Prosumenci nie dostają potrzebnych informacji o rozliczeniach. Nowe przepisy to zmienią

Brak dostępu do najważniejszych informacji o stanie rozliczeń to bolączka systemu wsparcia prosumentów od początku jego funkcjonowania. Sytuację powinny poprawić najnowsze zmiany w ustawie o odnawialnych źródłach energii.

W rozliczeniach energii wprowadzanej do sieci przez prosumentów podstawowych informacji brakowało w systemie net-meteringu (opustów) i brakuje ich także w obecnym systemie, czyli w net-billingu.

Na brak dostępu do kluczowych danych i trudności z ich uzyskaniem skarżą się nasi czytelnicy, którzy mają własne mikroinstalacje. Jeden z nich, który niedawno został prosumentem rozliczającym się w net-billingu, nie mógł znaleźć informacji o środkach zgromadzonych w swoim depozycie prosumenckim, więc postanowił zapytać o nie sprzedawcę energii. Okazało się to jednak trudne. Konsultant nie potrafił wyjaśnić, dlaczego tak podstawowa informacja nie jest dostępna ani w aplikacji, ani w portalu klienta.

REKLAMA

REKLAMA

„Nie znając bieżącego stanu depozytu, prosumenci mają trudności z efektywnym zarządzaniem energią. Co ważne, większość środków niewykorzystanych w ciągu roku bezpowrotnie przepada i zostaje w kieszeni sprzedawcy” – pisze nasz czytelnik.

Informacja o bieżącym stanie depozytu prosumenckiego to nie jedyna kluczowa informacja, która pozwoliłaby prosumentom poznać efekty finansowe ich działalności. Brakuje też informacji o bieżącym rozliczaniu depozytu na kolejnych fakturach czy o wielkości umorzenia środków niewykorzystanych w ciągu 12 miesięcy.

Zmiany w prawie dadzą prosumentom większą przejrzystość?

Tę niekorzystną dla prosumentów sytuację powinny – przynajmniej częściowo – zmienić przepisy z ostatniej nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii. Przygotowało ją Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a niedawno podpisał ją prezydent.

Zgodnie z nowelizacją sprzedawcy energii będą musieli udostępniać prosumentom (nie tylko indywidualnym, ale także zbiorowym i wirtualnym) bardziej szczegółowe rozliczenia, w tym miesięczne zestawienia energii wprowadzonej do sieci i pobranej z sieci oraz historię depozytu prosumenckiego. Prosumenci w net-billingu łatwiej sprawdzą, ile energii oddali, ile pobrali, jaką wartość ma ich depozyt i jak został rozliczony.

Sprzedawcy mają zapewniać prosumentom m.in. „dane pomiarowe obejmujące zestawienie ilości energii elektrycznej, wyrażonej w kWh, wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej i pobranej z tej sieci, po sumarycznym zbilansowaniu, z podziałem na miesiące bieżącego okresu rozliczeniowego”.

Dwa warianty informacji

Sprzedawca będzie musiał pokazać, ile kWh prosument wprowadził do sieci i ile ta energia była warta. Ten przepis przewiduje dwa warianty. W pierwszym, odnoszącym się do rozliczeń po miesięcznej cenie RCEm, sprzedawca ma podać sumę energii oddanej w danym miesiącu, cenę RCEm i wynikającą z nich wartość.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

W drugim wariancie, odnoszącym się do rozliczeń po cenie RCE, sprzedawca ma poinformować prosumenta o miesięcznej sumie oddanej energii i jej łącznej wartości, ale bez ceny. Jednak jeśli sprzedawca udostępnia informacje tylko w formie elektronicznej (np. w portalu klienta lub e-fakturze, bez wersji papierowej), będzie musiał podać w zestawieniu rynkową cenę energii RCE dla każdej godziny. Dzięki temu prosument rozliczany w ten sposób będzie mógł sprawdzić, jak policzono wartość jego energii. Na papierze zestawienie wszystkich cen RCE mogłoby zająć kilkadziesiąt stron, więc przepis wymaga przedstawienia szczegółowych cen RCE tylko w formie elektronicznej.

W końcu dzięki najnowszym zmianom w ustawie o OZE prosumenci mają otrzymywać informację o kwocie rozliczonego depozytu prosumenckiego na koniec każdego miesiąca okresu rozliczeniowego. Sprzedawcy energii mają też wyszczególnić kwotę środków pozostałych do rozliczenia w depozycie prosumenckim z wcześniejszych okresów rozliczeniowych wraz z terminami na ich wykorzystanie.

Jak podkreślono w ustawie, informacje te mają być przekazywane prosumentom „w przejrzystej i zrozumiałej formie”.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Opisane wyżej przepisy znalazły się w nowym brzmieniu art. 4 ust. 6 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Kiedy wejdą w życie i kiedy prosumenci doczekają się pełniejszej i bardziej przejrzystej informacji o stanie swoich rozliczeń?

Choć większość przepisów najnowszej nowelizacji ustawy o OZE wejdzie w życie 1 grudnia 2026 r., to przepisy dotyczące rozliczeń prosumenckich zaczną obowiązywać później – po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Ustawodawca najwyraźniej chciał w ten sposób dać sprzedawcom energii więcej czasu na dostosowanie systemów rozliczeń i fakturowania.

Ponieważ nowelizację ogłoszono 16 października 2026 r., nowe zasady informowania o stanie rozliczeń prosumentów powinny obowiązywać od 17 stycznia 2027 r.

Nowe zasady dla domowych magazynów energii

Najnowsza nowelizacja ustawy o OZE wprowadza też inne przepisy istotne dla prosumentów. Dzięki zmianom będą oni mogli instalować większe magazyny energii bez konieczności zwiększania dostępnej mocy przyłączeniowej. Więcej na ten temat w artykule: Jest podpis prezydenta pod nowymi przepisami. Skorzystają biometanownie i prosumenci.