Wirtualna elektrownia łączy fotowoltaikę, wiatraki i magazyny energii. Litwa szuka partnerów
Litewska spółka technologiczna Inion Software uruchomiła system do zarządzania wirtualną elektrownią, który pozwoli zarządzać farmami fotowoltaicznymi i wiatrowymi, bateryjnymi magazynami energii i innymi źródłami energii. System działa już na litewskim rynku bilansującym i łączy 30 instalacji o łącznej mocy 160 MW.
Platforma łączy instalacje położone w różnych lokalizacjach i pozwala traderom sterować nimi jak jednym portfelem. Polecenia można też wysyłać do poszczególnych obiektów, np. żeby zmienić moc farmy fotowoltaicznej lub wiatrowej albo naładować czy rozładować magazyn energii.
– Tradycyjnie każda elektrownia miała własny lokalny system sterowania i była zarządzana jako oddzielny obiekt. Dzięki wirtualnej elektrowni możemy podłączyć wiele oddalonych elektrowni do centralnego systemu i zarządzać nimi. Pozwala to również na udział portfela w rynku bilansującym – wyjaśnia dr Sarunas Stanaitis, prezes Inion Software.
Automatyczne sterowanie przy ujemnych cenach
Platforma automatycznie dostosowuje pracę instalacji do działań handlowych. Trader ustala strategię, a system wykonuje kolejne kroki. Gdy ceny energii spadają poniżej zera, system może ograniczyć pracę farmy fotowoltaicznej albo ilość energii oddawanej do sieci. Instalacja może wtedy nadal produkować energię na potrzeby własne. Jeśli na miejscu jest magazyn, nadwyżka trafia do niego.
Platforma obsługuje jednocześnie rynki usług bilansujących mFRR, aFRR i FCR, rynki dnia następnego i dnia bieżącego oraz scenariusze definiowane przez użytkownika. Pozwala też osobno sterować kilkoma kontenerami bateryjnymi w jednej lokalizacji. Każdy może mieć własny harmonogram dobowy i dostawać indywidualne polecenia ładowania i rozładowania.
Wirtualna elektrownia pod cudzą marką
Inion Software chce wprowadzić platformę na inne rynki europejskie jako produkt white label. Firmy energetyczne i agregatorzy mogliby oferować usługi wirtualnej elektrowni pod własną marką, korzystając z technologii litewskiej spółki. Inion wykorzystuje w instalacjach standardowe urządzenia, a jej oprogramowanie łączy je z platformą i odpowiada za sterowanie.
Litwini rozwijają się
Firma odnotowała w 2025 r. rekordowe przychody na poziomie 1,35 mln euro, wobec 1,22 mln euro rok wcześniej, a jeszcze bardziej dynamicznie rozwijała się jej platforma. Do sieci podłączono 386 nowych elektrowni słonecznych i wiatrowych, wobec 255 rok wcześniej. Łącznie do platformy Inion Software podłączonych jest już 1862 elektrownie o łącznej mocy 829,7 MW – wystarczającej do zasilenia od około 300 do 600 tys. gospodarstw domowych.
Jak wskazuje Stanaitis, jedną z kluczowych zmian 2025 r. był gwałtowny wzrost znaczenia magazynów energii.
– Magazynowanie energii przestaje być rozwiązaniem opcjonalnym – staje się biznesową koniecznością. Napędzają to trzy czynniki: wysokie i zmienne ceny energii, rosnące wsparcie rządowe oraz coraz korzystniejsze warunki przyłączenia do sieci – mówi Stanaitis.
W 2025 r. do platformy podłączono 188 projektów fotowoltaicznych i wiatrowych zintegrowanych z magazynami energii – ponad dwukrotnie więcej niż 87 odnotowanych rok wcześniej. Trend ten pokazuje wyraźną zmianę. Firmy koncentrują się już nie tylko na samej produkcji energii, ale również na jej efektywniejszym zarządzaniu. Coraz wyżej na agendzie znajduje się też cyberbezpieczeństwo, ponieważ przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują sposobów na zabezpieczenie zarówno aktywów wytwórczych, jak i systemów magazynowania energii, zwłaszcza że w 2025 r. na Litwie zaczęły obowiązywać bardziej rygorystyczne wymogi w zakresie cyberbezpieczeństwa.
– Obserwujemy narastające odchodzenie od chińskich rozwiązań software’owych, napędzane nowymi standardami cyberbezpieczeństwa. Podobne wzorce zaczynają pojawiać się też w całej Unii Europejskiej – dodaje Stanaitis.
W ubiegłym roku spółka wdrożyła swój autorski system monitorowania i sterowania dla magazynu energii o mocy 1 MW i pojemności ponad 2 MWh w browarze Svyturys–Utenos alus. Magazyn współpracuje z zainstalowaną w browarze elektrownią słoneczną o mocy 2,5 MW. Łączna moc elektrowni podłączonych do platformy Inion Software zbliża się już do 1 GW.
Elastyczność staje się towarem
Wirtualne elektrownie to odpowiedź na ten sam problem, który w ostatnich miesiącach widać w całej Europie: szybki przyrost fotowoltaiki, energetyki wiatrowej i magazynów wymaga elastyczności, której pojedyncze, rozproszone instalacje nie są w stanie zaoferować.
Zagregowane w portfelu mogą jednak konkurować z konwencjonalnymi elektrowniami na rynkach bilansujących i zarabiać na zmienności cen, zamiast tracić na ujemnych cenach i wymuszonych ograniczeniach produkcji.
Dla polskiego rynku oferta white label może mieć praktyczne znaczenie. Rośnie liczba magazynów i farm PV, które szukają dodatkowych źródeł przychodów, a operator systemu przesyłowego coraz częściej ograniczają pracę OZE w godzinach nadprodukcji.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
