UE daje 70 mln euro na połączenie systemów ciepłowniczych Zgorzelca i Görlitz
Komisja Europejska zatwierdziła 17 września 2026 r. granty o łącznej wartości 125,81 mln euro na finansowanie prac budowlanych przy trzech transgranicznych projektach odnawialnej energii (ang. cross-border renewable energy). Dwa z nich dotyczą niemiecko-polskich projektów ciepłowniczych, a trzeci wspiera koordynację transgranicznej farmy wiatrowej na granicy Łotwy i Litwy. Środki pochodzą z unijnego programu Connecting Europe Facility (CEF) Energy.
Największe dofinansowanie w kwocie 70 mln euro (ok. 300 mln zł) zostało przyznane do projektu United Heat, łączącego systemy ciepłownicze bliźniaczych miast Görlitz (Niemcy) i Zgorzelec (Polska). To już czwarte z kolei unijne wsparcie dla tego projektu, który status CB RES uzyskał w 2022 r. i dotychczas przeszedł przez etap studialny oraz dwa etapy prac budowlanych (2024 i 2025). Najnowsze dofinansowanie obejmuje finalny etap prac: budowę transgranicznego rurociągu umożliwiającego fizyczną wymianę ciepła i bilansowanie systemu ponad granicą, fizyczne połączenie sieci ciepłowniczych po obu stronach granicy oraz integrację wszystkich źródeł ciepła rozwiniętych we wcześniejszych etapach.
Łączna kwota unijnego wsparcia dla United Heat sięga już około 108 mln euro (ok. 471 mln zł). Na tę sumę składają się 38 mln euro przyznane do grudnia 2025 r. (w trzech wcześniejszych transzach) oraz 70 mln euro z najnowszej decyzji. Niezależnie od funduszy unijnych, niemiecki Federalny Urząd ds. Gospodarki i Kontroli Eksportu (BAFA) zadeklarował wsparcie inwestycji po stronie niemieckiej kwotą 81,6 mln euro w ramach krajowego programu wsparcia efektywnych sieci ciepłowniczych (BEW).
Co dokładnie powstaje?
Projekt zakłada budowę łącznie 12 km sieci ciepłowniczej, w tym transgranicznego połączenia o długości 3,8 km pod Nysą Łużycką, integrującego systemy obu miast. Docelowo, do 2030 r., oba miasta mają całkowicie przestawić produkcję ciepła na źródła odnawialne — wykorzystywane będą m.in. energia słoneczna z sezonowym magazynowaniem ciepła, odzysk ciepła z jezior i ścieków, kotły na biomasę oraz instalacje power-to-heat. Ma to przynieść roczne oszczędności rzędu blisko 50 tys. ton CO2, czyli odpowiednik emisji z około 28 tys. samochodów osobowych rocznie.
Po stronie polskiej trwa już budowa 25-megawatowej ciepłowni na biomasę oraz instalacji solarnej o mocy około 5 MWp z magazynem ciepła. Po stronie niemieckiej realizowane są kotły na biomasę, pompy ciepła oraz rozbudowa sieci łączącej kluczowe obszary Görlitz. Prace budowlane ruszyły oficjalnie 31 marca 2026 r. podczas uroczystości otwarcia budowy na terenie oczyszczalni ścieków w Görlitz, z udziałem niemieckiej minister gospodarki i energii Katheriny Reiche oraz polskiego ministra energii Miłosza Motyki.
Za realizację odpowiadają SEC Zgorzelec (część E.ON Energy Infrastructure Solutions Polska) oraz Stadtwerke Görlitz (spółka joint venture Veolia i miasta Görlitz). W grudniu 2025 r. obie firmy podpisały list intencyjny w sprawie utworzenia wspólnej spółki, która ma budować i eksploatować transgraniczny rurociąg.
Przy realizacji projektu pracuje ponad 30 wyspecjalizowanych ekspertów z różnych krajów.
Dekarbonizacja ciepłownictwa w Słubicach i Frankfurcie nad Odrą
Drugie dofinansowanie w wysokości 11,41 mln euro trafiło na rzecz projektu Twin Heat, którego celem jest pełna dekarbonizacja ciepłownictwa w Słubicach oraz zainicjowanie głębokiej dekarbonizacji systemu ciepłowniczego we Frankfurcie nad Odrą, w skoordynowanym podejściu transgranicznym opartym na odnawialnych źródłach energii.
Konkretnie, najnowszy grant sfinansuje zastąpienie istniejących węglowych jednostek wytwarzania ciepła w Słubicach dwoma nowoczesnymi kotłami na biomasę (zrębki drzewne) o mocy cieplnej 6 MW każdy.
Farma wiatrowa na granicy Łotwy i Litwy
Trzecie dofinansowanie, w wysokości 44,40 mln euro, wspiera pierwszy etap realizacji projektu UELJO WP — transgranicznej lądowej farmy wiatrowej planowanej w pobliżu granicy łotewsko-litewskiej. Docelowo projekt ma obejmować około 30 nowoczesnych turbin wiatrowych i generować do 680 GWh energii odnawialnej rocznie. Poprzez efektywne wykorzystanie wspólnej infrastruktury przesyłowej, projekt ma wspierać integrację energii odnawialnej z bałtyckim systemem elektroenergetycznym oraz dekarbonizację regionalnego sektora energetycznego.
Najnowsze dofinansowanie obejmuje pierwszy etap realizacji, prowadzony głównie po stronie łotewskiej: budowę infrastruktury towarzyszącej (balance-of-plant), realizację prac związanych z przyłączeniem do sieci oraz instalację turbin wiatrowych na Łotwie.
Co dalej z programem CB RES?
Status CB RES, warunkujący możliwość ubiegania się o środki z okna CB RES programu CEF Energy, przyznawany jest przez Komisję Europejską na podstawie regularnie aktualizowanej listy. Nowa lista projektów CB RES została przyjęta 11 września 2026 r. i wejdzie w życie 1 października 2026 r.
Kolejny nabór wniosków o dofinansowanie w ramach CEF Energy dla projektów CB RES ma zostać otwarty w listopadzie 2026 r.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
