PSE aktualizują zasady ekspertyz przyłączeniowych. Większa tolerancja przeciążeń i nowe kryteria

Z początkiem lutego PSE wprowadzają zmiany w zasadach wykonywania ekspertyz przyłączeniowych dla farm wiatrowych, fotowoltaicznych i magazynów energii. Najważniejszą nowością jest dwukrotne zwiększenie dopuszczalnego przeciążenia sieci oraz wprowadzenie testów przy pełnej mocy instalacji.

Ekspertyza wpływu przyłączania urządzeń, instalacji lub sieci na system elektroenergetyczny (ZIWWE) jest specjalistycznym opracowaniem, które ocenia, czy i w jakich warunkach obiekt może zostać przyłączony do sieci operatora systemu przesyłowego (OSP) lub operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) bez naruszenia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego.

Zgodnie z Prawem energetycznym i aktami wykonawczymi obowiązek wykonania takiej ekspertyzy dotyczy instalacji OZE o mocy zainstalowanej większej niż 2 MW przyłączanych bezpośrednio do sieci o napięciu wyższym niż 1 kV, ale niższym niż 110 kV. Z obowiązku wyłączone zostały natomiast instalacje odbiorców końcowych o mocy przyłączeniowej nie większej niż 5 MW.

REKLAMA

Po niespełna roku od wprowadzenia ostatnich zmian w treści ekspertyz operator systemu przesyłowego (OSP) – Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) – zdecydował o aktualizacji ich warunków. Jak wyjaśnia, decyzja ta wynikała z aktualnego stanu przyłączeń w sieciach OSP i OSD oraz doświadczeń z przeprowadzonych w ubiegłych latach ekspertyz.

Wyższa tolerancja przeciążeń

Najważniejszą zmianą z punktu widzenia inwestorów OZE jest dwukrotne zwiększenie tolerancji dla przeciążeń sieci – z 1 A do 2 A (z 1 MVA do 2 MVA). Jak wyjaśnia radca prawny Paweł Kuropatwa w analizie zaprezentowanej na platformie LinkedIn, ograniczy to sytuacje, w których inwestor nie uzyskał zgody na przyłączenie do sieci z powodu niewielkich przeciążeń generowanych potencjalnie przez jego instalację. Zmniejsza także liczbę przypadków „granicznych”, w których dochodziło do sporów między inwestorami a OSD.

Analiza przy 100 proc. mocy

Druga istotna zmiana wynikająca z aktualizacji zasad ekspertyz przyłączeniowych dotyczy zakresu mocy, przy której przeprowadzana jest analiza wpływu na sieć. Zarówno w przypadku farm fotowoltaicznych, jak i wiatrowych zakres ten został zwiększony z 90–95 proc. (zależnie od obciążenia sieci) do 100 proc. mocy zainstalowanej.

Jak wskazuje Paweł Kuropatwa, zmiana ta może przyczynić się do zwiększenia liczby przypadków, w których ekspertyza wykaże ograniczenia sieciowe, co przełoży się na mniejszą dostępność mocy przyłączeniowej w sieci. Z drugiej strony – zwłaszcza w przypadku farm wiatrowych – zmiana parametrów analizy pozwoli na stworzenie realnego obrazu możliwości wyprowadzenia mocy z farmy, a tym samym zmniejszy ryzyko przyszłych wyłączeń czy ograniczania generacji.

Wyższe współczynniki OZE wokół magazynów energii

Nowe zasady przeprowadzania ekspertyz przyłączeniowych zwiększają także współczynniki OZE w otoczeniu magazynów energii. Współczynniki OZE określają, jaka część mocy OZE pracujących w danym obszarze sieci (na tym samym węźle sieciowym, linii WN/SN) uznawana jest w analizie wpływu magazynu na system za pracującą.

W poprzednich wersjach ekspertyzy współczynniki te zdefiniowane zostały na dosyć niskich poziomach: dla lądowych farm wiatrowych było to standardowo 19 proc. w warunkach niskiej wietrzności i 42 proc. przy dużej wietrzności, a dla morskich farm wiatrowych – odpowiednio: 45 i 47 proc. Obecnie współczynniki te podniesiono do 38 i 83 proc. dla lądowych farm wiatrowych oraz 89 i 94 proc. dla morskich farm wiatrowych – odpowiednio dla niskiej i wysokiej wietrzności. Paweł Kuropatwa tłumaczy, że założenie to lepiej odzwierciedla stan faktyczny: planowane magazyny energii mają bowiem pobierać energię z sieci, gdy generacja jest wysoka i oddawać, gdy podaż jest niska. Może się ono jednak wiązać z koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych na dostosowanie przepustowości sieci do wymogów danej instalacji.

REKLAMA

Rok 2035 jako punkt odniesienia dla decyzji przyłączeniowych

Jak podkreśla ekspert, z punktu widzenia inwestorów kluczowe znaczenie może mieć jednak inna wprowadzona przez PSE zmiana: ustalenie roku 2035 jako tzw. roku kryterialnego. Jak tłumaczy Paweł Kuropatwa, oznacza to, że przy analizie wpływu instalacji na pracę systemu elektroenergetycznego oceniania będzie możliwość ich przyłączenia nie w roku uruchomienia, lecz w 2035 r. Jeśli dana instalacja nie będzie spełniała kryteriów przyłączenia do sieci w 2035 r. – po realizacji inwestycji wynikających z Planu Rozwoju Sieci Przesyłowej (PRSP) – wnioskodawca otrzyma odmowę przyłączenia do sieci.

Zdaniem Pawła Kuropatwy przyjęcie tak długiego horyzontu czasowego może sprawić, że jeśli obiekt spełni kryteria dla roku 2035 r., ale nie dla roku pośredniego, w którym planowane jest jego uruchomienie, w pierwszym okresie jego funkcjonowania będzie musiał się mierzyć z ograniczeniami w pracy – do czasu realizacji PRSP.

Nowe współczynniki dla gazu, biomasy i ITPOK

W ekspertyzie uwzględniono też po raz pierwszy współczynniki wykorzystania mocy dla gazowych jednostek szczytowych, biogazowni, instalacji produkcji biomasy oraz instalacji termicznego przekształcania odpadów (ITPOK). O ile w przypadku gazowych źródeł szczytowych przyjęto, że w normalnym stanie systemu jednostki te nie pracują, zaś w warunkach niskiej generacji z OZE lub wysokiego poboru mocy przez magazyny energii wykorzystanie ich mocy wzrośnie do 70-80 proc., o tyle dla biomasy wahania mocy między 35 proc. a 50 proc. wykorzystania mocy wynikają głównie z różnic temperatury zewnętrznej. Zaś dla biogazowni i instalacji termicznego przekształcania odpadów przyjęto stały współczynnik wykorzystania mocy niezależny od warunków panujących w systemie – na poziomie 50 proc.

Jak wskazuje Paweł Kuropatwa, zmiana ta ma znaczenie przede wszystkim w przypadku projektów hybrydowych. Może także zapewnić dokładniejsze modelowanie i bardziej szczegółowe analizy całego systemu elektroenergetycznego.

Dłuższe terminy aktualizacji listy wniosków

Wśród innych zmian w ekspertyzie znalazło się m.in. wydłużenie terminów powiadamiania PSE przez OSD o zmianach na liście podmiotów ubiegających się o przyłączenie – z 2 do 6 tygodni.

Jak czytamy we wzorze ekspertyzy: „Usunięcie z tej listy wniosków dla których nastąpiła: (i) odmowa przyłączenia, wnioskujący zrezygnował z zawarcia umowy o przyłączenie (ii) upłynął termin ważności warunków przyłączenia, powinno nastąpić z datą otrzymania przez PSE pisemnego powiadomienia o tym fakcie od OSD. OSD powinien wystosować takie pismo do PSE w terminie nie później niż 6 tygodni od udzielenia odmowy lub rezygnacji podmiotu ubiegającego się o przyłączenie”.

Paweł Kuropatwa negatywnie ocenia tę modyfikację, wskazując, że może ona wydłużyć kolejkę podmiotów ubiegających się o przyłączenie ze względu na to, że w kolejce tej nadal uwzględniane będą nieaktualne wnioski.