Pompa ciepła czy kocioł na pellet? Różnica w kosztach ogrzewania przekracza 5 tys. zł rocznie
Koszty ogrzewania domu zależą nie tylko od cen paliw i energii elektrycznej, ale również od sprawności urządzeń. Pokazuje to analiza Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła, w której porównano wydatki na pellet i prąd potrzebny do pracy pompy ciepła. W przyjętym scenariuszu różnica w rocznych kosztach zakupu energii na potrzeby ogrzewania budynku przekracza 5,2 tys. zł na korzyść pompy ciepła.
Cztery tony pelletu kontra energia dla pompy ciepła
W analizie przyjęto, że budynek potrzebuje w ciągu roku 17 000 kWh użytecznego ciepła. Do jego dostarczenia kocioł o sezonowej sprawności 85 proc. zużyje około czterech ton pelletu. Przy średniej cenie tego paliwa wynoszącej 2260 zł/t roczny wydatek na jego zakup wyniesie 9040 zł.
PORT PC porównał tę kwotę z kosztem energii elektrycznej potrzebnej pompie ciepła do dostarczenia takiej samej ilości ciepła. W obliczeniach przyjęto średnią cenę prądu wraz z dystrybucją na poziomie 0,89 zł/kWh brutto, odpowiadającą założonemu profilowi zużycia w taryfie G12w.
Istotnym parametrem jest sezonowy współczynnik efektywności SCOP, który określa stosunek ilości ciepła dostarczonego przez pompę do zużytej przez nią energii elektrycznej w całym sezonie grzewczym. Im wyższy SCOP, tym mniej prądu potrzeba do uzyskania tej samej ilości ciepła.
SCOP pompy ciepła wpływa na wysokość rachunków
Przy SCOP wynoszącym 3 pompa ciepła potrzebuje około 5667 kWh energii elektrycznej, aby dostarczyć 17 000 kWh ciepła. Przy przyjętej cenie prądu oznacza to wydatek około 5043 zł rocznie.
Jeśli sezonowa efektywność urządzenia wynosi 4, zużycie energii spada do 4250 kWh, a koszt jej zakupu wynosi około 3783 zł. Przy SCOP równym 5 pompa potrzebuje już tylko 3400 kWh prądu, co przekłada się na wydatek około 3026 zł.
| Wariant ogrzewania | Roczny koszt zakupu energii |
|---|---|
| Kocioł na pellet (4 t) | 9040 zł |
| Pompa ciepła, SCOP = 3 | 5043 zł |
| Pompa ciepła, SCOP = 4 | 3783 zł |
| Pompa ciepła, SCOP = 5 | 3026 zł |
W porównaniu z kotłem na pellet oszczędność wynikająca z niższego kosztu zakupu energii wynosi zatem około 4000 zł przy SCOP = 3, 5260 zł przy SCOP = 4 i 6010 zł przy SCOP = 5. W wariancie z sezonowym współczynnikiem efektywności równym 4 koszt energii elektrycznej jest o około 58 proc. niższy niż wydatek na pellet.
Nawet przy tańszym pellecie pompa ciepła wypada korzystniej
PORT PC przedstawił również dodatkowy scenariusz, w którym cena pelletu wynosi 1500 zł/t. Jest to wariant hipotetyczny, a nie prognoza cenowa ani informacja o powszechnie dostępnych ofertach.
Przy takim założeniu zakup czterech ton paliwa kosztowałby 6000 zł rocznie. Tymczasem koszt energii elektrycznej dla pompy ciepła wyniósłby od około 3026 zł do 5043 zł, zależnie od osiąganej efektywności urządzenia.
Także w tym przypadku pompa ciepła oznaczałaby niższy koszt zakupu energii we wszystkich trzech analizowanych wariantach SCOP.
Porównanie nie obejmuje wszystkich kosztów eksploatacji
PORT PC zaznacza, że przedstawione wyliczenia dotyczą kosztów zakupu energii potrzebnej do dostarczenia tej samej ilości ciepła, a nie całkowitych kosztów eksploatacji obu systemów.
Po stronie kotła na pellet uwzględniono wyłącznie zakup paliwa. Nie doliczono m.in. kosztów energii elektrycznej zużywanej przez urządzenie, czyszczenia komina, serwisu, transportu paliwa ani czasu potrzebnego na jego obsługę. W przypadku pompy ciepła uwzględniono koszt energii elektrycznej wraz z dystrybucją.
Analiza nie obejmuje również kosztów zakupu i montażu urządzeń, finansowania inwestycji ani późniejszego serwisu. Nie pozwala więc na określenie okresu zwrotu z inwestycji w pompę ciepła.
Rzeczywiste rachunki zależą między innymi od parametrów instalacji, temperatury zasilania, zapotrzebowania budynku na ciepło oraz taryfy i profilu zużycia energii elektrycznej. Znaczenie ma także termomodernizacja, która ogranicza ilość ciepła potrzebnego do ogrzania budynku.
Przygotowanie ciepłej wody również może być tańsze
PORT PC porównał także koszty przygotowania ciepłej wody użytkowej. W tym przypadku przyjęto dzienne zużycie na poziomie 200 litrów, podgrzewanych z temperatury 10 do 55 st. C. Roczne zapotrzebowanie na użyteczne ciepło wynosi w takim scenariuszu około 3820 kWh.
Dla pompy ciepła przyjęto średnioroczny współczynnik efektywności równy 3. Oznacza to zużycie około 1273 kWh energii elektrycznej. Przy cenie 0,89 zł/kWh koszt przygotowania ciepłej wody wyniesie około 1133 zł rocznie.
W przypadku kotła na pellet, przy sprawności układu kocioł–zasobnik wynoszącej 80 proc., wartości opałowej paliwa 5 kWh/kg i cenie 2260 zł/t, koszt zakupu pelletu potrzebnego do podgrzania takiej samej ilości wody oszacowano na około 2160 zł rocznie.
Różnica wynosi zatem około 1027 zł rocznie na korzyść pompy ciepła.
Tańszy prąd w określonych godzinach obniża koszty
W analizie uwzględniono również możliwość ograniczenia wydatków przez przesunięcie pracy pompy ciepła na godziny z niższymi cenami energii.
Przy wykorzystaniu tańszych godzin w taryfie G12w średnia cena energii elektrycznej w przyjętym modelu spada z 0,89 do 0,65 zł/kWh. Roczny koszt przygotowania ciepłej wody obniża się wówczas z około 1133 do 828 zł.
PORT PC przedstawił także scenariusz wykorzystania taryfy dynamicznej. Założono w nim automatyczne uruchamianie podgrzewania wody w maksymalnie trzech najtańszych godzinach każdej doby. Przy średniej cenie energii wynoszącej 0,455 zł/kWh koszt przygotowania c.w.u. spada do około 580 zł rocznie.
W porównaniu z kotłem na pellet różnica w kosztach wynosi w tym wariancie około 1580 zł rocznie.
Wyliczenia dotyczące taryfy dynamicznej oparto na godzinowych cenach energii z 2025 r. i przyjętych kosztach dystrybucji. Nie są one uniwersalną stawką ani prognozą przyszłych rachunków. Rzeczywiste wydatki zależą od oferty sprzedawcy, cen godzinowych i sposobu sterowania urządzeniem.
Dodatkową możliwością ograniczenia kosztów jest współpraca pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną i wykorzystywanie nadwyżek wyprodukowanej energii elektrycznej do podgrzewania wody.
Źródło: Analiza PORT PC na podstawie danych PAS i zestawienia POBE za III kwartał 2026 r.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News