Tanie elektryki dla każdego i koniec barier? 10 zmian, które uratują polski rynek aut elektrycznych

Podczas zakończonej niedawno jubileuszowej edycji Kongresu Nowej Mobilności, Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności zaprezentowało kluczowy zestaw 10 rekomendacji mających na celu dynamiczny rozwój zeroemisyjnego transportu w Polsce. Wypracowany pakiet rozwiązań ma pomóc zatrzymać trend spadkowy i skrócić dystans, jaki dzieli nasz kraj od reszty Unii Europejskiej w obszarze transformacji floty.

Na Kongresie Nowej Mobilności 2026 (KNM) przedstawiono zestaw rekomendacji dotyczących rozwoju elektromobilności, infrastruktury ładowania, przemysłu oraz transportu publicznego. Wśród postulatów znalazły się m.in. stabilne wsparcie zakupu samochodów elektrycznych, rozwój ładowania i wykorzystanie OZE, a także zmiany podatkowe.

Stabilne wsparcie dla samochodów elektrycznych

Jednym z postulatów jest zapewnienie przewidywalnego systemu wsparcia zakupu i leasingu osobowych samochodów elektrycznych oraz kontynuacja wsparcia dla elektrycznych pojazdów ciężarowych kategorii N2 i N3.

REKLAMA

REKLAMA

Według danych przedstawionych podczas kongresu w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. Polska była jedynym państwem UE, w którym odnotowano spadek rejestracji nowych osobowych samochodów BEV. Wyniósł on 2,1 proc., podczas gdy w całej Unii Europejskiej liczba rejestracji wzrosła o niemal 45 proc.

Rekomendacje zakładają, że system wsparcia powinien mieć stabilne zasady, zapewnione finansowanie oraz sprawną obsługę. Odbudowa popytu na samochody elektryczne ma być jednocześnie związana z rozwojem infrastruktury oraz inwestycjami w technologie elektromobilności.

Leasing społeczny dla osób o niższych dochodach

Kolejny postulat dotyczy uruchomienia w Polsce programu leasingu socjalnego, który umożliwiłby korzystanie z samochodów elektrycznych gospodarstwom o niższych dochodach.

Program miałby być skierowany w szczególności do osób, które potrzebują samochodu do dojazdu do pracy i jednocześnie mają ograniczony dostęp do transportu publicznego. Jako przykład wskazano Francję, gdzie z programu leasingu społecznego miało skorzystać około 150 tys. beneficjentów.

W przypadku Polski rekomendowane jest wprowadzenie programu na odpowiednio dużą skalę, przy prostej kwalifikacji i przejrzystym sposobie wyliczania kosztów. Źródłem finansowania mogłyby być środki z unijnego Społecznego Funduszu Klimatycznego.

Zmiany podatkowe dla elektromobilności

W rekomendacjach znalazł się również pakiet zmian podatkowych dla sektora elektromobilności. Jednym z postulatów jest wprowadzenie ulgi na elektromobilność, która obejmowałaby zakup pojazdów elektrycznych oraz budowę infrastruktury ładowania.

Proponowane zmiany miałyby również objąć pełne odliczenie VAT przy zakupie i eksploatacji firmowych samochodów elektrycznych, także w przypadku użytkowania mieszanego. Kolejnym elementem byłoby zaliczanie całości wydatków eksploatacyjnych do kosztów podatkowych oraz przyspieszona amortyzacja.

Tańsze ładowanie i prostsze procedury

Rekomendacje dotyczą także rozwoju infrastruktury ładowania. Wskazano na potrzebę uproszczenia procedur instalowania prywatnych punktów ładowania oraz wsparcia dla ogólnodostępnych stacji powstających przy budynkach publicznych, wspólnotach i spółdzielniach mieszkaniowych.

Odmowa instalacji punktu ładowania miałaby być możliwa w przypadku wystąpienia rzeczywistych przeszkód technicznych.

W przypadku publicznego ładowania postulowane jest obniżenie VAT oraz kosztów dystrybucji energii. W rekomendacjach znalazło się również czasowe zwolnienie infrastruktury ładowania z podatku od nieruchomości.

Korzystanie z różnych sieci ładowania ma ułatwić stosowanie wspólnych standardów płatności i roamingu. Istotnym elementem ma być także przejrzyste prezentowanie cen.

Elektromobilność ma współpracować z energetyką

Jedna z rekomendacji zakłada silniejsze powiązanie rozwoju elektromobilności z bezpieczeństwem energetycznym. W tym celu potrzebne są sprawniejsze przyłączenia, rozwój sieci elektroenergetycznych i magazynów energii oraz dostęp do konkurencyjnej cenowo energii z OZE.

Ważną rolę ma odgrywać smart charging, który powinien zostać włączony do rynku usług elastyczności. Odpowiednio zarządzane ładowanie samochodów elektrycznych może pozwalać na przesuwanie części poboru energii poza okresy największego zapotrzebowania i zwiększać możliwość wykorzystania energii z odnawialnych źródeł.

EMP ma zwiększyć udział polskich firm

Rekomendacje odnoszą się również do projektu hubu technologicznego ElectroMobility Poland w Jaworznie. Zaangażowanie państwa w ten projekt ma być powiązane z rozwojem krajowych dostawców, kompetencji inżynieryjnych, działalności badawczo-rozwojowej oraz własności intelektualnej.

Wskazano także na potrzebę zapewnienia firmom finansowania i możliwości certyfikacji nowych produktów oraz wsparcia reinwestycji w istniejących zakładach.

Rozwój krajowego przemysłu powinien obejmować m.in. baterie, elektronikę, stacje ładowania, oprogramowanie, regenerację oraz recykling. W rekomendacjach podkreślono, że inwestycje w elektromobilność powinny przekładać się na zwiększenie wartości dodanej i udziału zamówień realizowanych przez firmy działające w Polsce.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Polski Kod Mobilności ma połączyć przemysł i naukę

Podczas kongresu przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosili inicjatywę Polskiego Kodu Mobilności. Ma ona łączyć potencjał cyfryzacji, nauki, badań i rozwoju w celu tworzenia technologii dla sektora nowej mobilności.

W rekomendacjach wskazano potrzebę stworzenia wspólnej agendy przemysłu, uczelni i instytutów badawczych. Ma ona obejmować m.in. sztuczną inteligencję, technologie autonomiczne, inteligentne systemy transportowe oraz cyberbezpieczeństwo.

Elektryczne ciężarówki potrzebują infrastruktury

Osobny zestaw postulatów dotyczy elektryfikacji transportu ciężkiego. Podczas KNM podpisano pierwszą umowę NFOŚiGW na dofinansowanie zakupu elektrycznych pojazdów ciężarowych eHDV. Kolejnym krokiem ma być sprawne zawieranie następnych umów i wypłata środków z programu wspierającego pojazdy kategorii N2 i N3.

Wśród rekomendacji znalazły się również preferencje w opłatach drogowych oraz zwolnienie elektrycznych samochodów ciężarowych z podatku od środków transportu.

Istotnym elementem transformacji transportu ciężkiego ma być rozbudowa hubów ładowania dla eHDV. Wskazano również na potrzebę usprawnienia procedur przyłączeniowych, obniżenia kosztów stałych związanych z mocą umowną oraz szybszej dystrybucji środków na infrastrukturę.

Samorządy potrzebują stabilnego finansowania

Rekomendacje obejmują także transport publiczny i rolę samorządów. Wskazano na potrzebę zapewnienia stabilnego finansowania zeroemisyjnego transportu publicznego oraz narzędzi umożliwiających realizację planów zrównoważonej mobilności.

Planowanie przestrzenne powinno być powiązane z rozwojem transportu, tak aby ułatwiać dostęp do miejsc pracy, edukacji i usług. Wskazano również na potrzebę koordynacji połączeń i rozkładów jazdy, wspólnych taryf oraz rozwoju węzłów przesiadkowych.

System ma obejmować również bezpieczną infrastrukturę pieszą i rowerową, mikromobilność oraz usługi współdzielone. Na obszarach o ograniczonym dostępie do transportu publicznego rekomendowany jest rozwój transportu na żądanie.

Wśród rozwiązań miejskich wymieniono także strefy czystego transportu oraz wykorzystanie miast jako miejsc testowania autonomicznych autobusów, pojazdów szynowych i bezzałogowych statków powietrznych.

Lotnictwo, kolej i transport morski

Ostatnia grupa rekomendacji dotyczy strategicznych sektorów transportu: lotnictwa, kolei, portów oraz gospodarki morskiej. Wskazano na potrzebę długoterminowych programów modernizacji infrastruktury, cyfryzacji i dekarbonizacji.

W przypadku kolei priorytetami mają być zwiększenie przepustowości, interoperacyjność, rozwój szybkich połączeń oraz transportu towarowego. Lotnictwo wymaga natomiast modernizacji infrastruktury, rozwoju nowych technologii i paliw, w tym zrównoważonych paliw lotniczych (SAF).

W rekomendacjach uwzględniono także rozwój napędów elektrycznych dla lotnictwa szkoleniowego oraz transportu morskiego bliskiego zasięgu. Technologie zeroemisyjne i rozwiązania typu dual-use mają znaleźć zastosowanie również w napędach wykorzystywanych przez wojsko i służby.

KOMPAS 2035 dla polskiego przemysłu motoryzacyjnego

Podczas KNM 2026 zaprezentowano również strategię transformacji polskiego przemysłu motoryzacyjnego KOMPAS 2035. Dokument wskazuje kierunki rozwoju sektora i może zostać wykorzystany jako podstawa do przygotowania długoterminowej polityki przemysłowej.

Jednym z założeń jest przełożenie celów strategii na konkretny plan obejmujący instrumenty wsparcia, źródła finansowania, harmonogram oraz podział odpowiedzialności pomiędzy administrację, przemysł i sektor B+R.

Wśród wskazanych obszarów znalazły się elektromobilność, oprogramowanie, automatyzacja i technologie autonomiczne. Strategia zakłada również rozwój krajowego łańcucha dostaw, zwiększenie nakładów na badania i rozwój oraz rozwój kompetencji pracowników.

Kolejnym elementem ma być zapewnienie przemysłowi konkurencyjnych kosztów i dostępności energii. Realizacja KOMPAS 2035 ma wymagać stałego mechanizmu współpracy administracji i sektora motoryzacyjnego, który pozwoli monitorować realizację celów i dostosowywać instrumenty wsparcia do zmian rynkowych.