Przy granicy z Polską powstanie największa bateria w Europie
Około 15 km od Polski powstaje magazyn energii, który inwestor określa jako największy w Niemczech, a niektórzy nawet jako największy w Europie. Jak jest naprawdę?
Mowa o GigaBattery Jänschwalde 1000 w brandenburskim Jänschwalde. Magazyn buduje spółka LEAG Clean Power, należąca do koncernu LEAG, a technologię dostarcza Fluence. Wielkoskalowy, bateryjny magazyn energii (ang. Battery Energy Storage System, BESS) o mocy 1 GW i pojemności 4 GWh będzie znajdował się około 15 km od granicy z Polską.
Projekt jest częścią szerszej inicjatywy LEAG o nazwie GigawattFactory. Zakłada ona łączenie w różnych lokalizacjach farm wiatrowych i fotowoltaicznych z bateryjnymi magazynami energii oraz elektrowniami przystosowanymi do zasilania wodorem. Jednym z elementów takiej GigawattFactory będzie magazyn energii w Jänschwalde.
OZE i BESS w jednej lokalizacji
We wrześniu 2026 r. uruchomiono farmę wiatrową Forst-Briesnig 2 o mocy około 105 MW, złożoną z 17 turbin Vestas V162-6.2 MW. Ruszył też pierwszy etap farmy fotowoltaicznej Bohrau, gdzie na około 130 hektarach zainstalowano około 230 tys. modułów o łącznej mocy około 130 MW. Obie instalacje leżą około pięciu kilometrów na południe od terenu magazynu.
Farma wiatrowa, instalacja fotowoltaiczna i magazyn energii nie będą jednak tworzyć jednej instalacji ze wspólnym punktem przyłączenia. BESS otrzyma własne przyłącze do sieci na terenie elektrowni.
Od węgla do baterii
Magazyn powstaje na około 10 hektarach na terenie wciąż działającej elektrowni węglowej Jänschwalde, na południowy wschód od jej bloków. Na zrekultywowanych terenach dawnej kopalni odkrywkowej Jänschwalde stanęła natomiast farma wiatrowa.
Niemiecki portal Klimareporter przypomina historię regionu, związaną z górnictwem. Łużyce przez dziesięciolecia kojarzyły się z węglem brunatnym. Działały tu kopalnie odkrywkowe, fabryki brykietów i elektrownie, które w czasach NRD dawały pracę wielu mieszkańcom. Sytuacja zmieniła się po upadku muru berlińskiego i zjednoczeniu Niemiec: zakłady zamykano, a ludzie tracili pracę. Według danych brandenburskiego Urzędu Ochrony Zabytków w 2000 r. zatrudnienie w górnictwie węgla brunatnego na Łużycach wynosiło zaledwie jedną ósmą poziomu sprzed upadku muru.
Wydobycie odcisnęło też piętno na środowisku. Kopalnia odkrywkowa Jänschwalde działała od 1976 do 2023 r. W tym czasie wydobyto z niej około 661 mln ton węgla brunatnego. Pod jej rozbudowę wycinano okoliczne tereny, a całe wsie przesiedlano, by kopalnia mogła dalej funkcjonować.
GigawattFactory łączy dwa aspekty: daje pracę mieszkańcom i pozwala na nowo zagospodarować zdegradowane tereny. Symboliczny jest zbieg dat. W 2028 r. bateryjny magazyn energii ma zostać podłączony do sieci, a elektrownia węglowa ma zakończyć działalność.
Nowatorska technologia
GigaBattery Jänschwalde 1000 korzysta z systemu Smartstack, który Fluence, producent, reklamuje jako rozwijający się szybciej niż branża. To platforma do budowy wielkoskalowych bateryjnych magazynów energii. Jej podstawą jest Smart Skid, czyli ważąca około 10 ton platforma z systemem sterowania i monitorowania, „mózg” magazynu. Na niej umieszcza się gotowe moduły bateryjne, które w wariancie 10 MWh ważą około 20 ton. Podział na mniejsze, łatwiejsze w transporcie części ma przyspieszać budowę i ułatwiać serwis. Platforma jest obecnie dostępna w dwóch wersjach: 7,5 MWh oraz (od czerwca 2026 r.) 10 MWh.
Producent deklaruje gęstość energii wyższą o około 30 proc. niż w innych rozwiązaniach dostępnych na rynku. Pozwala to zmieścić większą pojemność na tej samej powierzchni.
Smartstack można skonfigurować jako magazyn 2-, 4-, 6- lub 8-godzinny. Jänschwalde będzie mógł pracować z pełną mocą przez cztery godziny.
Walka o tytuł największego BESS w Europie
LEAG określa Jänschwalde jako największy projekt bateryjny w Niemczech. Gdy w 2025 r. Fluence ogłaszał współpracę z LEAG, przedstawiał go nawet jako największy w Europie. Byłby wielokrotnie większy od uruchomionego w listopadzie 2026 r. brytyjskiego magazynu Hams Hall (350 MW / 1,24 GWh), uznawanego dziś za największy działający w Europie.
Koronę Jänschwalde odebrał jednak inny niemiecki projekt: Klostermansfeld w Saksonii-Anhalt, budowany przez BW ESS. Ma identyczną moc, ale większą pojemność, do 5,7 GWh. Oba gigantyczne magazyny mają ruszyć w tym samym – 2028 r.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News