Dotacje na magazyny ciepła w nowym programie NFOŚiGW to zły kierunek?

Założenia nowego programu dotacji na magazyny energii spotykają się zarówno z pozytywnymi jak i negatywnymi ocenami. Które zasady dofinansowania wymagają zmiany? Najczęściej w tym kontekście mówi się o przyjętej minimalnej pojemności magazynu energii elektrycznej, ale w wątpliwość podawany jest także zakres urządzeń, które ma objąć dofinansowanie. 

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zaprezentował projekt programu dotacji na magazyny energii elektrycznej, magazyny ciepła oraz na falowniki hybrydowe umożliwiające współpracę domowej instalacji fotowoltaicznej z magazynem energii. Program z budżetem 1 mld zł ma stać się realnym wsparciem dla rynku prosumenckiego, skutkując instalacją dziesiątek tysięcy magazynów energii.

O ocenę założeń programu, które zostały przedstawione przez NFOŚiGW, poprosiliśmy Michała Kitkowskiego, prezesa SunSol – jednej z najstarszych firm z krajowej branży energetyki prosumenckiej.

REKLAMA

Prezes gdańskiej firmy pozytywnie ocenia zaproponowaną przez Narodowy Fundusz zasadę „kroczącej dotacji”, mającej wynieść do 800 zł za każdy 1 kWh zainstalowanej pojemności magazynu energii elektrycznej. Jak podkreśla Michał Kitkowski, ten mechanizm jest bezpośrednio powiązany z realną wielkością banku energii i pozwala w sposób policzalny oszacować, ile nowych magazynów energii faktycznie pojawi się w systemie elektroenergetycznym.

Prezes SunSol pozytywnie ocenia także zaproponowany przez NFOŚiGW obowiązek stosowania systemów zarządzania energią (EMS).

– Tu kluczową rolę odgrywają doradcy po stronie firm instalacyjnych, ponieważ wiele dostępnych na rynku magazynów jedynie ładuje i rozładowuje energię, bez uwzględniania cen energii na giełdzie. Tymczasem rzeczywistą rolą magazynów energii jest wspieranie sieci w momentach największego zapotrzebowania oraz zapewnianie klientom możliwie najlepszej stopy zwrotu z inwestycji – mówi Michał Kitkowski.

Stosunek mocy fotowoltaiki do pojemności magazynu

Ekspert z firmy SunSol zwraca ponadto uwagę na współczynnik mocy instalacji fotowoltaicznej do pojemności magazynu. Jego zdaniem powinien on wynosić 1:1,5 – tak jak było to sugerowane w programie Mój Prąd 6.0. Natomiast – jego zdaniem – stosunek 1:2 może generować problemy z mocą przyłączeniową.

– Choć samo ograniczanie mocy PV jest dziś w pewnym stopniu zrozumiałe – ze względu na niedostosowane sieci i brak wielkoskalowych magazynów energii – w dłuższej perspektywie może się to okazać błędem. Rozwój elektromobilności, pomp ciepła czy centrów danych opartych o AI będzie wymagał ogromnych ilości energii. Dachy, szczególnie w miastach, są naturalnym miejscem do jej wytwarzania, a zapotrzebowanie będzie tam tylko rosło. W mojej ocenie każdy dach powinien pełnić funkcję generatora energii – komentuje Michał Kitkowski.

Minimalna pojemność magazynu: 8 zamiast 12 kWh

Podobnie jak inni eksperci, których poprosiliśmy ostatnio o ocenę założeń nowego programu dotacji na magazyny energii, Michał Kitkowski krytykuje zaproponowany wymóg minimalnej pojemności magazynu na poziomie 12 kWh. W jego ocenie granica powinna zostać obniżona do 8 kWh.

– Wyższe minimum może wykluczyć z systemu osoby posiadające instalacje o mniejszej mocy. Średnie dobowe zużycie energii w domu jednorodzinnym wynosi około 12 kWh, z czego 20–30 proc. pokrywane jest z autokonsumpcji, a pozostała część mogłaby być zasilana właśnie z magazynu energii. Jeżeli więc limit musi istnieć, powinien być niższy – tłumaczy Michał Kitkowski.

Backup na plus

Prezes SunSol w swoich uwagach do zasad nowego programu dotacji odnosi się także do warunku zapewnienia zasilania awaryjnego przez dotowane magazyny energii.

REKLAMA

– Obowiązek stosowania zasilania awaryjnego (backupu) często znacząco podnosi koszt całej instalacji i nie zawsze jest klientowi realnie potrzebny. Rozumiem jednak, że jest to element szerszego pakietu antyblackoutowego. W obecnych, nieprzewidywalnych czasach taka funkcjonalność może okazać się w przyszłości niezbędna. Z naszych statystyk wynika zresztą, że około 80 proc. klientów i tak decyduje się na backup – komentuje Michał Kitkowski.

Magazyny energii także dla net-meteringu

Michał Kitkowski pozytywnie ocenia zaproponowane przez NFOŚiGW objęcie dofinansowaniem na magazyny energii prosumentów, którzy rozliczają się w systemie net-meteringu (opustów).

– W dłuższej perspektywie net-metering będzie wygaszany – pierwsi klienci utracą możliwość korzystania z niego już za około pięć lat. Magazyny energii mają natomiast żywotność rzędu 15–20 lat, dlatego takie wsparcie pozwala już dziś uświadamiać prosumentów, że ich instalacje będą musiały zostać dostosowane do współpracy z magazynami energii – szacuje prezes SunSol.

Dotacja na magazyn ciepła to błąd?

Prezes firmy SunSol ocenia, że z nowego programu dofinansowania powinny zostać wycofane magazyny ciepła. W efekcie dofinansowanie skupiłoby się wyłącznie na technologii magazynów energii elektrycznej (i falowników hybrydowych, które umożliwiają współpracę fotowoltaiki z domową baterią).

– Nie jestem zwolennikiem dotowania magazynów ciepła. Rozwiązanie to nie wspiera systemu elektroenergetycznego, a na rynku dostępne są znacznie bardziej efektywne technologie, takie jak pompy ciepła – zapewnia Michał Kitkowski.

Apel o przewidywalność

Podsumowując swoją wypowiedź, Michał Kitkowski apeluje o przewidywalność przepisów i unikanie luk pomiędzy kolejnymi edycjami programów wsparcia. Jak podkreśla, przerwy w programach dotacyjnych destabilizują rynek i utrudniają funkcjonowanie wielu firm instalacyjnych.

Mamy pełną świadomość, że w dłuższym horyzoncie czasowym dotacje będą wygaszane – przy obecnych cenach energii i kosztach instalacji systemy te coraz częściej bronią się same. Tak jak program Mój Prąd pomógł rozwinąć fotowoltaikę do poziomu dojrzałej technologii, tak magazyny energii w niedalekiej przyszłości również nie będą już potrzebowały takiego wsparcia

– konkluduje prezes SunSol.

Piotr Pająk

piotr.pajak@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.