Grecja walczy z wysokimi cenami energii. Pomóc ma łatwiejsza autokonsumpcja
Od 14 września 2026 r. w Grecji obowiązują nowe, uproszczone przepisy dotyczące wytwarzania i zużycia energii elektrycznej na własne potrzeby przez gospodarstwa domowe i firmy. Wprowadzono je rozporządzeniem ministra środowiska i energii Stavrosa Papastavrou oraz wiceministra Nikosa Tsafosa. To kolejny krok w ramach trzyletniego planu obniżania kosztów energii, który jest częścią „Porozumienia na rzecz Postępu i Dobrobytu” – programu przedstawionego przez premiera Kyriakosa Mitsotakisa podczas 90. Międzynarodowych Targów w Salonikach.
Największą nowością jest dopuszczenie – po raz pierwszy w greckim prawie – małych instalacji typu fotowoltaika balkonowa. Ich moc wyjściowa nie może przekraczać 800 W, a moc zainstalowana – 1000 W. Instalacje będzie można opcjonalnie połączyć z magazynem energii, a wytwarzany prąd ma służyć wyłącznie pokrywaniu własnego zużycia.
Instalację zgłosi się w uproszczonej procedurze elektronicznej, przez specjalny portal wdrażany przez operatora sieci dystrybucyjnej HEDNO. Portal ma zacząć działać do końca roku. Ze względu na bezpieczeństwo sieci i instalacji elektrycznych wprowadzono dodatkowe wymogi:
- specyfikacje bezpieczeństwa opracowane przez HEDNO we współpracy z grecką organizacją normalizacyjną (ΕΛΟΤ), których spełnienie potwierdza instalator w oświadczeniu,
- obowiązkowy montaż inteligentnego licznika przez HEDNO,
- wymóg posiadania aktywnego oświadczenia instalatora dla punktu poboru energii,
- możliwość wyznaczenia przez HEDNO obszarów sieci, w których nie będzie można podłączać nowych instalacji balkonowych, bo sieć ma ograniczone możliwości przyjęcia dodatkowej produkcji.
Specyfikacje bezpieczeństwa mają zostać opublikowane na stronie HEDNO do 31 października 2026 r. Dopiero wtedy zainteresowani będą mogli faktycznie zainstalować i podłączyć swoje systemy.
Samodzielny magazyn energii bez instalacji OZE
Nowe przepisy po raz pierwszy dopuszczają również samodzielne magazyny energii elektrycznej, niepołączone z żadną instalacją OZE, które mają służyć wyłącznie pokrywaniu własnego zużycia. Dzięki dynamicznym taryfom odbiorcy będą mogli ładować magazyn z sieci, gdy prąd jest tańszy, i korzystać z tej energii, gdy jest droższy, obniżając w ten sposób swoje rachunki. Przepisy przewidują uproszczoną procedurę uzyskiwania zgód, jasne warunki instalacji i przyłączania baterii, zwolnienie odbiorców niskiego napięcia z obowiązku przedstawienia gwarancji bankowej oraz bezwzględne pierwszeństwo przy rozpatrywaniu wniosków przez właściwego operatora.
Uproszczenie i rozszerzenie dotychczasowych zasad autokonsumpcji
Nowe rozporządzenie obejmuje wszystkie dotychczasowe modele autokonsumpcji: bilansowanie energii (net metering), wirtualne bilansowanie energii (virtual net metering), bilansowanie w czasie rzeczywistym (net billing) oraz jego wirtualny odpowiednik (virtual net billing). Dotyczy także wspólnego działania autokonsumentów (autokonsumpcja zbiorowa) oraz posiadania instalacji lub zarządzania nią przez osobę trzecią.
Najważniejsze usprawnienia obejmują łatwiejszy rozwój zbiorowej autokonsumpcji, m.in. w blokach mieszkalnych i na osiedlach; możliwość korzystania z usług różnych sprzedawców energii przez odbiorców uczestniczących w różnych modelach autokonsumpcji; dopuszczenie, pod pewnymi warunkami, zmiany modelu autokonsumpcji oraz udziału jednego punktu poboru energii w więcej niż jednej instalacji. Przewiduje się także przepisy przejściowe dla istniejących instalacji, które mają zapewnić płynne przejście na nowe zasady bez dodatkowych kosztów dla autokonsumentów.
Dla instalacji domowych o mocy do 10,8 kW przewidziano specjalny program, w ramach którego wartość nadwyżki energii jest zaliczana bezpośrednio na poczet rachunku za prąd w danym punkcie poboru.
Specjalna ścieżka dla samorządów i instytucji publicznych
Nowe przepisy wprowadzają też odrębną procedurę autokonsumpcji dla sektora publicznego, opartą na bilansowaniu w czasie rzeczywistym i jego wirtualnym odpowiedniku. Jest ona przeznaczona dla samorządów, osób prawnych prawa publicznego, osób prawnych prawa prywatnego należących do sektora publicznego oraz organizacji użyteczności publicznej. Może objąć m.in. szkoły, ośrodki zdrowia i szpitale, obiekty sportowe, oświetlenie uliczne oraz infrastrukturę wodociągowo-kanalizacyjną. Korzyści z takich instalacji będą widoczne bezpośrednio na rachunkach za prąd – w postaci rabatu.
Elektroniczny rejestr autokonsumentów
Nowym przepisom towarzyszą działania modernizacyjne: szybszy montaż inteligentnych liczników u wszystkich uczestników modeli autokonsumpcji oraz uruchomienie Elektronicznego Rejestru Autokonsumentów Energii.
Rejestr ma ucyfrowić procedury i umożliwić sprawną, bezpośrednią wymianę informacji między zaangażowanymi podmiotami.
Dodatkowe 476 mln euro na wyspy
Ministerstwo Środowiska i Energii planuje przeznaczyć dodatkowe 476 mln euro z Funduszu Dekarbonizacji Wysp na dalszy rozwój autokonsumpcji, zwiększenie elastyczności systemu elektroenergetycznego i obniżenie kosztów energii elektrycznej na greckich wyspach. Resort przypomina, że już wcześniej przeznaczył ponad 170 mln euro z Funduszu Odbudowy i Odporności na programy „Fotowoltaika na dachu” i „Fotowoltaika na polu”, a także na wciąż realizowany program „Magazynowanie energii w przedsiębiorstwach”.
Skala rozwoju autokonsumpcji w Grecji
Według danych ministerstwa od 2020 r. uruchomiono w Grecji 38 812 instalacji na cele autokonsumpcji o łącznej mocy 1128 MW, w dużej części należących do gospodarstw domowych i firm. Dla porównania w latach 2015–2019 powstało zaledwie 1772 instalacje o łącznej mocy 36 MW. To ponad 20 razy więcej instalacji i ponad 30 razy większa moc niż w poprzednim pięcioleciu.
Przepisy powstały po 15-dniowych konsultacjach publicznych, w których wzięły udział instytucje i obywatele, oraz po zasięgnięciu opinii greckiego regulatora ds. odpadów, energii i wody (ΡΑΑΕΥ).
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
