Są wyniki aukcji PV na Ukrainie. Przewaga projektów z magazynami energii

Ukraińskie Stowarzyszenie Energetyki Słonecznej (SEAU) udostępniło wstępne wyniki aukcji OZE dla fotowoltaiki na Ukrainie. Do pierwszej, dotyczącej samej PV, wpłynęły tylko trzy oferty, które nie wyczerpały wolumenu. W drugiej, dotyczącej PV+BESS, złożono 26 ofert, a ich łączna moc prawie czterokrotnie przekroczyła wolumen aukcji.

W sierpniu ogłoszono aukcje OZE na Ukrainie. Organizuje je JSC Guaranteed Buyer (Gwarantowany Nabywca), spółka Skarbu Państwa Ukrainy odpowiedzialna za zakup energii elektrycznej z OZE. Zapowiedziano łącznie trzy aukcje, z czego dwie już się odbyły:

• na wytwarzanie energii przez farmy fotowoltaiczne połączone z magazynami energii,
• na wytwarzanie energii przez farmy fotowoltaiczne bez magazynów energii,
• na wytwarzanie energii przez farmy wiatrowe.

Dwie pierwsze odbyły się 25 września i rozpoczęły się odpowiednio o 12:00 i 12:40. Trzecia zaplanowana jest na dzień publikacji niniejszego artykułu, czyli na 30 września 2026 r.

REKLAMA

REKLAMA

Ukraina premiuje PV+BESS i wiatraki

W przypadku projektów PV z magazynami energii cena maksymalna wynosiła 12 eurocentów za 1 kWh. Wsparcie będzie jednak wypłacane tylko w określonych przedziałach czasowych: 00:00–11:59 i 14:00–23:59, czyli z pominięciem godzin południowych, gdy generacja jest najwyższa. Do aukcji dopuszczono instalacje z magazynem energii o mocy co najmniej 80 proc. mocy zainstalowanej fotowoltaiki i pojemności co najmniej 2 kWh na każdy 1 kW mocy PV. Wolumen aukcji wynosił 100 MW.

W drugiej aukcji wolumen wynosił 50 MW, a cena maksymalna 8 eurocentów za 1 kWh. Największy wolumen, 700 MW, przewidziano dla energetyki wiatrowej. Tu cena maksymalna również wynosi 8 eurocentów za 1 kWh. Łącznie trzy aukcje obejmują 850 MW. Pochodzą one z puli wsparcia OZE na 2026 r. o łącznym wolumenie 1 GW. Pozostałe 150 MW przeznaczono dla innych odnawialnych źródeł energii, takich jak biogaz, biomasa i małe elektrownie wodne.

Podmioty zamierzające wziąć udział w aukcji musiały złożyć zgłoszenia do godziny 8:00 w dniu poprzedzającym aukcję.

Aukcje dotyczyły 13 ukraińskich obwodów: dniepropietrowskiego, żytomierskiego, zaporoskiego, kijowskiego, kirowohradzkiego, mikołajowskiego, odeskiego, połtawskiego, sumskiego, charkowskiego, chersońskiego, czerkaskiego i czernihowskiego, a także miasta Kijowa. W warunkach aukcji wyraźnie zaznaczono, że nie obejmują one terenów, na których toczą się działania wojenne, ani terenów okupowanych.

Na czym polega ukraińska aukcja?

Wsparcie ma formę jednostronnej premii rynkowej (feed-in premium). Producent sprzedaje energię w ramach umów dwustronnych, na rynku dnia następnego lub na rynku dnia bieżącego. Premia jest obliczana jako różnica między ceną aukcyjną a referencyjną ceną rynkową. Jeżeli różnica jest dodatnia, JSC Guaranteed Buyer wypłaca ją producentowi. Jeżeli wynosi zero lub jest ujemna, żadna ze stron nie dokonuje płatności. Premia przysługuje tylko w granicach mocy ustalonej w aukcji i przy spełnieniu pozostałych warunków, takich jak wspomniane przedziały czasowe.

Oferty składane są w euro, a płatności realizowane w hrywnach według zasad zatwierdzonych przez Krajową Komisję Regulacji Energetyki i Usług Komunalnych (NKREKP).

Wsparcie obowiązuje przez 12 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po oddaniu obiektu do eksploatacji.

Dwie aukcje, dwa wyniki

Wyniki obu aukcji fotowoltaicznych pokazują wyraźną różnicę. Jak podaje SEAU, na którą powołuje się PV magazine, w aukcji dla fotowoltaiki bez magazynów energii o łącznej mocy 50 MW dwie firmy złożyły trzy oferty o łącznej mocy 38,99 MW. W aukcji dla PV z magazynami dla łącznej mocy 100 MW 24 firmy złożyły 26 ofert o łącznej mocy 385,9 MW.

W aukcji dla samej fotowoltaiki ceny wahały się od 7,30 do 7,99 eurocenta za kWh, a średnia wyniosła 7,6 eurocenta. W drugiej aukcji rozrzut był większy: najniższa oferta wyniosła 5,97, a najwyższa 11,45 eurocenta za kWh, przy średniej 9,54 eurocenta. Zwycięskie oferty w aukcji PV+BESS mieściły się w przedziale 5,97-9,30 eurocenta za kWh.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Zdaniem analityków SEAU najniższe oferty w aukcji PV+BESS były niższe niż w aukcji dla samej PV dzięki znacznie większej konkurencji. Średnia cena była tam jednak wyższa. Wpływ na to miały m.in. wyższa cena maksymalna (12 wobec 8 eurocentów) i koszt magazynów energii.

Podane wyniki mają charakter wstępny. JSC Guaranteed Buyer zweryfikuje jeszcze, czy wszyscy uczestnicy spełnili wymagania konkursu, m.in. czy złożyli kompletną dokumentację. Oficjalne wyniki mają zostać opublikowane w ciągu 10 dni od daty aukcji.

OZE to bezpieczeństwo

Inwestycje w fotowoltaikę i magazyny energii to nie tylko kwestia ekologii. Według raportu Greenpeace energetyka słoneczna jest najmniej narażona na ataki kinetyczne, co ma szczególne znaczenie na Ukrainie. Raport omówiła następnie stała podkomisja w polskim parlamencie, która szukała w nim wniosków dla wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego Polski.

Fotowoltaika, w przeciwieństwie do innych źródeł wytwórczych, zanotowała wzrost mocy. W lutym 2022 r., przed rosyjską inwazją, Ukraina miała 8,3 GW mocy zainstalowanej w energetyce słonecznej, a na początku 2026 r. 8,5 GW. Według SEAU w pierwszej połowie 2026 r. przybyło do 1,1 GW mocy PV oraz 1,6-1,9 GWh magazynów energii.

Energetyka rozproszona rzadziej jest celem rosyjskich ataków niż duże jednostki konwencjonalne. Pocisk, który zniszczy elektrociepłownię, może pozbawić prądu i ciepła cały region. Zniszczenie części farmy fotowoltaicznej jest mniej odczuwalne i łatwiejsze do naprawienia.

Głównym ograniczeniem fotowoltaiki jest zależność od nasłonecznienia. Wieczorem generacja spada, a w nocy zanika. Rozwiązaniem są właśnie projekty łączone z magazynami energii. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej Ukraina potrzebuje do 2030 r. około 5,6 GW mocy w nowych magazynach energii.

Więcej na temat podatności poszczególnych źródeł wytwórczych na ataki kinetyczne można przeczytać w artykule: Wojna testuje energetykę. Fotowoltaika wypada najlepiej.

Marcin Karwowski

marcin.karwowski@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.