Gdańsk zasili autobusy czystą energią i zaoszczędzi miliony złotych

Gdańsk rozpoczyna nowy etap w zasilaniu transportu publicznego, opierając je na energii elektrycznej wytwarzanej z odpadów komunalnych. Dzięki wykorzystaniu Portu Czystej Energii miejskie autobusy i tramwaje będą korzystać z tańszego, stabilnego źródła prądu, co pozwoli miastu ograniczyć koszty funkcjonowania komunikacji i może przynieść oszczędności sięgające milionów złotych rocznie.

Gdańsk rozwija model wykorzystania energii elektrycznej i ciepła produkowanych z odpadów komunalnych. Port Czystej Energii (PCE) ma stać się jednym z głównych elementów lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, zapewniając stabilne dostawy energii dla miejskich jednostek oraz wymierne oszczędności finansowe.

Miasto podpisało umowy umożliwiające dostarczanie energii elektrycznej z Portu Czystej Energii do gdańskich spółek i instytucji w modelu in-house. Oznacza to, że energia jest wytwarzana i sprzedawana przez podmiot komunalny na potrzeby miasta. Według władz samorządowych rozwiązanie to pozwala na większą kontrolę nad cenami energii oraz zwiększa stabilność systemu energetycznego, jednocześnie wpisując się w cele transformacji energetycznej.

REKLAMA

Jak podkreśliła prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, Gdańsk jako pierwsze miasto w Polsce wdraża model in-house w energetyce samorządowej na taką skalę.

Port Czystej Energii i jego rola w systemie miejskim

Port Czystej Energii to instalacja, która umożliwia zagospodarowanie odpadów nienadających się do dalszego recyklingu oraz jednoczesną produkcję energii elektrycznej i ciepła. Część miasta już teraz korzysta z ciepła wytwarzanego w PCE. Na podstawie zawartych umów około 75 proc. energii potrzebnej do funkcjonowania gdańskich tramwajów ma pochodzić właśnie z tego źródła.

Transport publiczny głównym odbiorcą energii

Największym odbiorcą energii elektrycznej z Portu Czystej Energii są Gdańskie Autobusy i Tramwaje (GAiT). Spółka zużywa rocznie około 35 tys. MWh energii elektrycznej, z czego 74 proc. ma pochodzić z PCE. Energia dostarczana jest po stałej, niższej od rynkowej cenie – 430 zł za MWh wobec średniej rynkowej wynoszącej 469,60 zł. Przekłada się to na oszczędności szacowane na około 1 mln zł rocznie.

Dostawy energii z PCE obejmą również Zakład Utylizacyjny, Gdańską Agencję Rozwoju Gospodarczego oraz wybrane placówki oświatowe, w tym Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 6 i Przedszkole nr 68. Stała cena energii ma zapewnić tym jednostkom przewidywalność kosztów i stabilność finansową.

Efekty środowiskowe i gospodarka obiegu zamkniętego

W 2026 r. Port Czystej Energii ma dostarczyć miejskim jednostkom około 30 tys. MWh energii elektrycznej. W ciągu pierwszych dziesięciu miesięcy funkcjonowania instalacja wyprodukowała blisko 80 tys. MWh energii elektrycznej oraz ponad 492 tys. GJ ciepła.

REKLAMA

Od momentu uruchomienia PCE w lutym 2025 r. instalacja przyczyniła się do ograniczenia emisji dwutlenku węgla o ponad 52 tys. ton. Emisje pyłów oraz tlenków siarki są wielokrotnie niższe niż w przypadku tradycyjnych elektrociepłowni węglowych.

Co więcej, w procesie spalania odpadów odzyskiwane są surowce wtórne. Z żużla procesowego pozyskano dotychczas około 411 ton metali żelaznych oraz 66 ton metali nieżelaznych, które można wykorzystać powtórnie. Spalenie 108 tys. ton odpadów pozwoliło również ograniczyć zużycie węgla kamiennego o ponad 61 tys. ton.

Gdański Klaster Energii i dalsze plany

Port Czystej Energii jest jednym z elementów Gdańskiego Klastra Energii – porozumienia powołanego w lipcu 2025 r. przez Miasto Gdańsk we współpracy ze spółkami miejskimi oraz Politechniką Gdańską. Jego celem jest koordynacja działań miejskich spółek i instytucji w zakresie energii i ochrony środowiska.

Inicjatywa ma na celu rozwój wytwarzania lokalnej, niskoemisyjnej energii oraz lepsze wykorzystanie potencjału miejskiej infrastruktury. W ramach klastra realizowane są działania służące zwiększeniu samowystarczalności energetycznej miasta i stabilizacji kosztów energii dla jednostek publicznych. Miasto planuje rozwój odnawialnych źródeł energii – liczba instalacji OZE ma wzrosnąć z obecnych 36 do około 100 w 2030 r.

W planach ma również tworzenie tzw. wysp energetycznych, m.in. na terenie ogrodu zoologicznego, oczyszczalni „Wschód” oraz w rejonie Szadółek, a także rozwój rozwiązań prosumenckich i spółdzielni energetycznych. Wszystkie te działania mają zwiększyć udział zielonej energii w bilansie miasta oraz wzmocnić jego samowystarczalność energetyczną.

Efektem działalności Gdańskiego Klastra Energii mają być m.in. niższe koszty energii w szkołach i instytucjach publicznych, poprawa jakości powietrza oraz zwiększenie odporności miasta na ewentualne kryzysy energetyczne.

Katarzyna Poprawska-Borowiec

katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy Gramwzielone.pl Sp. z o.o.