Agrofotowoltaika bez jasnych przepisów. Co mówią resorty o pozwoleniach na budowę i statusie gruntu?
Agrofotowoltaika napotyka problemy i niejasności prawne. Rząd odniósł się już do najbardziej palących pytań, m.in. o to, kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę i czy agrofotowoltaika oznacza utratę rolnego charakteru gruntu. Jakie są odpowiedzi?
Agrofotowoltaika jest odpowiedzią na jeden z argumentów przeciwko farmom fotowoltaicznym, które według sceptyków zabierają grunty uprawne. Dyskusja na ten temat trwa od dawna. W kwietniu 2025 r. opisywaliśmy ten problem, powołując się na raport Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki i kancelarii Borysiewicz Bokina i Wspólnicy.
Wśród głównych problemów autorzy raportu wymieniają m.in. brak definicji agrofotowoltaiki w polskim prawie, konieczność odrolnienia gruntów, na których powstałyby instalacje agrofotowoltaiczne, ryzyko utraty dopłat unijnych oraz podwójne opodatkowanie tej działalności. Co się zmieniło od tego czasu?
Osłony agro-PV a Prawo budowlane
Jednym z rozwiązań agrofotowoltaicznych są osłony agro-PV, czyli konstrukcje osłaniające uprawy, pokryte dodatkowo modułami fotowoltaicznymi. Chronią one uprawy przed warunkami atmosferycznymi, poprawiają mikroklimat produkcji roślinnej, a jednocześnie wytwarzają energię elektryczną. Jak traktuje je Prawo budowlane i czy ich instalacja wymaga pozwolenia na budowę? Stanowisko w tej sprawie przedstawił w marcu 2026 r. Michał Jaros, sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii.
Przypomniał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Wstępnie to inwestor ocenia, czy dany obiekt spełnia tę definicję. Wiążąco rozstrzygają o tym jednak wyłącznie organy administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego.
Jaros podkreśla, że dla takiej kwalifikacji nie ma znaczenia, czy obiekt służy rolnictwu. Bez znaczenia jest też to, czy wyprodukowana energia jest zużywana na potrzeby własne, czy trafia do sieci elektroenergetycznej. Rolniczy charakter osłon agro-PV nie zmienia więc ich statusu w świetle Prawa budowlanego.
Czasem potrzeba pozwolenia na budowę, czasem nie
Zdaniem Jarosa osłony agro-PV mogą być traktowane jako urządzenia fotowoltaiczne w rozumieniu art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia nie wymaga instalowanie m.in. urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 150 kW. Ustawa zastrzega jednak, że w przypadku urządzeń fotowoltaicznych o mocy większej niż 6,5 kW projekt trzeba uzgodnić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a po zakończeniu instalowania zawiadomić Państwową Straż Pożarną o zakończeniu prac i rozpoczęciu użytkowania urządzeń. Do zawiadomienia dołącza się plan urządzenia fotowoltaicznego dla ekip ratowniczych.
Zwolnienie dotyczy wyłącznie instalacji o mocy do 150 kW. Większe projekty agrofotowoltaiczne nie mogą z niego skorzystać i obowiązuje je ogólna zasada z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć dopiero na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Według Jarosa pozwolenie jest potrzebne także wtedy, gdy zamocowanie osłon agro-PV wymaga wykonania fundamentów. Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego fundamenty są budowlami, a ich wykonanie wymaga – na zasadzie ogólnej z art. 28 ust. 1 – uzyskania pozwolenia na budowę.
Sekretarz stanu dodaje, że w ocenie resortu obecne przepisy Prawa budowlanego są „optymalne i przyczyniają się do tego, aby rozstrzygnięcia w podobnych sprawach były jednolite”. Zaznacza jednak, że takie stanowisko nie wyklucza podjęcia w przyszłości prac legislacyjnych w tym zakresie.
Resort klimatu analizuje, ale na razie bez decyzji
Zapytaliśmy Ministerstwo Klimatu i Środowiska o przyszłość agrofotowoltaiki, w tym o wprowadzenie ram prawnych dla tej technologii. Resort przekazał, że obserwuje temat. We wrześniu 2026 r. ministerstwo analizowało doświadczenia innych państw Unii Europejskiej oraz krajowe uwarunkowania prawne i techniczne związane z rozwojem tego segmentu rynku. Do dnia udzielenia odpowiedzi nie zapadły jednak rozstrzygnięcia dotyczące ewentualnych zmian w przepisach.
Resort dostrzega, że agrofotowoltaika mogłaby rozwiązać jeden z głównych problemów, jakim jest rywalizacja rolnictwa i fotowoltaiki o grunty.
„Instalacje agrofotowoltaiczne nie są obecnie traktowane jako odrębna technologia energetyczna. Kwestie dotyczące zachowania statusu gruntu rolnego, prowadzenia na nim działalności rolniczej oraz kwalifikowalności powierzchni do płatności bezpośrednich pozostają natomiast w kompetencji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ponieważ nie mieszczą się w zakresie regulacji ustawy o OZE” – odpowiedział resort na pytanie redakcji.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazało, że samo posadowienie instalacji nie musi automatycznie oznaczać utraty rolnego charakteru działki. Ocena zależy od sposobu zagospodarowania terenu, powierzchni zajętej przez infrastrukturę i faktycznego prowadzenia produkcji rolnej.
Resort zastrzegł też, że nie ma jednej zasady dla dopłat rolnych i innych form wsparcia finansowego. Prawo do nich musiałoby być każdorazowo oceniane według warunków danego instrumentu.
Więcej o stanowisku resortu można przeczytać w artykule Agrofotowoltaika bez ustawy? MKiŚ: część barier można usunąć punktowymi zmianami przepisów.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
