szczegóły porównania ekonomicznego obu wariantów – ze względu na wrażliwość handlową – zostały ujęte w odrębnym, poufnym załączniku. Spółka zastrzega, że bez wsparcia w postaci limitu JETI oraz ewentualnych umów o zwolnieniach podatkowych z lokalnymi jurysdykcjami, opłacalność lokalizacji w Fort Bend County jest niższa niż konkurencyjnej oferty.
Szacowane korzyści dla gospodarki Teksasu
Kroll Tax Services oszacował także szerszy wpływ inwestycji na gospodarkę stanu. Według tych wyliczeń:
- projekt miałby generować bezpośrednio ok. 2,2 mld dol. (ok. 8,7 mld zł) wpływów do budżetu stanowego, a łącznie z podatkami lokalnymi – ok. 4,0 mld dol. (ok. 15,8 mld zł) w ciągu 38 lat;
- uwzględniając efekty pośrednie i indukowane, łączny wpływ na dochody podatkowe stanu i samorządów miałby wynieść ok. 6,4 mld dol. (ok. 25,3 mld zł);
- inwestycja miałaby wspierać średnio 13 028 dodatkowych, stałych miejsc pracy w firmach powiązanych łańcuchem dostaw;
- PKB Teksasu miałby wzrosnąć o ok. 107 mld dol. (ok. 422 mld zł), a łączne wynagrodzenia w stanie – o ok. 68 mld dol. (ok. 268 mld zł) w analizowanym okresie;
- projekt miałby pobudzić ok. 1,1 mld dol. (ok. 4,3 mld zł) wydatków u lokalnych firm, głównie w sektorze budowlanym (70,4 proc. tej kwoty).
Autorzy analizy zaznaczyli, że w wyliczeniach celowo pominięto trudne do udokumentowania źródła przychodów, takie jak turystyka czy opłaty, by zachować konserwatywny charakter szacunków.
Deklaracje Tesli w tle projektu
We wniosku przywołano również publiczną wypowiedź prezesa Tesli Elona Muska ze Światowego Forum Ekonomicznego w styczniu 2026 r., w której – bez wskazania konkretnej lokalizacji – mówił on o planach rozwoju mocy produkcyjnych energii słonecznej.
– Zespoły SpaceX i Tesli, działając osobno, pracują nad osiągnięciem mocy rzędu 100 GW rocznie produkowanej energii słonecznej w USA. Zajmie to prawdopodobnie około trzech lat. To są dość duże liczby i zachęcałbym innych, by robili to samo – mówił Musk wówczas.
W dokumencie zaznaczono, że tego typu wypowiedzi mają charakter deklaracji dotyczących przyszłości i nie stanowią potwierdzenia konkretnej lokalizacji inwestycji.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
