Spadły emisje CO2. Bruksela chce przyspieszyć tempo
Emisje gazów cieplarnianych netto w UE spadły w 2025 r. o 1,6 proc. r/r i były o 39 proc. niższe niż w 1990 r. – wynika ze wstępnych danych Komisji Europejskiej i Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). Tempo redukcji jednak zwolniło, a dziewięć państw, w tym Niemcy i Włochy, będzie musiało przedstawić plany naprawcze.
Dane pochodzą z raportu Komisji Europejskiej o postępach w polityce klimatycznej (Climate Action Progress Report) oraz z raportu EEA „Trends and projections in Europe”. Od 1990 r. PKB Unii wzrósł przy tym o 74 proc., a liczba ludności o 8 proc. Obie instytucje zwracają uwagę, że w 2025 r. redukcja emisji wyhamowała, a w drugiej połowie dekady Unia będzie musiała przyspieszyć.
Emisje w UE w 2025 r. – ETS w dół, transport i budynki w górę
Emisje objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami (EU ETS) zmalały o ok. 2 proc. Emisje z instalacji przemysłowych spadły o 3,3 proc., głównie dzięki hutnictwu żelaza i stali, produkcji cementu i chemii. Emisje z transportu morskiego zmniejszyły się o 4 proc., a z lotnictwa wzrosły o 0,2 proc.
Emisje z sektorów objętych rozporządzeniem o wspólnym wysiłku redukcyjnym (ESR), czyli m.in. transportu krajowego, budynków, rolnictwa i odpadów, pozostały ogólnie na tym samym poziomie. Według EEA emisje z transportu wzrosły o 0,3 proc., a z budynków o 0,8 proc. W tych sektorach udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto wynosi odpowiednio 12 i 27 proc., podczas gdy w energetyce ok. 50 proc.
Poprawiła się za to zdolność gruntu i lasów do pochłaniania CO2. Według KE pochłanianie netto w sektorze użytkowania gruntów i leśnictwa (LULUCF) wzrosło o ok. 11 proc., a według EEA o 25 mln t ekwiwalentu CO2.
Czy UE osiągnie cel klimatyczny na 2030 r.?
Unia zobowiązała się do obniżenia emisji netto o co najmniej 55 proc. do 2030 r. w porównaniu z 1990 r. Według EEA, jeśli państwa wdrożą zaplanowane dodatkowe działania, spadek wyniesie 54 proc.
„Cel klimatyczny UE na 2030 r. jest coraz bardziej kwestią realizacji niż kierunku” – oceniła agencja.
Najtrudniej będzie w sektorach ESR. Według EEA w ciągu najbliższych pięciu lat emisje musiałyby tam spaść tak bardzo, jak łącznie przez dwie poprzednie dekady. Komisja szacuje, że do 2030 r. emisje z tych sektorów spadną o ok. 38,5 proc. względem 2005 r., czyli nieco mniej niż zakładane 40 proc.
KE uznała, że dziewięć państw nie robi wystarczających postępów w realizacji celów ESR. Austria, Chorwacja, Cypr, Niemcy, Włochy, Irlandia, Litwa, Malta i Szwecja zostaną wezwane do przedstawienia planów naprawczych. Polski nie ma na tej liście.
Luka grozi też w sektorze LULUCF. Mimo poprawy w 2025 r. prognozy wskazują, że do celu na 2030 r. zabraknie 40–55 mln t ekwiwalentu CO2.
W kwietniu 2026 r. weszła w życie nowelizacja europejskiego prawa o klimacie, która wprowadziła prawnie wiążący cel redukcji emisji netto o 90 proc. do 2040 r.
Dochody z ETS wzrosły do 43,2 mld euro
Z opublikowanego równolegle raportu o rynku uprawnień (Carbon Market Report) wynika, że dochody z EU ETS wzrosły w 2025 r. o 11 proc., do 43,2 mld euro (189,7 mld zł). Ponad połowa, 23,9 mld euro (105 mld zł), trafiła bezpośrednio do państw członkowskich na finansowanie dekarbonizacji gospodarstw domowych i przemysłu.
Emisje w ETS są poniżej limitu, ale ich spadek zwolnił w porównaniu z poprzednimi latami. System ma do 2030 r. obniżyć emisje o 62 proc. względem 2005 r. W lipcu 2026 r. KE zaproponowała reformę EU ETS na lata 2030–2040.
Według EEA od 2005 r. tempo redukcji emisji w UE wzrosło ponad dwukrotnie, a emisje w sektorach objętych ETS spadały znacznie szybciej niż w sektorach regulowanych głównie przez państwa.
Rozwój bezemisyjnych technologii
Moc farm wiatrowych i słonecznych w UE wzrosła w 2025 r. do 611 GW, co odpowiada ok. 49 proc. całkowitej mocy wytwórczej. Zarejestrowano 1,9 mln samochodów elektrycznych na baterie, czyli mniej więcej co szóste nowe auto. Przyspieszył też montaż pomp ciepła: w 2025 r. przybyło ich ok. 41 GW mocy, wobec 26 GW rok wcześniej.
Koszty zmian klimatu? 822 mld euro strat
Ekstremalne zjawiska związane z klimatem spowodowały w UE od 1980 r. straty szacowane na 822 mld euro (3,61 bln zł). Do 2050 r. na adaptację do zmian klimatu trzeba będzie wydawać ok. 70 mld euro (307 mld zł) rocznie.
W październiku 2026 r. KE przedstawiła nowe ramy odporności klimatycznej z projektem ustawy o odporności na zmiany klimatu.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
