Dzięki fotowoltaice UE zaoszczędziła 20 mld euro na imporcie gazu

W czerwcu 2026 r. energetyka słoneczna po raz pierwszy w historii odpowiadała za jedną czwartą produkcji energii elektrycznej w Unii Europejskiej, wyprzedzając tym samym energetykę jądrową, gazową, wiatrową i węglową – wynika z analizy ekspertów ośrodka analitycznego Ember. Jednocześnie, jak wskazuje organizacja branżowa SolarPower Europe, fotowoltaika pozwoliła Europie na wygenerowanie oszczędności rzędu 20 mld euro (86 mld zł) na imporcie gazu od początku wojny na Bliskim Wschodzie.

Według analizy Ember, fotowoltaika zapewniła w czerwcu 2026 r. rekordowy wolumen 52 TWh energii elektrycznej w UE, co odpowiadało 25 proc. miesięcznej produkcji. Wynik ten pobił poprzedni rekord z maja 2026 r., gdy fotowoltaika dostarczyła 47 TWh (23 proc.). Energetyka słoneczna była w czerwcu największym pod względem wolumenu źródłem energii w UE, plasując się w zestawieniu przed energetyką jądrową (21 proc.), gazową (15 proc.), wiatrową (14 proc.) i wodną (12 proc.), podczas gdy węgiel odpowiadał za jedynie 8 proc. produkcji. To zaledwie trzeci miesiąc w historii, w którym fotowoltaika była największym źródłem energii w UE – po czerwcu 2025 r. i maju 2026 r. Oczywiście, na tak wysokie wskaźniki miały wpływ warunki pogodowe i nasłonecznienie.

Rekordowa produkcja w instalacjach fotowoltaicznych zbiegła się z relatywnie wysokim letnim zapotrzebowaniem na energię, częściowo napędzanym potrzebami chłodzenia w związku z rekordowymi upałami. Jak wskazuje Chris Rosslowe, starszy analityk energetyczny Ember „wzrost fotowoltaiki był naprawdę spektakularny, przebijając kolejne prognozy”. Dodał, że w ciągu kilku lat fotowoltaika przeszła od marginalnego udziału w miksie energetycznym do kluczowego elementu europejskiego systemu energetycznego.

REKLAMA

Pięć lat gwałtownego wzrostu

Skala transformacji energetycznej w UE staje się widoczna w szczególności perspektywie kilkuletniej. W czerwcu 2021 r. fotowoltaika generowała jedynie 10 proc. energii elektrycznej w UE (21 TWh). Między 2021 a 2025 r. produkcja energii słonecznej rosła w UE o ponad jedną piątą rocznie. Jest to najszybsze tempo wzrostu wśród wszystkich źródeł energii. Głównym czynnikiem jest wysokie tempo nowych instalacji. Tylko w 2025 r. w UE przybyło 65,1 GW nowych mocy w segmencie fotowoltaiki.

Rekordy w 18 krajach UE, Polska blisko jednej czwartej

W 2026 r. osiemnaście krajów UE ustanowiło nowe miesięczne rekordy udziału energii słonecznej w produkcji. W Hiszpanii fotowoltaika po raz pierwszy przekroczyła jedną trzecią produkcji energii w czerwcu 2026 r. (34 proc.). Wsparcie polityczne dla OZE w tym kraju pomogło ograniczyć wzrost rachunków za energię o 10 euro (40 zł) miesięcznie w okresie kryzysu energetycznego po wojnie USA-Izrael z Iranem. W Niemczech fotowoltaika po raz pierwszy przekroczyła jedną trzecią produkcji w maju (33 proc.), osiągając w czerwcu udział 36 proc.

Polska wygenerowała w czerwcu z fotowoltaiki blisko jedną czwartą energii elektrycznej (24 proc.). Mimo że kraj pozostaje jednym z największych konsumentów energii węglowej UE, odnotował jedno z najszybszych tempo rozwoju fotowoltaiki w Europie. W latach 2020-202025 przybyło ponad 20 nowych mocy w energetyce słonecznej.

UE zaoszczędziła 20 mld euro na imporcie gazu

Według analizy stowarzyszenia branżowego SolarPower Europe, opublikowanej 15 lipca 2026 r., energia słoneczna pozwoliła zaoszczędzić Unii Europejskiej 20 mld euro (ok. 80 mld zł) na imporcie gazu od początku wojny na Bliskim Wschodzie. W okresie od 1 marca do 15 lipca (137 dni) br. fotowoltaika generowała średnie oszczędności na poziomie 146 mln euro (633 mln zł) dziennie. Jest to więcej, niż Francja wydaje dziennie na obronność. Warto podkreślić, że budżet obronny Francji na 2025 r. wynosi 52,3 mld euro (226 mld zł), czyli ok. 143 mln euro dziennie (620 mln zł).

REKLAMA

– Każda megawatogodzina wyprodukowana z energii słonecznej zmniejsza naszą zależność od importowanych paliw kopalnych i sprawia, że Europa jest bezpieczniejsza – powiedziała Walburga Hemetsberger, prezeska SolarPower Europe.

Dodała, że dalsza elektryfikacja, większa produkcja energii odnawialnej oraz rozwiązania elastyczności niezależne od paliw kopalnych, takie jak bateryjne magazyny energii, mogą chronić Europę przed ryzykiem przyszłych wstrząsów cenowych na rynku paliw kopalnych.

Wcześniejsza analiza SolarPower Europe z 1 kwietnia 2026 r. wskazywała, że sama produkcja energii słonecznej w UE w 2026 r. pozwoli zaoszczędzić dziesiątki miliardów euro na imporcie gazu, w zależności od rozwoju cen tego paliwa, a dalszy rozwój magazynów energii i elastyczności systemu ma kluczowe znaczenie dla maksymalizacji tych korzyści.

Dane o oszczędnościach wynikających z produkcji energii słonecznej nabierają szczególnego znaczenia w kontekście napięć geopolitycznych i wahań cen surowców energetycznych. Jak pokazuje przykład wojny na Bliskim Wschodzie, lokalna produkcja energii odnawialnej realnie ogranicza ekspozycję europejskich gospodarstw domowych i przedsiębiorstw na skoki cen gazu. W połączeniu z rozwojem magazynów energii oraz innych rozwiązań elastyczności systemu, dalsza rozbudowa mocy fotowoltaicznych może w kolejnych latach jeszcze silniej wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej, zmniejszając jednocześnie koszty energii dla odbiorców końcowych.

Patrycja Rapacka

patrycja.rapacka@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.