Podatki od prądu mają być niższe, aby mieszkańcy UE przechodzili na pompy ciepła i elektryki

Komisja Europejska przygotowuje kolejne rozwiązania mające wspierać transformację Unii Europejskiej w kierunku czystej energii i elektryfikacji ogrzewania i transportu. Tym razem unijni urzędnicy pracują nad obniżeniem podatków doliczanych do energii elektrycznej zużywanej przez odbiorców w państwach UE.

Nowy pomysł Brukseli, który ma przyspieszyć dekarbonizację i elektryfikację europejskiej gospodarki – i jednocześnie zmniejszyć jej zależność od importu paliw kopalnych i szoków cenowych na rynkach gazu czy ropy – to zmniejszenie podatków doliczanych do energii elektrycznej sprzedawanej odbiorcom końcowym w Unii Europejskiej. To powinno doprowadzić do zmniejszenia kosztów prądu dla mieszkańców UE, co z kolei ma ich zachęcić do przechodzenia na urządzenia grzewcze zasilane energią elektryczną, a także do przesiadania się z aut spalinowych na elektryczne.

Elektryfikacja sektorów ogrzewania i transportu wpłynie nie tylko na zmniejszenie zależności Unii Europejskiej od importu gazu czy ropy, ale także powinna sprzyjać lepszemu zagospodarowaniu energii produkowanej przez znajdujące się w UE elektrownie wiatrowe i fotowoltaiczne oraz zwiększaniu elastyczności europejskich systemów elektroenergetycznych.

REKLAMA

Założenia regulacji zakładających zmniejszenie opodatkowania prądu dostarczanego odbiorcom końcowym nie zostały jeszcze oficjalnie ogłoszone przez Komisją Europejską, jednak przecieki na ten temat zaczęły ostatnio trafiać do mediów, które z reguły „zapowiadają” prezentację nowych pomysłów KE.

O planie obniżenia podatków od energii napisał między innymi portal Politico, informując, że nowa strategia Komisji Europejskiej w tym zakresie zostanie ogłoszona w przyszłym miesiącu.

Koszty kryzysu irańskiego liczone w miliardach euro

Politico nawiązał przy tym do ostatnich wystąpień przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen, która wskazywała na potrzebę większego uzależnienia się Unii Europejskiej od importu gazu i ropy – aby UE była bardziej odporna na szoki cenowe na rynkach paliw jak wywołany wcześniej przez inwazję Rosji na Ukrainę, a ostatnio przez atak USA na Iran i blokadę cieśniny Ormuz.

Niedawno szefowa Komisji Europejskiej wyliczała, że w ciągu 44 dni kryzysu irańskiego koszt importu paliw kopalnych do Unii Europejskiej wzrósł aż o 22 miliardy euro.

Inicjatywa dotycząca obniżenia podatków doliczanych do energii elektrycznej ma zostać ogłoszona 19 maja br. wraz ze strategią elektryfikacji UE. Politico zaznacza jednak, że powodzenie tej inicjatywy będzie uzależnione od zgody wszystkich państw Unii Europejskiej. Tymczasem Komisja Europejska już wcześniej próbowała przeforsować niższe podatki od energii elektrycznej względem podatków doliczanych do paliw kopalnych, jednak te próby zostały zablokowane przez kilka państw UE.

REKLAMA

Ile podatków jest w cenie energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Unii Europejskiej?

Informacje na temat struktury kosztów w sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym w Unii Europejskiej podaje w swoich kwartalnych raportach Komisja Europejska. W ostatnim dostępnym raporcie – za drugi kwartał 2025 r. – Komisja informowała, że w cenie energii elektrycznej dla gospodarstwa domowego przeciętny koszt samej energii to zaledwie 49,5 proc., podczas gdy udział pozostałych kosztów wynosił: opłaty sieciowe – 28,7 proc., podatek VAT – 13,9 proc., pozostałe podatki – 7,92 proc.

Wysokość podatków doliczanych do energii elektrycznej sprzedawanej mieszkańcom poszczególnych krajów Unii Europejskiej nie jest taka sama. Szczególnie wysoki VAT jest doliczany do cen prądu dla gospodarstw domowych w Niemczech, Czechach, Austrii i Danii. Z kolei pozostałe podatki wliczane do ceny prądu są wysokim obciążeniem dla gospodarstw domowych zwłaszcza w Belgii, Danii, Holandii i Niemczech (nie uwzględniając siły nabywczej).

Strukturę kosztów energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w poszczególnych europejskich krajach za drugi kwartał 2025 r. pokazuje poniższe zestawienie:

Beneficjenci wysokich cen paliw zrzucą się na programy osłonowe?

Jednocześnie kilka państw Unii Europejskiej – w tym Austria, Niemcy, Włochy, Portugalia i Hiszpania – zaproponowały wprowadzenie tymczasowego, dodatkowego opodatkowania firm, które zarabiają na kryzysie irańskim i wzroście cen paliw. Środki zebrane z tych podatków miałyby zostać wykorzystane przez państwa Unii Europejskiej do wsparcia odbiorców, którzy zostali poszkodowani przez wysokie ceny gazu i ropy. W ten sposób mechanizmy osłonowe nie musiałyby być finansowane bezpośrednio z budżetów państw UE.

„Zadłużone państwa, takie jak Włochy, znajdują się pod szczególną presją. Z trudem znajdują w budżecie publicznym wolne środki mogące złagodzić skutki kryzysu, który z pewnością wpłynie na wzrost gospodarczy w UE i podniesie ceny – tworząc w ten sposób niebezpieczny koktajl ekonomiczny zwany stagflacją” – czytamy w Politico.

Piotr Pająk

piotr.pajak@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.