Polski rynek magazynów energii wchodzi w nowy etap. Sposób myślenia branży powinien podążać za tą zmianą
Rynek magazynów energii w Polsce wchodzi w kolejną fazę rozwoju. Coraz więcej projektów przechodzi do fazy komercyjnej eksploatacji, dlatego deweloperzy, inwestorzy i właściciele aktywów będą częściej opierać decyzje na doświadczeniach z pracy rzeczywistych instalacji, a nie wyłącznie na teoretycznych modelach biznesowych. Dzięki temu coraz większego znaczenia nabierają długoterminowa efektywność operacyjna, bankowalność projektów oraz zdolność do budowania wartości w całym okresie życia aktywa. Nie jest to zjawisko charakterystyczne wyłącznie dla Polski.
Na podstawie doświadczeń z Niemiec, Polski, Włoch, Hiszpanii i Portugalii, Entrix – spółka obrotu energią elektryczną specjalizująca się w optymalizacji oraz komercjalizacji magazynów energii (BESS), obserwuje powtarzający się schemat. Choć rynki magazynowania energii rozwijają się bardzo dynamicznie, wiele decyzji inwestycyjnych i ocen projektów nadal opiera się na uproszczonych założeniach. Te obserwacje stały się podstawą najnowszego raportu Entrix pt. Shifting Perspectives.
Raport analizuje, czy niektóre z najczęściej przyjmowanych w branży odpowiedzi wciąż dobrze odzwierciedlają realia dzisiejszych rynków magazynowania energii oraz w których obszarach rynek zbyt często posługuje się nadmiernymi uproszczeniami.
Ile zarabia magazyn energii? Dlaczego standardowe benchmarki nie pokazują pełnego obrazu?
Roczny przychód w przeliczeniu na megawat mocy zainstalowanej, najczęściej wyrażany jako PLN/MW/rok, stał się jednym z najczęściej stosowanych wskaźników oceny potencjału przychodowego magazynów energii. Jest prosty do zastosowania i pozornie pozwala łatwo porównać wszystkie instalacje działające na tym samym rynku. Problem polega na tym, że porównywalność ta bywa jedynie pozorna.
Bliższa analiza pokazuje, że dwa magazyny energii mogą wyglądać niemal identycznie na papierze, a jednocześnie działać w zupełnie różnych warunkach technicznych i handlowych. Na realny poziom przychodów wpływają m.in. parametry techniczne, warunki gwarancyjne, dostęp do poszczególnych segmentów rynku, obowiązki kontraktowe oraz ograniczenia wynikające z przyłączenia do sieci. Ocena takich aktywów wyłącznie przez pryzmat jednego, uśrednionego benchmarku może sugerować, że porównujemy podobne projekty funkcjonujące na równych zasadach. W praktyce takie porównanie nie zawsze daje miarodajny obraz rzeczywistości.
Zdaniem Entrix wyniki magazynu energii powinny być oceniane przede wszystkim w odniesieniu do tego, jaki przychód dane aktywo mogło realnie wygenerować w konkretnych warunkach technicznych i rynkowych, w których faktycznie pracowało. Oznacza to, że jakość optymalizacji nie powinna być mierzona wyłącznie przez porównanie z innym magazynem energii czy uśrednionym benchmarkiem rynkowym. Kluczowe jest raczej sprawdzenie, w jakim stopniu optymalizator wykorzystał rzeczywiście dostępny, potencjał przychodowy danego aktywa.
Na ten potencjał wpływają m.in. parametry techniczne baterii, warunki gwarancyjne, ograniczenia wynikające z przyłączenia do sieci, dostęp do poszczególnych segmentów rynku, obowiązki kontraktowe oraz ograniczenia operacyjne. Dopiero taka perspektywa pozwala rzetelnie ocenić, czy magazyn energii był prowadzony w sposób efektywny i czy dostępne możliwości generowania przychodów zostały właściwie wykorzystane.
Więcej zagwarantowanego przychodu, lepsza bankowalność. Czy na pewno?
Wraz z przechodzeniem projektów magazynowania energii w fazę finansowania, dyskusje coraz częściej sprowadzają się do jednego pytania: jaki procent przychodów należy zabezpieczyć, aby projekt był bankowalny? Logika takiego podejścia jest zrozumiała. Im wyższa przewidywalność przychodów, tym niższe ryzyko z perspektywy finansowania dłużnego. Jednocześnie samo zwiększanie udziału przychodów stałych nie oznacza automatycznie, że projekt staje się bardziej atrakcyjny dla instytucji finansujących.
Struktura finansowania magazynu energii powinna być dopasowana zarówno do specyfiki konkretnego projektu, jak i do oczekiwań lokalnych instytucji finansujących. Coraz wyraźniej widać, że bankowalność nie sprowadza się już do zabezpieczenia jak największej części przychodów w jednym kontrakcie. Kluczowe staje się raczej takie zaprojektowanie modelu przychodowego, aby był on odporny na zmieniające się warunki rynkowe przez cały okres eksploatacji aktywa.
Takie podejście jest szczególnie istotne w pierwszych latach pracy magazynu energii. Zgodnie z aktualnymi prognozami rynkowymi aktywo może generować wyższe przepływy pieniężne niż poziom przychodów, który podmioty oferujące produkty zabezpieczające są gotowe dziś zagwarantować w kontrakcie. Innymi słowy, pełne lub nadmierne zakontraktowanie przychodów na tym etapie mogłoby oznaczać rezygnację z istotnej części potencjału rynkowego magazynu, zanim rynek właściwie ten potencjał wyceni.
Dlatego struktura kontraktowa powinna zapewniać bankom odpowiedni poziom przewidywalności i bezpieczeństwa, ale jednocześnie pozostawiać właścicielowi aktywa możliwość korzystania z ponadprzeciętnych przepływów pieniężnych, zwłaszcza w pierwszych latach eksploatacji. Nadwyżki gotówki mogą zostać wykorzystane do wcześniejszej spłaty części zadłużenia, aktywnego zarządzania strukturą finansowania albo budowy bufora płynnościowego. Takie podejście zwiększa odporność finansową projektu i wzmacnia jego wiarygodność z perspektywy banków. Jednocześnie pozwala właścicielowi aktywa zachować dostęp do istotnej części potencjału przychodowego.
W raporcie Shifting Perspectives Entrix zachęca branżę do ponownego przyjrzenia się założeniom, które dotychczas kształtowały sposób oceny projektów magazynowania energii. Rynek często szuka prostych odpowiedzi i łatwych porównań. Coraz większa wartość powstaje właśnie tam, gdzie inwestorzy, właściciele aktywów i instytucje finansujące potrafią uwzględnić rzeczywistą złożoność systemu elektroenergetycznego, zmienność rynków energii oraz wielowymiarowy charakter przychodów z magazynów energii. Wymaga to zmiany perspektywy.
Chcesz poznać pełną analizę?
Pobierz darmowy raport Shifting Perspectives, aby zapoznać się z pełną analizą Entrix i dowiedzieć się, jak zmieniają się podejście do efektywności, bankowalności oraz wartości systemowej magazynów energii na europejskich rynkach.
Entrix – materiał sponsorowany
