Pierwszy mały reaktor jądrowy BWRX-300 nie powstanie na czas, za to będzie droższy
Pierwszy mały reaktor modułowy w technologii BWRX-300 miał rozpocząć pracę w 2030 r. Wiadomo już, że nie zostanie ukończony w terminie, a jego koszt przekroczy zakładane wcześniej ponad 5 mld dol.
Ontario Power Generation (OPG), kanadyjska spółka odpowiedzialna za najbardziej zaawansowany projekt budowy małych reaktorów modułowych (SMR) BWRX-300, poinformowała o opóźnieniu prac. Problem dotyczy pierwszego z czterech reaktorów planowanych w ramach Darlington New Nuclear Project (DNNP). Łączny koszt budowy wszystkich czterech bloków szacowany był na 20,9 mld dol. kanadyjskich (ok. 14,7 mld dol. amerykańskich).
Reaktor miał rozpocząć eksploatację komercyjną w październiku 2030 r. Ogłaszając wyniki finansowe i operacyjne za trzeci kwartał 2026 r., OPG przyznała, że pierwszy blok nie zostanie uruchomiony w terminie. Przekroczy również szacowany wcześniej koszt 7,7 mld dol. kanadyjskich (ok. 5,4 mld dol. amerykańskich). Nowej daty ani kwoty spółka na razie nie podała.
Opóźnienie
Opóźnienie i wzrost kosztów wynikają z trwających prac inżynieryjnych GE Vernova Hitachi Nuclear Energy (GEVH) nad pierwszym reaktorem tego typu. Według OPG przekłada się to zarówno na realizację samej budowy, jak i na działanie łańcucha dostaw. Kanadyjska spółka współpracuje z dostawcą nad dokończeniem zaległego zakresu prac inżynieryjnych. Przeanalizowane zostaną m.in. dojrzałość projektu inżynieryjnego, harmonogram realizacji, wpływ złożoności projektu na założenia dotyczące budowy i zamówień, a także zaktualizowane warunki rynkowe (w tym ryzyko inflacyjne i geopolityczne).
OPG planuje zakończyć ocenę kosztów i harmonogramu do połowy 2027 r.
DNNP to najbardziej zaawansowany projekt budowy reaktora BWRX-300, a zarazem inwestycja pionierska. OPG już wcześniej zaznaczała, że wiąże się z nim ryzyko, które może wpłynąć na koszty i harmonogram.
Czy to zagraża polskiemu małemu atomowi?
Opóźnienie i wzrost kosztów w Kanadzie wywołały obawy o projekty SMR w Polsce. Synthos Green Energy (SGE) również realizuje swoje projekty w technologii BWRX-300. Za wspólne projekty SGE i Orlenu odpowiada spółka Orlen Synthos Green Energy (OSGE), która zabrała głos w tej sprawie. Planuje ona uruchomienie pierwszego reaktora BWRX-300 w Polsce w 2032 r. we Włocławku.
Inwestor przekonuje, że kanadyjskie problemy nie muszą przełożyć się na polskie plany. W komunikacie OSGE zwraca uwagę, że opóźnienie i wyższe koszty dotyczą pierwszego reaktora OPG, a kanadyjska spółka nie zaktualizowała kosztów ani harmonogramów kolejnych jednostek. Przestrzega też przed przenoszeniem „wyzwań związanych z realizacją pierwszej jednostki” na kolejne projekty. Jak podkreśla, następne inwestycje będą mogły korzystać z dokumentacji, rozwiązań wykonawczych i doświadczeń wypracowanych właśnie w Darlington.
OSGE docenia również otwartość OPG, która na bieżąco informuje o opóźnieniach i wzroście kosztów. Według spółki pozwoli to uniknąć podobnych problemów w kolejnych projektach.
Komunikat Zarządu OSGE:
Doceniamy profesjonalizm @opg oraz otwartość prezes Nicolle Butcher w przedstawianiu wyzwań związanych z budową pierwszego bloku BWRX-300 w Darlington. Współpraca OSGE z OPG przebiega bardzo dobrze, a doświadczenia z kanadyjskiej inwestycji będą istotnym wsparciem dla realizacji floty BWRX-300 w Polsce.
Zwracamy uwagę, że komunikat OPG dotyczy pierwszego na świecie bloku BWRX-300, czyli projektu FOAK, a nie aktualizacji kosztów i harmonogramów kolejnych reaktorów. Wyzwań związanych z realizacją pierwszej jednostki nie należy automatycznie przenosić na ocenę całej floty. Kolejne bloki będą korzystać z dokumentacji, rozwiązań wykonawczych i doświadczeń wypracowanych właśnie podczas budowy jednostki referencyjnej w Darlington.
W naszej ocenie dokładnie tak powinna wyglądać transparentna komunikacja inwestycji jądrowych. To podejście wyróżnia projekt BWRX-300 na tle tych przedsięwzięć, w których informacje o opóźnieniach i wzroście kosztów przez lata pozostają nieujawnione opinii publicznej. Otwarte przedstawianie problemów umożliwia ich wcześniejszą ocenę, wdrażanie działań zaradczych i uwzględnianie w kolejnych inwestycjach. Postawa OPG stanowi zatem istotny element systematycznego ograniczania ryzyka projektu – zarówno w Kanadzie, jak i w państwach korzystających z doświadczeń Darlington.
Polski program od początku opierał się na konserwatywnych założeniach, uwzględniających możliwość wyższych kosztów i dłuższego czasu realizacji pierwszej na świecie jednostki tej technologii. Komunikat OPG z 10 listopada 2026 r. potwierdza zasadność takiego podejścia. Harmonogram OSGE na obecnym etapie pozostaje bez zmian. Od początku zakładaliśmy ponad dwuletni odstęp względem projektu referencyjnego w Kanadzie, pozwalający na bezpośrednie wykorzystanie zdobywanych tam doświadczeń i wniosków z budowy.
Założenia kosztowe polskiego programu nie opierają się na prostym przeniesieniu oczekiwanych kosztów kolejnych bloków kanadyjskich. Ostrożność dotyczy także oczekiwanych korzyści z powtarzalności budowy. Polski model zakłada obniżenie kosztów o około 24 proc. do czwartego bloku. Jest to założenie bardziej zachowawcze niż około 33-procentowa redukcja przewidywana w dotychczasowych założeniach OPG. Standaryzacja, krzywa uczenia się i wykorzystanie doświadczeń z Darlington pozwolą stopniowo ograniczać ryzyka, skracać czas realizacji i obniżać koszty kolejnych jednostek.
Planowana na 2029 r. ostateczna decyzja inwestycyjna dla pierwszego projektu w Polsce będzie podejmowana po udostępnieniu zaktualizowanej oceny kosztów i harmonogramu OPG, której zasadnicze zakończenie przewidziano na połowę 2027 r., oraz z uwzględnieniem doświadczeń z budowy wyspy jądrowej w Darlington. Pozwoli to oprzeć decyzję na dojrzalszej dokumentacji i rzeczywistych danych z realizacji projektu referencyjnego.
Proponowany przez OSGE system wsparcia zakłada odrębne uwzględnianie ekonomiki każdego bloku: wyższych kosztów pierwszych jednostek i niższych kosztów kolejnych. Korzyści z uczenia się powinny znajdować odzwierciedlenie w warunkach kontraktów różnicowych, z korzyścią dla odbiorców. Wzrost kosztów związanych z budową pierwszego reaktora referencyjnego w Kanadzie absolutnie nie oznacza przeniesienia tych kosztów do polskich kontraktów.
Partnerzy realizujący Darlington: @gvhnuclear, OPG i @AeconGroupInc, są również partnerami OSGE. Dzięki tej współpracy wiedza i praktyczne doświadczenia z kanadyjskiej inwestycji trafiają bezpośrednio do polskiego programu. Podobna sytuacja dotyczy projektu w USA, dla którego wydano już pozwolenie na budowę, a którego realizacją zajmuje się @TVAnews . Również w tym przypadku transfer doświadczeń pozwoli na zmniejszenie ryzyk w Polsce. OSGE przygotowuje się do budowy w Polsce, która jako trzeci kraj wdrażający BWRX-300 będzie korzystać z doświadczeń pierwszego projektu w Kanadzie i drugiego w USA.
Informacja z Kanady wzmacnia argument za sprawnym uzgodnieniem polskiego systemu wsparcia. Wczesne ustalenie zasad finansowania, kontroli kosztów i odpowiedzialności pozwoli uporządkować przygotowanie inwestycji. Należy podkreślić, że w komercyjnym projekcie ryzyko inwestycyjne ponosi inwestor prywatny, a nie państwo, jak w przypadku Kanady.
— ORLEN Synthos Green Energy (@ORLEN_Synthos) November 12, 2026
SMR-y powstają bez mapy
Według inwestora opóźnienia w Kanadzie nie zagrażają na razie polskim SMR-om, ale polski mały atom wciąż czeka na ważny dokument. Chodzi o mapę drogową, czyli rządowe opracowanie określające priorytety i kierunki wsparcia państwa dla rozwoju technologii małych reaktorów modułowych. Prace nad nią się przeciągają. W czerwcu 2026 r. Wojciech Wrochna, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, zapewniał, że resort energii pracuje nad dokumentem. W lipcu w rozmowie z dziennikarzami przekazał, że „dokument powinien ukazać się w tym miesiącu”, mniej więcej w tym samym czasie co program dla energetyki jądrowej.
Program przedstawiono 30 września 2026 r., ale mapy drogowej nadal nie ma. 1 października Wrochna przekazał PAP, że ministerstwo przedstawi ją w ciągu „kilkunastu do kilkudziesięciu dni”.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News