Pompy ciepła najpopularniejszym źródłem ogrzewania nowych domów w Niemczech
Pompy ciepła umacniają swoją pozycję jako dominująca technologia grzewcza w niemieckim budownictwie mieszkaniowym. Najnowsze dane Federalnego Urzędu Statystycznego Niemiec (Destatis) pokazują, że w 2025 r. blisko 3/4 nowo wybudowanych budynków mieszkalnych zostało wyposażonych w pompy ciepła jako podstawowe źródło ogrzewania.
W ubiegłym roku w Niemczech ukończono około 58,9 tys. budynków mieszkalnych. Według Destatis aż 73,6 proc. nowych inwestycji mieszkaniowych korzysta z technologii wykorzystującej energię odnawialną pochodzącą z gruntu, powietrza lub innych źródeł ciepła środowiskowego. Dla porównania, w 2024 r. udział pomp ciepła wśród nowych budynków wynosił 69,4 proc.
Jeszcze bardziej widoczna jest zmiana w perspektywie dekady. W 2015 r. pompy ciepła stanowiły podstawowy system grzewczy jedynie w 31,4 proc. nowo oddawanych do użytku budynków mieszkalnych. Oznacza to, że ich udział wzrósł ponad dwukrotnie w ciągu dziesięciu lat.
Domy jednorodzinne stawiają na pompy ciepła
Największą popularnością pompy ciepła cieszą się w segmencie domów jednorodzinnych i dwurodzinnych. Statystyki wskazują, że w 2025 r. były one głównym źródłem ogrzewania w 77,9 proc. nowych domów jednorodzinnych oraz w 78,4 proc. budynków dwurodzinnych.
Mniejszy udział odnotowano w budynkach wielorodzinnych. W obiektach posiadających trzy lub więcej mieszkań pompy ciepła zastosowano w 52,7 proc. przypadków. Mimo niższego wyniku nadal oznacza to, że ponad połowa nowych budynków wielorodzinnych wykorzystuje tę technologię jako podstawowy system grzewczy.
OZE odpowiadają za ogrzewanie większości nowych budynków
Dane Destatis pokazują również rosnącą rolę odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewnictwa. W 2025 r. aż 78,2 proc. ukończonych budynków mieszkalnych było ogrzewanych głównie przy wykorzystaniu OZE.
Jeszcze dziesięć lat wcześniej udział ten wynosił 38 proc. W praktyce oznacza to ponad dwukrotny wzrost znaczenia odnawialnych źródeł energii w nowych inwestycjach mieszkaniowych.
Do kategorii odnawialnych źródeł energii stosowanych w ogrzewnictwie zaliczane są nie tylko pompy ciepła, ale także kotły na biomasę, drewno opałowe, kolektory słoneczne, biogaz, biometan oraz inne źródła energii pochodzenia biologicznego.
Wśród nowych budynków oddanych do użytkowania w 2025 r. drewno było podstawowym źródłem ogrzewania w 3,5 proc. inwestycji. Solarne systemy grzewcze odpowiadały za 0,6 proc., biogaz i biometan za 0,4 proc., a pozostałe rodzaje biomasy za 0,2 proc.
Jeżeli uwzględnić zarówno główne, jak i dodatkowe źródła ogrzewania, odnawialne źródła energii wykorzystywano w 85,2 proc. nowych budynków mieszkalnych. W 2015 r. wskaźnik ten wynosił 61,5 proc.
Ogrzewanie gazowe traci udział w nowych inwestycjach
Destatis wylicza, że równocześnie spada znaczenie gazu ziemnego jako podstawowego źródła ogrzewania nowych budynków. W 2025 r. gaz odpowiadał za ogrzewanie 10,5 proc. ukończonych budynków mieszkalnych.
Jeszcze rok wcześniej udział ten wynosił 15 proc., natomiast w 2015 r. ponad połowa nowych budynków mieszkalnych w Niemczech była ogrzewana głównie gazem ziemnym. Wówczas udział tej technologii sięgał 51,5 proc.
Na trzecim miejscu pod względem popularności znalazły się sieci ciepłownicze, które odpowiadały za ogrzewanie 8,3 proc. nowych budynków mieszkalnych. Ogrzewanie olejowe praktycznie zniknęło z rynku nowych inwestycji. W 2025 r. zastosowano je jedynie w około 190 budynkach, co odpowiadało 0,3 proc. wszystkich nowo wybudowanych obiektów.
Jeszcze więcej pomp ciepła
Analiza liczby wydawanych pozwoleń na budowę wskazuje, że znaczenie pomp ciepła w Niemczech będzie nadal rosło.
Spośród około 62,1 tys. budynków mieszkalnych, które uzyskały pozwolenie na budowę w 2025 r., aż 87 proc. ma wykorzystywać odnawialne źródła energii jako główne źródło ogrzewania. Najczęściej wybieranym rozwiązaniem pozostają pompy ciepła. Według planów inwestorów mają one zostać zamontowane w 83 proc. budynków objętych pozwoleniami wydanymi w 2025 r.
Jednocześnie udział gazu ziemnego w projektowanych instalacjach grzewczych spadł do 2,2 proc., co wskazuje na dalsze ograniczanie roli paliw kopalnych w nowym budownictwie.
Istniejące budynki nadal zależne od gazu
Mimo dynamicznych zmian w sektorze nowych inwestycji sytuacja wygląda inaczej w istniejącym zasobie mieszkaniowym. Dane pochodzące ze spisu powszechnego przeprowadzonego w 2022 r. pokazują, że gaz ziemny pozostaje najważniejszym źródłem ogrzewania istniejących budynków mieszkalnych w Niemczech.
Z gazu korzystało 53,9 proc. budynków mieszkalnych, natomiast olej opałowy odpowiadał za ogrzewanie 24,7 proc. obiektów.
Odnawialne źródła energii miały w całym zasobie budynków znacznie mniejszy udział. Wynosił on 10,2 proc., podczas gdy systemy wykorzystujące energię słoneczną, geotermalną lub ciepło środowiskowe odpowiadały za ogrzewanie 4,2 proc. budynków.
Co dalej z transformacją ogrzewnictwa?
W Niemczech trwa dyskusja dotycząca dalszego kierunku transformacji ogrzewnictwa. Jednym z najczęściej podnoszonych tematów pozostają koszty zakupu i montażu pomp ciepła, które dla części gospodarstw domowych stanowią istotną barierę inwestycyjną. W związku z tym w debacie publicznej pojawiają się propozycje dalszego wsparcia finansowego dla właścicieli budynków planujących wymianę źródeł ciepła.
Debata toczy się również wokół planowanych zmian przepisów dotyczących ogrzewania budynków oraz roli, jaką w przyszłości mają odgrywać technologie wykorzystujące odnawialne źródła energii i gaz ziemny. W niemieckim parlamencie trwają bowiem prace nad nowymi regulacjami dotyczącymi wykorzystania paliw kopalnych oraz odnawialnych źródeł energii w systemach grzewczych.
Rząd w Berlinie uzgodnił założenia reformy prawa o energetyce budynków, która ma znieść dotychczasowy wymóg, aby nowe systemy grzewcze w co najmniej 65 proc. opierały się na odnawialnych źródłach energii. Zmiana ta oznacza odejście od jednego z kluczowych elementów wcześniejszej polityki klimatycznej i przesunięcie akcentu w stronę większej swobody wyboru technologii w nowych inwestycjach.
Pompy ciepła umacniają pozycję na niemieckim rynku
Najnowsze dane pokazują, że pompy ciepła stały się standardem w niemieckim budownictwie mieszkaniowym. Ich udział w nowych budynkach przekroczył 73 proc., a plany inwestorów wskazują na dalszy wzrost znaczenia tej technologii w kolejnych latach.
Jednocześnie sektor istniejących budynków pozostaje w dużej mierze oparty na gazie ziemnym, co sprawia, że proces transformacji ogrzewnictwa będzie w Niemczech rozłożony na wiele lat. Statystyki dotyczące nowych inwestycji pokazują jednak wyraźny kierunek zmian i rosnącą rolę odnawialnych źródeł energii w ogrzewaniu budynków mieszkalnych.
Według raportu budowlanego przygotowanego przez federalną agencję energetyczną DENAW 2025 r. w Niemczech po raz pierwszy sprzedano więcej pomp ciepła niż kotłów gazowych. Szerzej na ten temat w artykule: Co drugie nowe urządzenie grzewcze w Niemczech to pompa ciepła.
Katarzyna Poprawska-Borowiec, redaktor Gramwzielone.pl
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.