Geotermia w Szaflarach. Warunki okazały się lepsze niż zakładano

Najgłębszy odwiert geotermalny w Polsce jest gotowy – poinformowała gmina Szaflary. Mimo że prace zakończyły się na głębokości mniejszej niż zakładano, okazało się, że odwiert ma dużo większy potencjał złoża.

6103 metry głębokości – tyle ostatecznie ma odwiert geotermalny prowadzony od kwietnia 2023 r. w Szaflarach niedaleko Zakopanego. Pierwotnie zakładano, że będzie on jeszcze głębszy i sięgnie 7 km w głąb ziemi, jednak problemy techniczne napotkane w trakcie prac skłoniły inwestora do zakończenia ich wcześniej. Efekt jest jednak lepszy niż się spodziewano: jak podaje PAP, wstępne pomiary wykazały, że woda na głębokości 6 km ma ponad 120 st. C, a wydajność złoża wynosi ponad 400 m3 na godzinę.

– Na ostateczne wyniki potwierdzone raportami jeszcze czekamy, ale już dziś możemy powiedzieć, że zarówno wydajność, jak i temperatura wody są wyższe niż przewidywano. Mówimy o wydajności rzędu 400 m sześc. na godzinę i temperaturze sięgającej nawet 120 st. C, przy stosunkowo niskiej mineralizacji szacowanej na około 12 g/dm3 – wyjaśnia w rozmowie z PAP wójt gminy Szaflary Rafał Szkaradziński.

REKLAMA

Prąd z geotermii – pierwszy taki przypadek

Jak wskazuje wójt gminy Szaflary, tak duża wydajność i temperatura stwarzają możliwość wykorzystania geotermii z odwiertu nie tylko do produkcji ciepła systemowego, ale także do generacji energii elektrycznej.

– Z pewnością ilość wytwarzanej energii elektrycznej wystarczy nie tylko dla przedsiębiorstwa, ale będzie mogła trafić do innych odbiorców. To projekt, który może zapewnić niezależność energetyczną na naszym obszarze – podkreśla Rafał Szkaradziński w rozmowie z Polską Agencją Prasową.

Jeśli uruchomienie produkcji energii ze źródeł geotermalnych dojdzie do skutku, będzie to pierwszy taki przypadek w kraju.

Magistrala geotermalna zasili domy

Większość energii cieplnej pozyskanej z odwiertu ma być jednak wykorzystywana do ogrzewania gospodarstw domowych na terenie gminy Szaflary. Gmina prowadzi już w tym celu budowę magistrali geotermalnej, którą chce połączyć źródło z osiedlowymi sieciami ciepłowniczymi. Inwestycja została już zrealizowana w 50 proc., a jeszcze w tym roku gmina chce wykonać pierwsze przyłącza do około 80 budynków w sołectwie Szaflary.

– Posiadamy pozwolenia na budowę blisko 1 tys. przyłączy ciepłowniczych na terenie czterech sołectw. Ograniczeniem mogą być jedynie środki finansowe i bariery administracyjne, które mamy nadzieję jak najszybciej usunąć – dodaje wójt gminy w rozmowie z PAP.

Swój własny odcinek magistrali buduje także gmina Nowy Targ.

Wykonanie odwiertu i budowa magistrali w Szaflarach ma kosztować gminę łącznie około 132 mln zł. Duża część tej sumy została sfinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

REKLAMA

Wiercenie z problemami

O postępach prac nad wykonaniem odwiertu geotermalnego Bańska PGP-4 w Szaflarach informowaliśmy wielokrotnie. Szeroko zakrojony projekt od początku napotykał bowiem trudności natury technicznej. Najpierw w kwietniu 2024 r. na głębokości 5900 m natrafiono na bardzo twarde skały, a dodatkowo zaczęły się osypywać ścianki odwiertu. W celu ich ustabilizowania wykonano tzw. korek cementowy, który później został przewiercony. Prace jednak wstrzymano po pobraniu próbek skał.

Po dwóch miesiącach od ich wznowienia inwestor napotkał kolejny problem: podczas prac na głębokości 6096 m spalił się silnik górnego napędu urządzenia wiertniczego oraz doszło do zerwania przewodu głównego. Konieczna była wymiana silnika napędzającego świder, a prace wstrzymano do czasu naprawienia urządzenia. Ostatecznie prace zakończono na poziomie 6103,2 m.

Mimo to odwiert nadal jest ewenementem na skalę kraju, jeśli chodzi o głębokość otworu: głębszy od niego jest jedynie odwiert Kuźmina 1 z 1988 r. o głębokości 7541 m, który jednak był otworem poszukiwawczym – powstał w celu zbadania możliwości występowania węglowodorów.

W planach kolejne odwierty

Gmina Szaflary nie wyklucza, że w kolejnych latach przystąpi do wykonania na swoim terenie kolejnych odwiertów geotermalnych. Równolegle prace nad nowym odwiertem zapowiedziała też Geotermia Podhalańska.

Geotermia Podhalańska dysponuje już trzema odwiertami produkcyjnymi: Bańska IG-1, Bańska PGP-2 i Bańska PGP3, a w październiku 2024 r. ogłosiła rozpoczęcie prac przygotowawczych pod wykonanie czwartego odwiertu – Bańska PGP-7. Odwiert ten, o planowanej głębokości przekraczającej 4 km, ma dostarczać wodę o temperaturze około 85 st. C.

Jak podaje inwestor, całkowity koszt projektu wynosi 108,5 mln zł, z czego 52,6 mln zł pochodzi z dotacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu „Polska Geotermia Plus”.

Nowy odwiert ma zwiększyć moc systemu o blisko 15 MWt (przy obecnej mocy około 80 MWt) oraz umożliwić podłączenie kolejnych odbiorców. W ramach inwestycji realizowana jest również rozbudowa sieci ciepłowniczej, budowa infrastruktury towarzyszącej oraz montaż nowych urządzeń technologicznych.

Więcej na temat inwestycji Geotermii Podhalańskiej piszemy w artykule: Geotermia na Podhalu: rozwój systemu i cyfrowe sterowanie siecią ciepłowniczą.