Rynek pomp ciepła się zmienia. O efektywności decydują dziś projekt i montaż

W ostatnich latach pompy ciepła stały się jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań grzewczych w nowych i modernizowanych budynkach. W tym czasie jednak pojawiły się również przypadki, w których użytkownicy nie uzyskali zakładanych efektów. 

Jak wskazuje producent pomp ciepła – firma Kermi Polska – część problemów mogła wynikać z niewłaściwego doboru urządzeń, błędów projektowych lub niedostosowania instalacji do specyfiki pracy pompy ciepła. Po okresie bardzo szybkiego wzrostu rynek pomp ciepła wszedł więc w etap większej weryfikacji. O powodzeniu inwestycji coraz częściej decydują nie tylko same parametry urządzenia, ale prawidłowy dobór technologii do budynku, jakość projektu oraz sposób wykonania instalacji.

Dobór instalacji ma znaczenie

Pompa ciepła jest urządzeniem, którego efektywność zależy od wielu czynników. Sam metraż budynku nie wystarcza, aby właściwie dobrać moc urządzenia. Konieczna jest analiza zapotrzebowania na ciepło, rodzaju instalacji grzewczej, wymaganych temperatur zasilania oraz sposobu użytkowania budynku.

REKLAMA

Kermi Polska zwraca uwagę, że problemy z częścią instalacji wykonanych w okresie największego wzrostu popularności pomp ciepła często wynikały z braku szczegółowych obliczeń i niewłaściwych założeń projektowych. Wśród najczęściej spotykanych błędów wymieniane są m.in. przewymiarowanie urządzeń, niedoszacowanie strat ciepła, praca przy zbyt wysokich temperaturach zasilania, niewłaściwie dobrane elementy hydrauliczne oraz brak odpowiedniego przygotowania całego systemu.

W praktyce oznacza to, że o efektywności pompy ciepła decyduje nie tylko samo urządzenie, ale cały układ, w którym pracuje.

Nowe rozwiązania zwiększają możliwości pomp ciepła

Pompy ciepła stosowane obecnie różnią się od urządzeń dostępnych jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu. Rozwój technologii objął m.in. sprężarki, automatykę sterującą, możliwości modulacji pracy, poziom hałasu oraz stosowane czynniki chłodnicze.

Jednym z ważnych kierunków zmian jest wykorzystanie czynnika R290, czyli propanu. Według informacji przedstawionych przez Kermi Polska czynnik ten pozwala połączyć wysoką efektywność z możliwością uzyskiwania wyższych temperatur zasilania, co ma znaczenie szczególnie w przypadku modernizowanych budynków.

Przykładem urządzenia wykorzystującego ten czynnik jest jedna z pomp ciepła powietrze-woda typu monoblok z oferty producenta, która według danych Kermi Polska może osiągać temperaturę zasilania do 70 st. C i pracować przy temperaturach zewnętrznych od -25 st. C do +40 st. C.

Modernizacja starszego domu nie zawsze oznacza wymianę całej instalacji

Jednym z najczęściej poruszanych tematów pozostaje zastosowanie pomp ciepła w istniejących budynkach. W wielu starszych domach funkcjonują instalacje grzejnikowe projektowane pierwotnie dla kotłów gazowych, olejowych lub urządzeń na paliwa stałe. Takie systemy często wymagają wyższych temperatur niż instalacje podłogowe.

Według Kermi Polska możliwość zastosowania pompy ciepła w takim budynku zależy przede wszystkim od rzeczywistych parametrów pracy instalacji. Przed podjęciem decyzji konieczna jest ocena zapotrzebowania na ciepło, stanu izolacji budynku, wydajności grzejników oraz wymaganych temperatur zasilania.

W niektórych przypadkach wystarczy dostosowanie części instalacji, w innych konieczna może być wymiana wybranych elementów lub szersza modernizacja. Nie ma jednak jednej reguły, która pozwalałaby automatycznie wykluczyć pompy ciepła w starszych domach.

SCOP ważniejszy niż COP

Przy ocenie efektywności pomp ciepła często analizowany jest współczynnik COP, który pokazuje sprawność urządzenia w konkretnych warunkach pracy. Nie opisuje on jednak całego sezonu grzewczego.

REKLAMA

Do oceny rzeczywistej efektywności w dłuższym okresie służy współczynnik SCOP. Szczególne znaczenie ma on w przypadku modernizacji, gdzie instalacje grzewcze często pracują przy wyższych temperaturach zasilania.

Kermi Polska wskazuje, że dla omawianej pompy ciepła współczynnik SCOP dla instalacji niskotemperaturowej może wynosić do 5,34. Dla instalacji średniotemperaturowych wartości podawane przez producenta wynoszą od 3,87 do 4,01 w zależności od modelu. Oznacza to, że także przy wyższych temperaturach pracy urządzenie może zachować wysoką efektywność sezonową.

Nowe budynki oferują najlepsze warunki pracy

Pompy ciepła najłatwiej osiągają wysoką efektywność w nowych budynkach, które charakteryzują się dobrą izolacją cieplną, niskim zapotrzebowaniem na energię oraz instalacjami niskotemperaturowymi, takimi jak ogrzewanie podłogowe.

W takich warunkach urządzenie może pracować przy niższych temperaturach zasilania, co sprzyja osiąganiu wyższej sprawności. Dodatkowym elementem coraz częściej łączonym z pompami ciepła jest fotowoltaika, która pozwala wykorzystać energię elektryczną produkowaną na miejscu.

Montaż wpływa na efekty

Na działanie pompy ciepła wpływa również sposób wykonania instalacji. W przypadku urządzeń typu monoblok układ chłodniczy znajduje się w fabrycznie zamkniętej jednostce zewnętrznej, natomiast instalator odpowiada m.in. za prawidłowe podłączenie hydrauliczne, zapewnienie odpowiednich przepływów, dobór zabezpieczeń oraz konfigurację automatyki.

Według Kermi Polska właściwe przygotowanie całego systemu ogranicza ryzyko problemów eksploatacyjnych i pozwala urządzeniu pracować zgodnie z założeniami projektowymi.

Rynek dojrzewa

Po okresie szybkiego wzrostu rynek pomp ciepła coraz większą wagę przykłada do jakości projektów i poprawnego dopasowania technologii do konkretnego budynku. Sama deklaracja oszczędności nie jest już wystarczającym argumentem przy wyborze systemu grzewczego.

Jak wynika z informacji przygotowanych przez producenta pomp ciepła – firmę Kermi Polska – o zasadności zastosowania pompy ciepła powinny decydować przede wszystkim konkretne dane: zapotrzebowanie energetyczne budynku, wymagane temperatury pracy instalacji, koszty energii, jakość montażu oraz sposób użytkowania systemu.

Producent podkreśla, że pompa ciepła nie jest rozwiązaniem uniwersalnym dla każdego obiektu, ale właściwie dobrana i poprawnie zamontowana może być efektywnym źródłem ogrzewania zarówno w nowych, jak i wybranych modernizowanych budynkach.