Pompy ciepła w mroźnych warunkach: zużycie energii i koszty w praktyce

Utrzymujące się w wielu regionach kraju silne mrozy powodują wzrost zapotrzebowania na energię i przekładają się na wyższe koszty ogrzewania budynków. Niskie temperatury zewnętrzne zwiększają straty ciepła, a tym samym obciążają domowe budżety oraz systemy grzewcze, zarówno w budownictwie jednorodzinnym, jak i wielorodzinnym.

Eksperci zapewniają, że w przypadku prawidłowo zaprojektowanego systemu grzewczego opartego na pompie ciepła zużycie energii elektrycznej pozostaje na umiarkowanym poziomie nawet przy bardzo niskich temperaturach zewnętrznych. W praktyce oznacza to dzienne zapotrzebowanie rzędu kilkunastu kilowatogodzin, co przekłada się na koszty od kilkunastu do około 20 zł dziennie.

Z obserwacji eksploatacyjnych wynika, że podobne wartości osiągane są zarówno w nowych budynkach, jak i w obiektach modernizowanych, niezależnie od rodzaju instalacji grzewczej – podłogowej lub grzejnikowej.

REKLAMA

Eksperci zwracają jednocześnie uwagę, że utrzymywanie stałej temperatury wewnątrz budynku jest mniej energochłonne niż ponowne dogrzewanie obiektu po jego wychłodzeniu, niezależnie od zastosowanego źródła ciepła.

Przykład domu jednorodzinnego przy -15 st. C

Jednym z analizowanych przypadków jest dom o powierzchni 220 m2, z czego 165 m2 stanowi powierzchnię ogrzewaną. Przy temperaturze zewnętrznej sięgającej -15 st. C dobowe zużycie energii elektrycznej wynosiło około 19 kWh. Dla użytkownika korzystającego z płaskiej taryfy oznaczało to koszt rzędu 21 zł dziennie. Budynek był ogrzewany powietrzną pompą ciepła o mocy 8 kW.

Jak podkreślają specjaliści branży grzewczej, takie parametry pracy są typowe dla systemów prawidłowo dobranych do zapotrzebowania cieplnego budynku. Dotyczy to zarówno nowych domów z ogrzewaniem podłogowym, jak i budynków modernizowanych, w których ciepło oddawane jest przez tradycyjne grzejniki. W tym kontekście wskazywane są m.in. rozwiązania stosowane w instalacjach opartych na pompach ciepła firmy Stiebel Eltron, które stanowią przykład technologii wykorzystywanej w tego typu realizacjach.

Dobór urządzenia kluczowy dla kosztów ogrzewania

W okresach silnych mrozów wzrasta zapotrzebowanie na energię we wszystkich systemach grzewczych, niezależnie od wykorzystywanego paliwa. W przypadku pomp ciepła szczególne znaczenie ma jednak właściwy dobór mocy urządzenia do potrzeb cieplnych obiektu.

Specjaliści zwracają uwagę, że przed wyborem instalacji konieczne jest określenie zapotrzebowania budynku na ciepło oraz sprawdzenie, jaką moc grzewczą pompa zapewnia przy ujemnych temperaturach. Pozwala to ograniczyć pracę grzałki elektrycznej do sytuacji ekstremalnych.

REKLAMA

Jak podkreśla Tomasz Tchórzewski, dyrektor ds. inwestycji w Stiebel Eltron Polska, w dobrze zaprojektowanych systemach grzałka uruchamiana jest sporadycznie i na krótki czas, co nie wpływa istotnie na całkowite koszty ogrzewania.

Budynek wielorodzinny ogrzewany kaskadą pomp ciepła

Pompy ciepła znajdują zastosowanie również w budynkach wielorodzinnych. Przykładem jest blok mieszkalny w Urszulinie (woj. lubelskie), gdzie tradycyjną kotłownię węglową zastąpiono kaskadą sześciu pomp ciepła. System odpowiada zarówno za ogrzewanie mieszkań, jak i przygotowanie ciepłej wody użytkowej.

Pomimo wymagających warunków klimatycznych we wschodniej Polsce, gdzie poranne temperatury spadały nawet do -18 st. C, instalacja działała stabilnie, a od momentu uruchomienia systemu nie było konieczności uruchamiania grzałek elektrycznych. Szacowane zużycie energii w styczniu 2026 r. wyniosło około 13 tys. kWh, podczas gdy w cieplejszym styczniu 2025 r. było to około 7,5 tys. kWh.

W przeliczeniu na 32 mieszkania oznaczało to wzrost zużycia o około 5,5 kWh dziennie na lokal, co przekładało się na dzienny koszt ogrzewania jednego mieszkania na poziomie około 14–15 zł, bez uwzględnienia energii produkowanej przez instalację fotowoltaiczną.

Utrzymywanie temperatury a zapotrzebowanie na energię

Zjawisko porannego wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną wiązane jest m.in. z nocnym obniżaniem temperatury w budynkach i ich intensywnym dogrzewaniem o poranku. Specjaliści wskazują, że utrzymywanie stabilnej temperatury wewnętrznej prowadzi do mniejszego zużycia energii niż okresowe wychładzanie i ponowne nagrzewanie obiektu.

W przypadku inwerterowych pomp ciepła dodatkowy pobór energii potrzebny nocą do utrzymania temperatury w standardowym domu jednorodzinnym może wynosić jedynie kilkaset watów. Podobna zależność dotyczy również obiektów biurowych, w których klimatyzatory z funkcją grzania pozostawione w trybie minimalnej pracy nocą generują niższe zapotrzebowanie na energię niż systemy całkowicie wyłączane na noc.