Największa farma fotowoltaiczna w Polsce rozpoczyna świadczenie usług bilansujących

Ogromna elektrownia fotowoltaiczna w Zwartowie na Pomorzu rozpoczyna świadczenie usług bilansowania na rzecz operatora systemu przesyłowego. Zapewni jej to większe przychody, które w początkowym okresie mają wzrosnąć nawet o 10 proc., a jednocześnie zmniejszy ryzyko wyłączeń zlecanych przez PSE.

Farma fotowoltaiczną w Zwartowie o mocy 204 MWp – będąca nadal największą polską elektrownią fotowoltaiczną – stała się pierwszym wielkoskalowym źródłem PV dopuszczonym do świadczenia usług bilansujących na rzecz operatora systemu przesyłowego Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE).

Jak zaznacza właściciel farmy fotowoltaicznej Zwartowo, choć usługi bilansujące są dobrze ugruntowane w przypadku konwencjonalnych elektrowni i wybranych farm wiatrowych, wielkoskalowe instalacje fotowoltaiczne napotykały dotąd istotne bariery techniczne, regulacyjne i operacyjne uniemożliwiające udział. Goldbeck Solar podkreśla, że w przypadku elektrowni fotowoltaicznych wymagania wejścia na rynek usług bilansujących są szczególnie rygorystyczne i znacznie wykraczają poza standardowe kryteria uczestnictwa w rynkach energii elektrycznej.

REKLAMA

Przygotowania trwały ponad rok

Proces kwalifikacji do rynku usług bilansujących w przypadku elektrowni fotowoltaicznej Zwartowo trwał około 14 miesięcy i obejmował ścisłą współpracę z operatorami sieci, organami regulacyjnymi oraz uczestnikami rynku. Goldbeck Solar zaznacza, że udział w świadczeniu usług bilansujących wymaga od elektrowni PV spełnienia najwyższych standardów w zakresie sterowalności, dostępności, zgodności z siecią oraz niezawodności danych.

Affan Ahsan, Head of Asset Management w Goldbeck Solar, podkreśla, że rynki bilansujące nie były projektowane z myślą o wielkoskalowej fotowoltaice. – Kwalifikacja wymaga precyzyjnej sterowalności, bardzo wysokiej jakości danych, wiarygodnych prognoz oraz solidnych procesów operacyjnych i prawnych – komentuje Affan Ahsan.

Przychody z farmy fotowoltaicznej początkowo wyższe o 10 proc.

Goldbeck Solar podkreśla, że aktywne uczestnictwo w rynku bilansującym dla właścicieli farm fotowoltaicznych może istotnie poprawić osiągane wyniki finansowe. Modele opracowane przez firmę wskazują, że instalacje fotowoltaiczne mogą osiągnąć do 10 proc. krótkoterminowego wzrostu przychodów dzięki aktywnemu udziałowi w rynkach usług systemowych, przy czym długoterminowe korzyści stabilizują się na poziomie około 4 proc.

Antidotum na redysponowanie

Dodatkowo udział w bilansowaniu pomaga ograniczyć ryzyko nierynkowego redysponowania, czyli zlecanego przez operatora sieci wyłączenia produkcji energii – tym samym poprawia przewidywalność pracy oraz zwiększa odporność na zmienność rynku.

– Nie wyklucza to możliwości redysponowania przez PSE. Raczej oczekujemy, że PSE będzie realizować redysponowanie naszej elektrowni słonecznej w oparciu o mechanizmy rynkowe. Ponadto zakładamy, że redysponowanie poza rynkiem zostanie ograniczone do minimum i będzie stosowane wyłącznie wtedy, gdy płynność rynku bilansującego okaże się niewystarczająca do rozwiązania problemów w sieci – komentuje Affan Ahsan.

Farma fotowoltaiczna Zwartowo zacznie od usługi aFRR

Jak przekazał naszemu portalowi Goldbeck Solar, farma fotowoltaiczna w Zwartowie będzie świadczyć kilka rodzajów usług bilansujących.

Pierwsza z nich to Automatyczna Rezerwa Odbudowy Częstotliwości (ang. Automatic Frequency Restoration Reserve, aFRR), która pomaga operatorowi sieci w szybkim przywracaniu częstotliwości sieci energetycznej do pożądanego poziomu 50 Hz. Dostawca usługi aFRR powinien zapewniać jej aktywację w pełnym wymiarze w czasie do 5 minut.

REKLAMA

Druga z zakontraktowanych usług to tzw. Ręczna Rezerwa Odbudowy Częstotliwości (ang. manual Frequency Restoration Reserve, mFRR), która w przeciwieństwie do automatycznego charakteru usługi aFRR jest aktywowana ręcznie lub półautomatycznie na polecenie operatora sieci.

Trzecia z usług bilansujących zakontraktowanych przez operatora farmy fotowoltaicznej Zwartowo to Rezerwa Zastępcza (RR), która jest aktywowana, gdy do ustabilizowania sytuacji w systemie elektroenergetycznym nie wystarczają zasoby zakontraktowane w ramach usług aFRR i mFRR. Ta usługa charakteryzuje się dłuższym czasem reakcji, ale jest kluczowa dla odbudowy systemu po awariach lub nieprzewidzianych dużych zmianach generacji z odnawialnych źródeł energii.

– Usługi te pozwalają źródłom odnawialnym wyjść poza rolę biernych odbiorców ceny. Chronią przed ryzykiem spadków, stabilizują przepływy pieniężne i umożliwiają elektrowniom słonecznym aktywne wspieranie stabilności systemu – podsumowuje Affan Ahsan z Goldbeck Solar.

Z dniem 21 kwietnia rozpoczęto świadczenie na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych pierwszej z zakontraktowanych usług – Automatycznej Rezerwy Odbudowy Częstotliwości. Jak przekazał nam Goldbeck Solar, firma mogła zdecydować się na rozpoczęcie świadczenia również innych usług, ale ze względów komercyjnych zdecydowano się na razie na świadczenie usługi aFRR.

Respect Energy zajmie się handlem energią

Za zarządzanie produkcją energii przez największą polską elektrownię fotowoltaiczną odpowiada partner Goldbeck Solar w projekcie Zwartowo – warszawska firma Respect Energy.

Zakończenie kwalifikacji usług bilansujących dla PV Zwartowo to ważny kamień milowy nie tylko dla Respect Energy, ale dla całego rynku. Pokazuje, że odnawialne źródła energii mogą aktywnie wspierać elastyczność systemu i odpowiadać na potrzeby rynku. Tworzymy unikalny produkt, który otwiera nowe możliwości dla właścicieli aktywów OZE, magazynów energii oraz instalacji CHP, chcących maksymalizować zwroty z działalności

– mówi Karol Wolański, Head of Flexibility and Aggregation w Respect Energy.

W projekcie Zwartowo wykorzystano zdalny węzeł LFC dostarczony przez firmę Emerson, a model estymacyjny został opracowany wewnętrznie przez Respect Energy. Goldbeck Solar zapewnił wsparcie techniczne i komercyjne, w tym usługi Asset Management oraz O&M, a także odpowiadał za realizację EPC. Z kolei Energopomiar odpowiadał za przeprowadzenie testów zgodnie z wymaganiami operatora systemu przesyłowego, a także za przygotowanie końcowego raportu kwalifikacyjnego.

Piotr Pająk

piotr.pajak@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.