Ze śmieci do sieci. Gdańsk od roku produkuje energię z odpadów

Minął pierwszy rok funkcjonowania gdańskiej instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych – Portu Czystej Energii. W tym czasie zakład stał się istotnym elementem miejskiego systemu gospodarowania odpadami oraz lokalnego systemu energetycznego.

Od 5 lutego 2025 r. do końca roku instalacja przetworzyła ponad 116 tys. ton odpadów komunalnych nienadających się do recyklingu. Odpady pochodziły z Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku, Zakładu Utylizacji Odpadów Stałych w Tczewie oraz Zakładu Utylizacji Odpadów w Gilwie Małej koło Kwidzyna.

W wyniku ich przekształcenia wyprodukowano około 80 tys. MWh energii elektrycznej oraz 492 tys. GJ energii cieplnej. Ciepło zostało włączone do miejskiej sieci ciepłowniczej, natomiast od 1 stycznia 2026 r. energia elektryczna zasila jednostki organizacyjne Miasta Gdańska, w tym spółki komunalne oraz placówki oświatowe.

REKLAMA

Wsparcie dla miejskiej infrastruktury

Energia elektryczna wytwarzana w Porcie Czystej Energii trafia m.in. do Gdańskich Autobusów i Tramwajów, Zakładu Utylizacyjnego, Gdańskiej Agencji Rozwoju Gospodarczego, a także do wybranych szkół i przedszkoli. Z kolei energia cieplna wspiera funkcjonowanie systemu ciepłowniczego miasta, co – jak wskazano – miało znaczenie w sytuacjach awaryjnych związanych z innymi źródłami ciepła.

Władze miasta podkreślają, że instalacja pełni jednocześnie funkcję zakładu zagospodarowania odpadów oraz miejskiej elektrociepłowni, co wpływa na zwiększenie samowystarczalności energetycznej i stabilności systemu.

Efekty środowiskowe i zagospodarowanie pozostałości

Według danych spółki działalność instalacji pozwoliła ograniczyć emisję dwutlenku węgla o ponad 56 tys. ton, co odpowiada rocznej zdolności pochłaniania CO2 przez las o powierzchni około 14 tys. ha. Jednocześnie emisje pyłów oraz tlenków siarki są wielokrotnie niższe niż w przypadku tradycyjnych elektrociepłowni węglowych. Przetworzenie odpadów umożliwiło także ograniczenie zużycia węgla kamiennego o ponad 66 tys. ton.

Istotnym elementem funkcjonowania zakładu jest zagospodarowanie tzw. odpadów poprocesowych. Żużle i popioły, po utracie statusu odpadów, są wykorzystywane gospodarczo, m.in. w budownictwie i drogownictwie – do produkcji kruszyw, bloczków betonowych oraz mieszanek budowlanych.

Model in-house i lokalne zarządzanie energią

Port Czystej Energii działa w modelu in-house, czyli w ramach wewnętrznego systemu miejskiego, co umożliwia bezpośrednie zarządzanie produkcją i dystrybucją energii pomiędzy podmiotami komunalnymi. Jak zapewniają twórcy instalacji, po niemal roku działalności elektrociepłownia jest przygotowana do zapewniania stabilnych dostaw energii dla miejskich odbiorców.

REKLAMA

Przedstawiciele spółki wskazują, że instalacja jest obecnie postrzegana zarówno jako element systemu gospodarki odpadami, jak i infrastruktury energetycznej, a rozwijany model współpracy ma w przyszłości prowadzić do dalszego wzmacniania miejskiego systemu bilansowania energii.

Pierwszy rok działalności operacyjnej PCE, był niezwykłym wyzywaniem. Obecnie na naszą jednostkę patrzymy już w dwóch perspektywach – odpadowej i energetycznej. W oparciu o elektrociepłownię budujemy w Gdańsku system samorządowego zarządzania energią. Przyjęty przez nas model współpracy wewnętrznej – in-house – stanowi, w naszej ocenie, najlepszą formę dopasowania zasobów jednych i potrzeb innych podmiotów struktury komunalnej. Żywię głęboką nadzieję, że dalej będziemy rozwijać się w kierunku energetycznym i w stosunkowo krótkiej perspektywie czasu staniemy się gdańskim Podmiotem Odpowiedzialnym za Bilansowanie

– mówi Marta Szabłowska, wiceprezes zarządu Portu Czystej Energii.

Edukacja i aktywność branżowa

Oprócz działalności operacyjnej Port Czystej Energii prowadzi także działania edukacyjne i informacyjne. W 2025 r. instalację odwiedzali uczniowie i studenci z Polski i zagranicy, a spółka współpracowała m.in. z Politechniką Gdańską oraz Centrum Hevelianum. Zorganizowano dwie edycje Dni Otwartych, w których uczestniczyło łącznie około 1,4 tys. mieszkańców.

Spółka brała również udział w wydarzeniach branżowych i konferencjach, w tym w 11. Kongresie CEWEP (Confederation of European Waste-to-Energy Plants), który odbył się w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, gdzie pełniła rolę jednego z kluczowych partnerów.

Katarzyna Poprawska-Borowiec