Bruksela wysyła Polsce dwa ostrzeżenia. Chodzi o budynki i energetykę
Komisja Europejska wysłała Polsce dwie uzasadnione opinie w sprawach energetycznych. Pierwsza dotyczy nieprzekazania projektu krajowego planu renowacji budynków, wymaganego przez dyrektywę o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD). Druga dotyczy niepełnego wypełniania unijnych przepisów o bezpieczeństwie morskich operacji naftowych i gazowych. Decyzje są częścią październikowego pakietu postępowań w sprawie naruszeń prawa UE, ogłoszonego 1 października.
Polska ma teraz dwa miesiące na odpowiedź i usunięcie uchybień. Jeśli tego nie zrobi, Komisja może skierować obie sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE).
Polska wśród 9 krajów bez projektu planu renowacji budynków
Projekty krajowych planów renowacji budynków państwa członkowskie miały przekazać Komisji do 31 grudnia 2025 r. W marcu 2026 r. KE wysłała wezwania do usunięcia uchybienia dziewięciu krajom, które tego nie zrobiły. Ponieważ projekty nadal nie trafiły do Brukseli, Komisja przeszła do kolejnego etapu postępowania. Opinie otrzymały Polska, Belgia, Czechy, Irlandia, Włochy, Luksemburg, Węgry, Malta i Słowacja.
Obowiązek przygotowania planów wynika ze znowelizowanej dyrektywy EPBD (2024/1275). Według Komisji to kluczowe narzędzie strategiczne, które ma pozwolić przekształcić zasoby budowlane w wysoce efektywne energetycznie i zdekarbonizowane do 2050 r. Plany mają zapewnić przewidywalny strumień projektów renowacyjnych i jasne długoterminowe ścieżki, a przez to stabilność dla inwestycji. KE wskazuje, że poprawa charakterystyki energetycznej budynków sprzyja niezależności energetycznej, konkurencyjności i dostępności mieszkań, a także obniża rachunki za energię i poprawia warunki życia.
Bezpieczeństwo morskiego wydobycia ropy i gazu
Druga uzasadniona opinia, skierowana do Polski i Rumunii, dotyczy dyrektywy 2013/30/UE w sprawie bezpieczeństwa morskich operacji naftowych i gazowych. Dyrektywa ma ograniczać ryzyko poważnych awarii na instalacjach morskich oraz ich skutki dla ludzi, środowiska morskiego i gospodarki regionów przybrzeżnych. Komisja uważa, że oba kraje nie wypełniają w pełni części obowiązków dotyczących zapobiegania awariom na instalacjach morskich i reagowania na nie.
Postępowanie toczy się od września 2021 r., gdy KE wysłała wezwania do usunięcia uchybienia. Komisja przypomina, że awaria w jednym kraju może wyrządzić szkody środowiskowe i gospodarcze także u sąsiadów.
Efektywność energetyczna i OZE. Komisja wysyła ostrzeżenia
Opinie w związku z niepełnym wdrożeniem znowelizowanej dyrektywy o efektywności energetycznej (2023/1791) otrzymały Grecja, Hiszpania, Włochy i Malta. Termin transpozycji większości przepisów upłynął 11 października 2025 r., a w listopadzie 2025 r. KE wezwała do jej uzupełnienia 26 państw. Dyrektywa wprowadza zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz cele dotyczące zużycia energii i oszczędności. Kładzie też szczególny nacisk na walkę z ubóstwem energetycznym, zużycie energii przez sektor publiczny i renowację budynków publicznych.
Chorwacja z kolei otrzymała opinię w sprawie niepełnego wdrożenia dyrektywy RED III (2023/2413). Ma ona przyspieszyć rozwój OZE nie tylko w elektroenergetyce, ale też w ciepłownictwie, budownictwie, transporcie i przemyśle. Termin minął 21 maja 2025 r., a przepisy o procedurach wydawania pozwoleń trzeba było wdrożyć już do 1 lipca 2024 r. W lipcu 2025 r. KE wezwała do pełnej transpozycji 26 państw.
Austria i Rumunia dostały opinie, bo ich raporty z postępów w realizacji krajowych planów na rzecz energii i klimatu (KPEiK), które należało złożyć do 15 marca 2025 r., wciąż nie zawierają wszystkich wymaganych informacji.
Plany gotowości na kryzys energetyczny i sprawy w TSUE
Komisja wszczęła postępowania wobec Hiszpanii i Francji, a Belgii wysłała dodatkowe wezwanie. Chodzi o nieprzekazanie zaktualizowanych planów gotowości na wypadek zagrożeń w sektorze energii elektrycznej, których termin upłynął 5 stycznia 2026 r. Plany mają określać działania na wypadek kryzysów wywołanych m.in. ekstremalną pogodą, celowymi atakami czy niedoborami paliw. Dodatkowe wezwanie dostała też Rumunia, za nieskuteczny nadzór rynku w zakresie ekoprojektu i etykiet energetycznych produktów.
Do TSUE Komisja skierowała dwie sprawy. Bułgaria nie wdrożyła w pełni dyrektywy o rynku wewnętrznym energii elektrycznej (2019/944), choć termin minął z końcem 2020 r. KE wnosi w tej sprawie o nałożenie kar finansowych.
Węgrom Komisja zarzuca, że nie zapobiegły naruszeniu zakazu arbitrażu inwestycyjnego między państwami UE i pozwoliły kontrolowanym przez państwo spółkom obchodzić unijne przepisy. Koncern MOL wystąpił do sądu w państwie trzecim o uznanie i wykonanie korzystnego dla siebie wyroku arbitrażowego wydanego na podstawie Traktatu Karty Energetycznej. Według KE narusza to orzeczenie TSUE w sprawie Komstroy.
Renowacja budynków. Polska na liście spóźnionych
Uzasadniona opinia w sprawie planu renowacji budynków to dla Polski sygnał ostrzegawczy. Według Komisji plany mają być podstawą pełnego wdrożenia dyrektywy EPBD i źródłem przewidywalności dla inwestycji w renowację. Bez nich firmy budowlane, producenci materiałów i instytucje finansowe nie mają jasnego obrazu skali i tempa przyszłych prac. Dziewięć państw, które nie przekazały projektów, to jedna trzecia UE. Pokazuje to, że przygotowanie wieloletnich strategii renowacji sprawia trudność wielu administracjom.
Pakiet pokazuje też szerszy problem. Tempo zmian w unijnym prawie energetycznym wyprzedza możliwości administracji krajowych. W sprawie dyrektyw o efektywności energetycznej i OZE Komisja wszczęła w 2025 r. postępowania przeciwko 26 państwom w każdej z nich. Sprawa Bułgarii dotyczy z kolei przepisów, które miały obowiązywać od końca 2020 r. Decyzja w jej sprawie jest częścią działań KE na rzecz lepszego egzekwowania przepisów jednolitego rynku w 11 priorytetowych obszarach. Dla inwestorów opóźnienia w transpozycji oznaczają niepewność, a jasne krajowe regulacje są często równie ważne jak cele ustalane w Brukseli.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
