Europa traci miliony na drogim dieslu. Elektryfikacja ma ograniczyć koszty

Europa ponosi obecnie dodatkowe koszty związane z wysokimi cenami oleju napędowego. Według analizy Transport & Environment (T&E) jest to średnio 203 mln euro dziennie. Szczególnie narażony jest transport drogowy, ponieważ diesel nadal ma duży udział w europejskim rynku samochodów i ciężarówek.

203 mln euro dziennie więcej za diesla

Według najnowszej analizy T&E dodatkowy koszt oleju napędowego dla Europy wynosi obecnie około 203 mln euro dziennie (ok. 885 mln zł). Organizacja wyliczyła tę kwotę, porównując obecne ceny diesla z poziomem, który obowiązywałby bez dodatkowych kosztów związanych z trwającymi napięciami geopolitycznymi.

Jak wylicza T&E, kierowca samochodu osobowego z 50-litrowym zbiornikiem płaci obecnie około 30 euro (ok. 131 zł) więcej za jedno tankowanie. W przypadku transportu ciężarowego dodatkowy koszt jest szczególnie widoczny na przykładzie Niemiec – tam paliwo do ciężarówki kosztuje dodatkowo średnio około 236 euro (ok. 1029 zł).

REKLAMA

REKLAMA

Na wysokie ceny diesla wpływa między innymi sytuacja na rynku produktów rafinowanych. Jak wskazuje T&E, ograniczona dostępność części produktów naftowych powoduje, że różnica między ceną ropy a ceną oleju napędowego zwiększyła się.

Europa jest mocno uzależniona od diesla

Skala dodatkowych kosztów jest związana z dużym udziałem samochodów z silnikami wysokoprężnymi w europejskim transporcie. Według T&E diesle stanowią około 38 proc. samochodów osobowych poruszających się po drogach Unii Europejskiej. Zmiany cen oleju napędowego mają więc bezpośrednie przełożenie na koszty ponoszone przez dużą część kierowców.

Diesel ma również istotne znaczenie w transporcie towarowym. T&E wskazuje, że po drogach Europy jeździ około 6,2 mln ciężarówek. Organizacja wylicza, że na przykład niemiecka ciężarówka ponosi obecnie średnio około 236 euro (ok. 1029 zł) dodatkowych kosztów paliwa tygodniowo. Nie jest to średnia dla całej europejskiej floty, lecz przykład dotyczący Niemiec.

Wysokie ceny oleju napędowego oznaczają więc nie tylko większe wydatki kierowców na stacjach paliw. Rosną również koszty transportu towarów, co może wpływać na ceny przewozu produktów.

30 proc. diesli ma ponad 15 lat

Istotnym elementem analizy jest także wiek europejskiej floty samochodów z silnikami Diesla. T&E szacuje, że około 30 proc. diesli w Europie ma więcej niż 15 lat. Organizacja zwraca uwagę, że właśnie ta część floty może być szczególnie istotna z punktu widzenia programów wymiany najstarszych samochodów.

T&E wylicza, że gdyby obecna różnica w cenie diesla utrzymała się do końca roku, łączna kwota dodatkowych wydatków Unii Europejskiej odpowiadałaby kosztowi programu oferującego 2 tys. euro dopłaty do złomowania każdego samochodu z silnikiem Diesla starszego niż 15 lat. Jest to porównanie przygotowane przez organizację na podstawie jej szacunków dotyczących kosztów paliwa.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Sposobem na ograniczenie zużycia paliwa może być elektryfikacja

Transport & Environment wskazuje elektryfikację transportu jako jeden ze sposobów ograniczenia zapotrzebowania na olej napędowy. Organizacja zwraca uwagę, że zastępowanie samochodów spalinowych pojazdami elektrycznymi zmniejsza bezpośrednie zapotrzebowanie na paliwa ropopochodne.

Jednocześnie część działań pozwalających ograniczyć zużycie paliwa nie wymaga wymiany samochodu. T&E, powołując się na analizę Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), wskazuje między innymi na możliwość ograniczenia prędkości na autostradach o 10 km/h, stosowanie zasad eco-drivingu oraz współdzielenie przejazdów. Według przywołanej przez T&E analizy połączenie takich działań może ograniczyć zapotrzebowanie na olej.

IEA szacuje, że samo zmniejszenie prędkości na drogach szybkiego ruchu o 10 km/h może ograniczyć zużycie paliwa przez pojedynczego kierowcę o około 5–10 proc. W skali krajowej potencjalny efekt dla samochodów osobowych zależy jednak od lokalnych warunków i może wynosić od 1 do 6 proc.

Koncerny naftowe z miliardowymi zyskami

T&E zwraca również uwagę na sytuację przedsiębiorstw działających na rynku paliw. Według wyliczeń organizacji osiem największych koncernów naftowych osiągnęło w pierwszej połowie 2026 r. łącznie 7,5 mld euro dodatkowych zysków na rynku UE. Jest to wartość przedstawiona przez T&E w ramach jego analizy obecnej sytuacji na rynku paliw.

Organizacja podkreśla, że w warunkach ograniczonej podaży produktów rafinowanych różnica między ceną ropy a ceną diesla pozostaje wysoka. T&E wskazuje przy tym, że niższe podatki paliwowe nie zmniejszają rzeczywistego kosztu paliwa, lecz oznaczają niższe wpływy budżetowe.

Z punktu widzenia rynku transportowego kluczowe pozostaje więc ograniczenie zależności od paliw ropopochodnych. T&E wskazuje, że elektryfikacja samochodów osobowych i stopniowa elektryfikacja transportu ciężkiego mogą zmniejszać zapotrzebowanie na diesla. Z kolei działania dotyczące sposobu użytkowania pojazdów mogą ograniczać jego zużycie w krótszym terminie.